Ο Χάρης Τσέβης έφτιαξε το εξώφυλλό μας

«Η Ελλάδα είναι υπέροχη. Τουλάχιστον για μένα, για τα βιώματα και το δικό μου DNA. Ακόμη και σήμερα, μέσα στην κρίση που μοιάζει να έχει συννεφιάσει τις μέρες μας, το περιβάλλον παραμένει έμπλεο φωτός και ομορφιάς. Απλώς πρέπει να τη διακρίνεις». Ο κορυφαίος έλληνας pixelmaker και δημιουργός του επετειακού εξωφύλλου 500 μας μιλά για τις εικόνες του καινούργιου κόσμου.

Διέβλεψες τον κορεσμό του σχεδιαστικού χώρου σε επαγγελματικό επίπεδο ήδη από το 2006, πολύ πριν την κρίση. Ώς τότε, είχες φροντίσει ήδη να μεταφέρεις τη βάση των εργασιών σου όχι απλώς έξω από την Ελλάδα, αλλά ουσιαστικά να την εγκαταστήσεις σε μια ανέστια ψηφιακή έδρα, προσβάσιμη σε όλα τα μήκη του πλανήτη. Όμως τώρα οι καιροί έχουν αλλάξει πάλι, και μου φαντάζει δύσκολο να καταφέρει ένας νέος δημιουργός να τραβήξει την προσοχή μπροστά σε τόση πληθώρα θαυμάσιου υλικού, της οποίας βρίθει το διαδίκτυο. Τι μπορεί να πράξει κανείς; Και μήπως τελικά είναι και θέμα timing η δουλειά σας; Για να μην μπερδέψουμε τους αναγνώστες, η φυσική μου βάση είναι στην Αθήνα. Δεν έχει ποτέ μετακινηθεί. Η πυξίδα απλώς έχει τρελαθεί. Δείχνει όλα τα σημεία μαζί. Τελικά είδα πως μπορούσε και να πεταχτεί στα σκουπίδια. Δεν έκανα κάποια πρόβλεψη. Απλώς ζούσα με πολύ κόπο και χαμηλή απολαβή, σε σχέση με τον χρόνο που επένδυα. Καταλάβαινα πως κάποιο λάθος συμβαίνει. Σκέφτηκα πως το λάθος ήταν συνολικό. Το μοντέλο, η αγορά, ο τόπος, ο χρόνος. Κοίταξα να τα αλλάξω όλα. Δεν ήταν μόνο ο χώρος και ο τοπικός προσανατολισμός. Δεν αρκεί να πεις “θα πάω σε μια άλλη χώρα για να αλλάξω την τύχη μου”. Τις περισσότερες φορές όλο το οικοδόμημά σου χρειάζεται επανεξέταση. Αν όμως μείνουμε στον παράγοντα χώρο, ο κόσμος μας ήταν πάντα ένα μικρό χωριό. Η σημερινή τεχνολογία κάνει το χωριό ακόμη πιο μικρό.

Πορτρέτο του προέδρου Ομπάμα για το «Huffington Magazine»

Όντας η πιο τρανταχτή επιβεβαίωση του αξιώματος «κανείς προφήτης στον τόπο του», χρειάστηκε να ασχοληθούν μαζί σου τα μισά πλανητικά media, ώσπου να σε ανακαλύψει η Ελλάδα. Πώς θα συστηνόσουν, εάν αυτή τη στιγμή ανταλλάσσαμε χειραψία αντί για email; Ως designer. Σχεδιαστής ή γραφίστας στα ελληνικά. Νομίζω πως τα ΜΜΕ μπορεί να βοηθούν ένα μέρος της δουλειάς μας, αλλά δεν αλλάζουν το ποιοι είμαστε.

Χάρης Τσεβής, το πορτρέτο του καλλιτέχνη

Πέρα από το απροσπέλαστης έκτασης πορτφόλιο, πλην των αναθέσεων από τη Nike, την IKEA, την Toyota, τη Sanyo και τον πακτωλό των εντύπων που φιλοξενούν δουλειές σου, δύο προσωπικότητες διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στο χτίσιμο της καριέρας σου: ο ιδρυτής της Apple και ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Ήταν γύρισμα της τύχης ή καλοϋπολογισμένη πρόβλεψη το γεγονός ότι προμήθευσες το κοινό με εμβληματικά illustration του Στιβ Τζομπς και του Μπαράκ Ομπάμα τη στιγμή ακριβώς που διψούσε για αυτά; Ήταν και τα δύο. Αρχικά ήταν το παθιασμένο ενδιαφέρον μου για τον Στιβ Τζομπς από τα μέσα των 80s. Για μένα, ήταν ένα αντικείμενο μελέτης με το οποίο καταπιανόμουν γιατί με τραβούσε. Παρότι έβρισκα μεταξύ μας περισσότερες διαφορές από ομοιότητες, όσο περισσότερο σπούδαζα τη ζωή και τα έργα του τόσο πιο πολλά μάθαινα από τις ιδέες του. Ελάχιστη σημασία είχε για μένα το αν απολάμβανε της αποδοχής του κόσμου. Εννοείται πως η πορεία που ο Τζομπς πήρε από τα τέλη των 90s και μετά δεν μπορούσε να προβλεφθεί ούτε στα πιο τρελά όνειρα ενός παθιασμένου mac user, σαν εμένα. Νομίζω πως, όπως έλεγε κι εκείνος, «η επιτυχία ήταν σουρεαλιστική». Συμφωνώ κι εγώ πως πάντα τέτοια είναι η επιτυχία. Αποφάσισα να χρησιμοποιήσω το μάθημα του Στιβ. Στην ουσία, θα συνέχιζα να κάνω ό,τι αγαπώ και να ασχολούμαι με ό,τι πιστεύω. Απλώς θα το έκανα πλέον με μεγαλύτερη πίστη. Ο Ομπάμα ήταν το αμέσως επόμενο παράδειγμα που επιβεβαίωσε το ότι το μοντέλο δουλεύει. Πρόβλεψη, λοιπόν, ή τύχη; Αν πρόβλεψη είναι η πίστη, τότε ίσως να είχα προβλέψει κάτι. Όμως νομίζω πως ήταν και τύχη. Διότι ειλικρινά δεν περίμενα να συμβεί. Και δεν το έκανα για να πετύχω, αλλά για να διασκεδάσω.

«Julian Assange and his Leaking World»

Τι σε συγκινεί περισσότερο σήμερα; Ένα ολοκαίνουργιο πόστερ σχεδιασμένο από κάποιον ριζοσπαστικό designer στο Photoshop CS6 ή το πρωτότυπο κάδρο του «Θωρηκτού Ποτέμκιν», των αδελφών Stenberg από τη δεκαετία του ’20, φτιαγμένο εξολοκλήρου στο χέρι; Και στις δύο περιπτώσεις, το ζήτημα είναι τι έχεις να πεις και πώς επιλέγεις να εκφραστείς. Λίγη σημασία έχει ο τρόπος από μόνος του. Φυσικά, σε όλες τις εποχές θα εκτιμήσεις την ανθρώπινη εφευρετικότητα και την τεχνολογική πρόοδο. Όμως, στο πέρασμα του χρόνου, αυτό που μένει είναι η ειλικρίνεια και η δύναμη των ιδεών.

«Mark Zuckerberg: The international portrait». Πορτρέτο για το βιβλίο «Gadgets, Games, Robots and the Digital World», που εκδόθηκε από την DK Books (Dorling Kindersley, Penguin Books, UK)

«Ο στόχος δεν είναι η επιτυχία», δηλώνεις, «είναι η ευτυχία». Το προσωπικό σου δόγμα αποτελεί και την πεμπτουσία της δουλειάς σου, που επικεντρώνει σταθερά σε θετικά διακείμενες απέναντι στη ζωή φυσιογνωμίες, από αθλητές μέχρι εφευρέτες και ψυχαγωγούς. Γιατί; Νομίζω πως δεν είναι δικό μου. Είναι κάτι το καθολικό. Η επιτυχία, όπως προβάλλεται στη μαζική κουλτούρα, είναι κάτι που έχει υπερπροβληθεί για κοινωνικούς και πολιτικούς λόγους. Τι στο καλό επιτυχία ζούμε πολλοί από μας, όταν δεν είμαστε τελικά χαρούμενοι μέσα της; Όταν το σώμα μας και το μυαλό μας δε γαληνεύουν, δεν παράγουν εκείνες τις ενδορφίνες που μας κάνουν να αισθανόμαστε πληρότητα; Νομίζω πως χρειαζόμαστε συχνά επανατοποθέτηση στον βασικό μας προσανατολισμό. Αν σε κάτι βοηθάει η επιτυχία (με την πρόχειρη, κοινωνικά συνηθισμένη εξήγηση του όρου), είναι πως απομυθοποιείται. Ξεπερνάς τα συμπλέγματα και τις εμμονές σου και βλέπεις τι θέλεις πιο βαθιά.

Το εξώφυλλο της A.V.

Μια επιπλέον ιδιομορφία στη μεθοδολογία προώθησης του έργου σου: το διαθέτεις άφοβα για downloading μέσω της άδειας Creative Commons. Τι σε οδήγησε σε αυτή την απόφαση; Θα σύστηνες το ίδιο σε όλους; Ανεπιφύλακτα! Σε όσους τουλάχιστον γοητεύονται από το ρίσκο της δημοκρατίας. Διότι τα Creative Commons είναι καταρχήν μια λαμπρή ιδέα. Είναι ένα από τα πιο δυνατά κι αποτελεσματικά πειράματα δημοκρατίας που επιχείρησε ο κόσμος μας. Αποφασίζεις μόνος σου πως το έργο σου δεν έχει ανάγκη από προστασία από τους κακούς. Αδιαφορείς σχεδόν για αυτούς. Δίνεις το βάρος στους καλούς. Τους εμπιστεύεσαι. Τους κάνεις συμμέτοχους. Συνεργάτες. Ίσως διότι αναγνωρίζεις πως το «δικό σου» έργο δεν είναι ποτέ δικό σου. Ανήκει κατά ένα τεράστιο μέρος του στις σχέσεις γνώσης που δένουν τους δημιουργούς. Η δική μου εμπειρία έχει ελάχιστα αρνητικά μπροστά στα θετικά. Μου έδειξε πως ο κόσμος είναι έτοιμος να σεβαστεί και να χρησιμοποιήσει δίκαια το έργο σου. Φαντάζομαι πως δεν έχουμε απεριόριστο χώρο για να επεκταθούμε, αλλά αν έπρεπε να πω μια φράση μόνο, θα προέτρεπα όποιον ενδιαφέρεται να μελετήσει τα CC και κυρίως το πολιτικό τους σκέλος.