Ο Σέχαν Καρουνατίλακα κέρδισε με το σπαθί του το βραβείο Booker 2022

Αν και δεν µου αρέσει το τσάι, η νήσος Κεϋλάνη (συνώνυµη του τσαγιού) υπήρξε πάντα για µένα –έναν ταπεινό ταξιδευτή– ο τόπος που επιθυµούσα από τη χρυσή µου κιόλας νιότη, φοιτητής της Νοµικής τότε, να επισκεφτώ. Το πρόβληµα ήταν πως τις δεκαετίες του ’80, ’90 κι ως το 2009 η Κεϋλάνη µαστιζόταν από έναν από τους πλέον µακροχρόνιους εµφυλίους της παγκόσµιας Ιστορίας. 26 ολόκληρα χρόνια το νησί αυτό, γνωστό και ως το Δάκρυ της Ινδίας, που σήµερα ονοµάζεται Σρι Λάνκα, ήταν σχεδόν απροσπέλαστο για τους τουρίστες. Αφού τερµατίστηκε ο εµφύλιος κατάφερα να το επισκεφτώ κι εγώ επιτέλους.

Με µια στάση στις Μαλδίβες, προσγειωθήκαµε στο αεροδρόµιο του Κολόµπο, πρωτεύουσας της Σρι Λάνκα. Μας περίµενε ένα βαν που είχα κλείσει από το διαδίκτυο, ένα βαν που µε τον οδηγό του –και τρόπον τινά ξεναγό– περιπλανηθήκαµε στο µεγάλο αυτό νησί που τόσα χρόνια ονειρευόµουν. Κοιµήθηκα ακόµη και σε δενδρόσπιτο –ένα άλλο όνειρό µου– µε τα µαϊµουδάκια να µου κάνουν παρέα στο µπρέκφαστ κι ένα ποταµάκι να κελαρύζει εκεί δίπλα. Κολύµπησα στον Ινδικό ωκεανό. Δυστυχώς δεν γνώριζα τότε ότι εκεί είχε µείνει και ταφεί ο αγαπηµένος µου συγγραφέας επιστηµονικής φαντασίας Άρθουρ Κλαρκ ώστε να επισκεφτώ τον τάφο του. (Ένα από τα χούγια µου είναι να επισκέπτοµαι τάφους συγγραφέων).

Τι ωραιότερο από τα ταξίδια; Ίσως τα βιβλία.

Ένα τέτοιο βιβλίο, ένα µυθιστόρηµα 600 σελίδων, µου θύµισε τα χρόνια εκείνα της εµφύλιας σύρραξης που µας είχε κρατήσει για τόσο καιρό µακριά από το παραδεισένιο αυτό νησί που χωρίζεται από τον νότο της Ινδίας από µια στενή λωρίδα θάλασσας. Ο Σρι Λανκέζος, συγγραφέας µε το µακρινάρι επίθετο Καρουνατίλακα, δίνει στον αναγνώστη ένα εξαιρετικά δοµηµένο κείµενο στο οποίο αναπαριστάται µαεστρικά ένα έτος του εµφυλίου εκείνου. Ο ήρωάς του, ένας φωτογράφος που µισθώνεται από κάθε πλευρά ώστε να αναδείξει µέσα από την κάµερά του τα αίσχη, τη βία και τον όλεθρο που σκορπούν οι αντίπαλοι, είναι εξαρχής νεκρός. Μας συστήνεται το φάντασµά του. Ένα φάντασµα που περιφέρεται στο Κολόµπο και στα πεδία των συγκρούσεων, αναπολώντας την προηγούµενη ζωή του, την οικογένειά του, τους έρωτές του. Να σηµειωθεί εδώ µε την ευκαιρία ότι το φάντασµα του Μάαλι Αλµέιντα οµολογεί ανερυθρίαστα ότι στην προηγούµενη και άρτι τερµατισθείσα ζωή του υπήρξε γκέι.

Το φάντασµα εµφανίζεται στο µεταθανάτιο γκισέ όπου θα λάβει οδηγίες σχετικά µε τον τρόπο που οφείλει  να πορευτεί ώστε να βρεθεί η ψυχή του στο φως. Έχει µπροστά του εφτά φεγγάρια χρόνο ώστε να εκτελέσει την αποστολή του και να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήµατα που το απασχολούν. Ερωτήµατα όπως: ποιος µε σκότωσε; Και γιατί;

Το µυθιστόρηµα βρίθει –εκτός των άλλων– από το φλεγµατικό χιούµορ που ενστάλαξε στο Κεϋλανέζικο πνεύµα η επί έναν αιώνα βρετανική κατοχή και απέδωσε έξοχα η µετάφραση της Ρένας Χάτχουτ. Το φάντασµα του ήρωα αντιµετωπίζει µε σαρκαστική διάθεση τη διαµονή του στο πουργατόριο της µεσοχώριας διαµονής του εκείνα τα εφτά φεγγάρια.

Να πω εδώ –όσο ο αναγνώστης αναζητεί ταξιδιωτικό πρακτορείο για τη Σρι Λάνκα– ότι το βιβλίο κέρδισε µε το σπαθί του το βραβείο Booker της προηγούµενης χρονιάς.