- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Η Καθαρά Δευτέρα και τα έθιμά της
Η καταγωγή της γιορτής, ο λόφος του Φιλοπάππου και τα παραδοσιακά εδέσματα
Η Καθαρά Δευτέρα και τα έθιμά της: Τα «Κούλουμα», το πέταγμα του χαρταετού και οι συμβολισμοί της γιορτής
Η Καθαρά Δευτέρα είναι μία κινητή εορτή, που κάθε χρόνο πέφτει στην αρχή της έβδομης εβδομάδας (δηλαδή 48 μέρες) πριν το Ορθόδοξο Πάσχα. Είναι η μέρα που σηματοδοτεί το τέλος των Αποκριών και το ξεκίνημα της Σαρακοστής, μια περίοδο νηστείας που διαρκεί 40 ημέρες, όσες, δηλαδή, ήταν και οι μέρες προσευχής και νηστείας του Χριστού στην έρημο. Λόγο του πνευματικού και σωματικού «καθαρισμού» όσον τηρούν την παράδοση, η μέρα αυτή ονομάστηκε Καθαρά Δευτέρα. Το πέταγμα του χαρταετού, συμβολίζει και αυτό την ανάταση της ανθρώπινης ψυχής προς το θείο.
Στην Ελλάδα, οι εορτασμοί της Καθαράς Δευτέρας αποκαλούνται «Κούλουμα» και πραγματοποιούνται συνήθως στην ύπαιθρο. Αυτό, βέβαια, τηρείται ανάλογα και με τον καιρό, καθώς, όταν το Πάσχα πέφτει νωρίτερα, όπως για παράδειγμα φέτος (αρχές του Απρίλη), ο καιρός είναι ακόμα πολύ κρύος για πικνίκ. Δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη η ετυμολογία της λέξης «Κούλουμα», αλλά φαίνεται πως προέρχεται από τα λατινικά, είτε από την λέξη «cumulus», που σημαίνει «σωρός» ή «αφθονία», είτε από την λέξη «columna», που σημαίνει «κολώνα», και αναφέρεται στους στύλους του Ολυμπίου Διός, όπου συγκεντρώνονταν για το γλέντι της Καθαράς Δευτέρας οι Αθηναίοι.
Η καταγωγή της γιορτής είναι είτε αθηναϊκή, είτε βυζαντινή. Πάντως, τόσο στην Κωνσταντινούπολη, όπου πλήθος κόσμου συγκεντρωνόταν σε έναν από τους επτά λόφους της πόλης (εκείνον όπου είχε τη βάση του ο ελληνικός οικισμός των «Ταταούλων»), όσο και στην Αθήνα, όπου πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακόμα, οι Αθηναίοι μαζεύονταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου και έτρωγαν και έπιναν καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του ήλιου, τα «Κούλουμα» αποτελούσαν μία από τις σημαντικότερες γιορτές του έτους. Παραδοσιακά, στο Σαρακοστιανό τραπέζι υπήρχαν: λαγάνα, χαλβάς, ταραμοσαλάτα, ελιές, ντολμαδάκια, τουρσί, γαρίδες, χταπόδι, σουπιές, καλαμαράκια και φασολάδα (χωρίς λάδι).
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με προϋπολογισμό άνω των 10 εκατ. ευρώ, το εμβληματικό νεοκλασικό κτίριο αναβαθμίζεται
Πότε ξεκινά, ποιοι διδάσκουν και ποιο είναι το κόστος
«Υπηρέτησε επί 36 χρόνια σε θέσεις ευθύνης στο Υπουργείο Πολιτισμού»
Πώς υποδέχεται η πόλη τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού
Η επισημότητα της τελετής και η δυναμική παρουσία των θεατρικών συγγραφέων
Θα μεταδίδονται ζωντανά όλες οι συναυλίες της διοργάνωσης - Η είσοδος στον Κήπο είναι ελεύθερη, με ηλεκτρονική κράτηση
Δώδεκα εικαστικοί και δώδεκα ποιητές συναντιούνται σε μια πρωτότυπη έκθεση που ταξιδεύει όλο το καλοκαίρι σε στεριά και θάλασσα
Μήπως έχουμε κουραστεί από το ατελείωτο scrolling;
Ένα takeover που τα έχει όλα: μουσική, περφόρμανς, εικαστικές εγκαταστάσεις και φωτογραφικές εκθέσεις αλλά και κινηματογραφικές προβολές
Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα δεν ήταν ένας ακόμα ποιητής ή ένας ακόμα θεατρικός συγγραφέας
Τι σημαίνει η επανάληψη στο παιδικό σχέδιο και πώς ένα μικρό μοτίβο μπορεί να λειτουργεί σαν τρόπος σκέψης, επεξεργασίας και ασφάλειας για το παιδί
H σύγχρονη τέχνη συναντά την μουσική με αφορμή την έκθεση «Αφροδίτη» του Jeff Koons
Υποδέχεται το καλοκαίρι με νυχτερινές περιηγήσεις Από νυχτερινές περιηγήσεις και performances μέχρι μουσικές συναντήσεις, family activities και ένα διαφορετικό summer cam
Η σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη υπενθυμίζει ότι οι κοινωνίες δεν είναι παθητικοί αποδέκτες της ιστορίας. Δημιουργούν οι ίδιες τους θεσμούς και τα νοήματά τους.
Ανακαίνιση, επανέκθεση, καθολική προσβασιμότητα
Οι διαφημίσεις της εποχής δεν πουλούσαν απλώς προϊόντα αλλά ρυθμό, στάση και νεανικότητα
Τα γραπτά του έχουν ασκήσει επιρροή τόσο στους ακαδημαϊκούς όσο και στους ακτιβιστικούς κύκλους
Ύστερα από δεκαετίες αναστήλωσης, το Παλάτι των Δεσποτών ξαναβρήκε, με έναν τρόπο σχεδόν συγκινητικό, τη φωνή του
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.