«Αποστολή Χαίρε Μαρία»: Ο συγγραφέας Άντι Γουέιρ μιλά αποκλειστικά στην ATHENS VOICE

Καταρχάς να πω δύο πράγματα: (1) Είμαι παλιός μεγάλος φαν της επιστημονικής φαντασίας, και, σαν μεγαλύτερος από τον Άντι Γουέιρ, πολύ πιο… παλιός φαν από εκείνον. Παρά ταύτα, είναι αυτός ο καταπληκτικός τύπος που με τα βιβλία του με επανέφερε στο είδος, καθώς είχα χρόνια να διαβάσω κάπως συστηματικά επιστημονική φαντασία. Και αυτό δεν συνέβη μόνο με εμένα: τα μυθιστορήματά του του γίνονται μπεστ-σέλερ σε όλο τον κόσμο, και δικαίως. (2) Εννοείται πως τον ζηλεύω όσο δεν πάει! Είναι τρομερό αυτό που έχει κάνει: και με τον «Άνθρωπο στον Άρη», και με το «Άρτεμις», και τώρα με το «Αποστολή Χαίρε Μαρία» (όλα τους κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Για την ακρίβεια, αυτό το 3 στα 3 είναι πολύ σπάνιο στο είδος. Εκπληκτικά βιβλία, που διαβάζονται το ίδιο ευχάριστα τόσο από τους σκληροπυρηνικούς φαν του είδους, όσο και από οποιονδήποτε άλλον — πράγμα επίσης πολύ σπάνιο. Και εκπληκτικές ταινίες βέβαια, τόσο το «Martian», όσο και το «Project Hail Mary». Μάλιστα, στα σκαριά είναι πια και το «Artemis». Πάει πάλι για 3 στα 3, δηλαδή!

Είχαμε τη χαρά να μιλήσουμε για λίγο μαζί του — και νά τι μας είπε:

Κ.Α.: Σε άλλη περίπτωση, αγαπητέ Άντι, θα ρωτούσα πόσο ενεργά συμμετείχες στην ανάπτυξη της ταινίας και ποια ήταν τα όρια της επιρροής σου στο τελικό σενάριο, καθώς και αν ένιωσες ότι κάποια κρίσιμα στοιχεία του βιβλίου απλοποιήθηκαν ή αλλοιώθηκαν για λόγους κινηματογραφικής οικονομίας. Αλλά κάτι μού λέει πως όλα πήγαν περίφημα. Είναι έτσι;

Α.Γ.: Ναι, όλα πήγαν όσο καλά θα μπορούσε να ονειρευτεί κανείς. Η παραγωγή κύλησε ομαλά, οι πάντες φέρθηκαν όμορφα ο ένας στον άλλον, και, το σημαντικότερο, φτιάξαμε μια ταινία που στ’ αλήθεια τα σπάει.

Κ.Α.: Ήμουν βέβαιος. Λοιπόν, πόσο αγαπάς τους αντιήρωες χαρακτήρες τελικά; «Αντιήρωας» με την έννοια ότι δεν έχεις ποτέ σε πρώτο πλάνο έναν «παραδοσιακό» ήρωα, ένα alpha male που είναι εκεί για να κάνει τη δουλειά. Νά όμως που την κάνει. Και την κάνει κάτι παραπάνω από απλώς καλά.

Α.Γ.: Δεν είμαι σίγουρος ότι θα τους έλεγα αντι-ήρωες. Αυτό συνήθως σημαίνει έναν κάπως «κακό» χαρακτήρα που κάνει σκληρά πράγματα για έναν καλό σκοπό. Οι δικοί μου πρωταγωνιστές είναι απλώς ικανοί άνθρωποι που βρίσκονται σε τρομερά δύσκολες συνθήκες.

Κ.Α.: Ναι, πολύ σωστά… Είσαι λάτρης της επιστημονικής ακρίβειας, και διάβασα σε άλλες συνεντεύξεις σου πως πρώτα λύνεις εσύ τα τεχνικά θέματα που αντιμετωπίζει ο ήρωάς σου, και μετά τον βάζεις να τα λύνει κι αυτός. (Πράγμα που είναι τέλειο). Επηρεάζει μια κινηματογραφική μεταφορά κάτι τέτοιο; Ποια επιστημονικά στοιχεία του βιβλίου θεωρείς αδιαπραγμάτευτα και ποια θα ήσουν διατεθειμένος να «χαλαρώσεις» για χάρη της αφήγησης;

Α.Γ.: Εξαρτάται από το συγκεκριμένο έργο που μεταφέρεται. Αλλά κάθε ιστορία έχει έναν πυρήνα. Και αυτόν τον πυρήνα πρέπει να υπηρετείς. Στην περίπτωση του «Project Hail Mary», είναι η φιλία ανάμεσα στον Γκρέις και τον Ρόκι, καθώς και οι τεράστιες διαφορές στη φυσιολογία τους.

Κ.Α.: Πιστεύεις ότι η επιτυχία έργων όπως το «Project Hail Mary» δείχνει μια επιστροφή της «σκληρής» επιστημονικής φαντασίας στο mainstream;

Α.Γ.: Θα ήθελα πολύ να ισχύει αυτό. Αλλά η επιτυχία του «The Martian» δεν έφερε το hard sci-fi ξανά στο mainstream, οπότε αμφιβάλλω ότι θα το κάνει το PHM. Ίσως όμως βοηθήσει να επιστρέψει στο mainstream η αισιόδοξη επιστημονική φαντασία, και αυτό θα μου άρεσε πολύ.

Κ.Α.: Πώς διαφοροποιείται η εμπειρία της κινηματογραφικής μεταφοράς εδώ σε σχέση με το «The Martian» (όπου είχες να κάνεις με τον Ρίντλεϊ Σκοτ, τον δημιουργό τού «Alien»!), τόσο ως προς τον δημιουργικό έλεγχο όσο και ως προς τη σχέση με το στούντιο;

Α.Γ.: Στο «The Martian» δεν είχα καμία απολύτως επιρροή. Με έπαιρναν εδώ κι εκεί, κυρίως ως τεχνικό σύμβουλο. Στο PHM ήμουν κανονικός παραγωγός, οπότε αυτά που έλεγα είχαν βαρύτητα. Τις περισσότερες φορές βέβαια προσπαθούσα να μην μπερδεύομαι στα πόδια ανθρώπων που ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν. Αλλά όταν υπήρχε κάτι που με ένοιαζε πραγματικά, μιλούσα.

Κ.Α.: Πες μου κάτι άλλο. Γενικά ξεκινάς από την επιστημονική ιδέα και χτίζεις την πλοκή γύρω της, ή πρώτα διαμορφώνεις τον χαρακτήρα και μετά ενσωματώνεις την επιστήμη;

Α.Γ.: Πάντα ξεκινώ από την επιστημονική ιδέα και μετά χτίζω την πλοκή γύρω της. Δεν είναι πάντως κάποιος εσωτερικός κανόνας που έχω θέσει· απλώς έτσι καταλήγω σχεδόν πάντα να δουλεύω.

Κ.Α.: Ποιο επιστημονικό πρόβλημα στο βιβλίο σε δυσκόλεψε περισσότερο στην επίλυσή του ώστε να παραμείνει ρεαλιστικό;

Α.Γ.: Το να βρω έναν λόγο ώστε ο Γκρέις να αναγκαστεί να επιβιβαστεί στο σκάφος. Πιο συγκεκριμένα, να βρω έναν λόγο εξαιτίας του οποίου να μην έχει καμία άλλη επιλογή στα χέρια της η Στρατ. Όλη αυτή η ιστορία με το γονίδιο αντοχής στο κώμα λόγω DNA ήταν μια επινόηση γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Και ειλικρινά πιστεύω ότι είναι κάπως αδύναμο εύρημα…

Κ.Α.: Καθόλου αδύναμο, ίσα-ίσα! Από την άλλη, κατά πόσο η εμμονή σου με τη λογική επίλυση προβλημάτων λειτουργεί και σαν δραματουργικός περιορισμός; Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να γράψεις αλλά το έχεις απορρίψει επειδή δεν στέκει επιστημονικά; Υπήρξε κάποια στιγμή που η επιστήμη χάλασε μια ωραία πλοκή και αναγκάστηκες να αλλάξεις την ιστορία; Νιώθεις ποτέ την ανάγκη να γράψεις κάτι που να μην περιέχει καθόλου μαθηματικούς υπολογισμούς;

Α.Γ.: Αντιθέτως, θα έλεγα. Η προσήλωση στην πραγματική επιστήμη συνήθως μού προσφέρει προβλήματα για να αντιμετωπίσει ο πρωταγωνιστής — προβλήματα που διαφορετικά δεν θα είχα σκεφτεί από μόνος μου. Και, ναι, υπήρξαν φορές που έκανα τους υπολογισμούς και διαπίστωσα ότι η υποπλοκή που είχα στο μυαλό μου δεν λειτουργούσε. Αλλά αυτό συμβαίνει πολύ πιο σπάνια από τις υπόλοιπες, όταν η επιστήμη μού προσφέρει ενδιαφέρουσες ιδέες για την πλοκή.

Κ.Α.: Βλέπεις το «Project Hail Mary» σαν μια ιστορία για την επιβίωση της ανθρωπότητας κυρίως, ή σαν μια ιστορία για τη συνεργασία ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές νοημοσύνης;

Α.Γ.: Στην πραγματικότητα, είναι μια ιστορία φιλίας. Τα διακυβεύματα είναι τεράστια, αλλά ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με ένα bromance.

Κ.Α.: Ναι, σωστά! Τι feedback λαμβάνεις από επιστήμονες που διαβάζουν τα βιβλία σου; Έχεις αλλάξει κάτι μετά από κάποιο σχετικό σχόλιο;

Α.Γ.: Δυστυχώς, όταν οι επιστήμονες διαβάζουν τα βιβλία, αυτά έχουν ήδη εκδοθεί, οπότε δεν μπορώ να αλλάξω τίποτα. Μαθαίνω όμως πολλά όταν κάνω λάθη σε κάποιο βιβλίο. Πάντα υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που θα μου τα επισημάνουν.

Κ.Α.: Πιστεύεις ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παίξει ρόλο στη συγγραφή science fiction και πώς θα επηρέαζε αυτό τη δική σου δουλειά; Γενικά: τη φοβάσαι την Τ.Ν.; Θα πεθάνουμε όλοι;

Α.Γ.: Δεν ανησυχώ για την Α.Ι. Είναι ένα εργαλείο όπως όλα τα άλλα. Αν σου δώσω ένα σφυρί, μπορείς να το χρησιμοποιήσεις είτε για να χτίσεις ένα σπίτι είτε για να σκοτώσεις κάποιον. Το σφυρί καθαυτό δεν είναι επικίνδυνο. Σημασία έχει τι κάνεις με αυτό. Όσο για τη συγγραφή λογοτεχνίας από Α.Ι., πιστεύω ότι είναι μόνο θέμα χρόνου μέχρι η Α.Ι. να μπορεί να γράφει πιο συναρπαστικές και πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες από οποιονδήποτε άνθρωπο. Δεν είμαστε ακόμα εκεί όμως. Αυτή τη στιγμή η Α.Ι. γράφει χάλια. Αλλά τελικά θα καταλήξει να «διαβάσει» κάθε βιβλίο που έχει γραφτεί ποτέ, θα μάθει από αυτά πώς γράφεται μια ιστορία, και θα δημιουργεί πραγματικά εξαιρετικά αφηγήματα.

Κ.Α.: Ναι, είμαι βέβαιος κι εγώ. Και θα γίνει πολύ πιο σύντομα από όσο πιστεύουν οι περισσότεροι. Πες μου κάτι ακόμη: τι είσαι περισσότερο; Ματ Ντέιμον ή Ράιαν Γκόσλινγκ;

Α.Γ.: Ματ Ντέιμον.

Κ.Α.: Ωραία. Αν και είναι τέλειοι και οι δύο. Και για το τέλος: αν έπρεπε να ξαναγράψεις σήμερα το «Project Hail Mary», τι θα άλλαζες γνωρίζοντας πλέον ότι το βιβλίο θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο;

Α.Γ.: Τίποτα, εδώ που τα λέμε. Νομίζω ότι η ταινία είναι καταπληκτική. Δεν θα άλλαζα ούτε ένα καρέ.

* * *

Τα βιβλία του Άντι Γουέιρ κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος. Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού, ή μιας Άλλης Γυναίκας. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Μην ξεχνάτε, επίσης, πως κάθε Τρίτη πρωί έχουμε και πόντκαστ! Σας ευχαριστούμε πολύ.