Όψεις της πόλης, αναμνήσεις, πράγματα που συνέβησαν παλιά, και πράγματα που συμβαίνουν σήμερα γύρω μας. Ημερολογιακές καταχωρίσεις για κάθε χρήση
Η πνευματική ελίτ των Ηνωμένων Πολιτειών, με μερικούς από τους σημαντικότερους λογοτέχνες της στην πρώτη γραμμή —καθώς, αν μη τι άλλο, οι συγγραφείς παραδοσιακά αποτελούν τη «συνείδηση του έθνους»—, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε διαρκή κατάσταση συναγερμού απέναντι στο φαινόμενο του τραμπισμού. Συγγραφείς όπως ο Στίβεν Κινγκ —ο οποίος ήδη από τη «Νεκρή Ζώνη» («The Dead Zone», 1979) είχε σκιαγραφήσει την επικίνδυνη για τη δημοκρατία και τους πολίτες άνοδο ενός λαϊκιστή πολιτικού «προφητεύοντας» τον Ντόναλντ Τραμπ και πέφτοντας 100% μέσα στις προβλέψεις του—, αλλά και πολλές άλλες φωνές, χρησιμοποιούν τη δύναμη του πληκτρολογίου τους και της δημόσιας παρουσίας τους στα social media για να αναχαιτίσουν όσο μπορούν την αποδόμηση των δημοκρατικών θεσμών στην Αμερική. Δεν έχουμε εδώ να κάνουμε, ασφαλώς, με μια κομματική αντιπαράθεση, αλλά για έναν, κατά κυριολεξία, υπαρξιακό αγώνα ενάντια στη μετα-αλήθεια και τη διπλή σκέψη, στον διχασμό, και στον απόλυτο, εφιαλτικό έλεγχο της πραγματικότητας από μεριάς του καθεστώτος.
Ο πιο εμβληματικός πολέμιος του Τραμπ είναι βέβαια ο Κινγκ (όλα τα βιβλία του κυκλοφορούν από τον Κλειδάριθμο), που έχει, ανάμεσα σε πολλά-πολλά άλλα, χαρακτηρίσει την προεδρία του μια ανατριχιαστική «ιστορία τρόμου». Το 2016 ήταν από τους πρωτεργάτες της ανοιχτής επιστολής κατά της υποψηφιότητας Τραμπ που υπέγραψαν τότε περισσότεροι από 450 συγγραφείς, ενώ έκτοτε, στις σχεδόν καθημερινές αναρτήσεις του, που ακολουθούν πάνω από 7 εκατομμύρια άνθρωποι, δεν διστάζει να χρησιμοποιεί τα πιο αιχμηρά λόγια για τον Αμερικανό Πρόεδρο και να επιτίθεται με δριμύ τρόπο τόσο στον ίδιο όσο και στο ιερατείο και τους υποστηρικτές του, τονίζοντας με κάθε τρόπο (όχι πάντα με κομψό: και μπράβο του) πως η αισθητική και η πολιτική του είναι επικίνδυνες και νοσηρές.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο Τζορτζ Ρ. Ρ. Μάρτιν (Anubis), ο οποίος στο προσωπικό του ιστολόγιο «Not a Blog», μέσω του οποίου καλεί τους αναγνώστες του σε διαρκή πολιτική εγρήγορση, έχει παρομοιάσει τον Τραμπ με τον μοχθηρό Τζόφρι Μπαράθιον από το «A Game of Thrones». Η Τζόις Κάρολ Όουτς (Καστανιώτης) είναι επίσης μια από τις πιο ισχυρές φωνές εναντίον του Τραμπ, μιλώντας συχνά στα άρθρα της και στον λογαριασμό της στο x Twitter για αυτό που αποκαλεί «πολιτική της ταπείνωσης», παρουσιάζοντας τον Τραμπ σαν σύμπτωμα μιας βαθύτερης ηθικής και πολιτισμικής παρακμής των ΗΠΑ. Ήταν άλλωστε εκείνη που πρώτη θύμισε στο κοινό το κλασικό έργο του Σίνκλερ Λιούις, «Δεν γίνονται αυτά εδώ» («It Can’t Happen Here», 1935 — στα ελληνικά κυκλοφορεί εδώ και μια δεκαετία από τον Καστανιώτη στη μετάφραση του Νίκου Α. Μάντη), ο κεντρικός ήρωας του οποίου είναι επίσης ένα πορτρέτο του Τραμπ.
Ο εκλιπών Πολ Όστερ (1947-2024 — τα άπαντά του κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από το Μεταίχμιο) και η σύζυγός του Σίρι Χούστβεντ (Πατάκης), που τονίζει την ομοιότητα της ρητορικής Τραμπ με εκείνη των πλέον διαβόητων δικτατόρων του παρελθόντος, υπήρξαν ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης Writers for Democratic Action (2020), που δημιουργήθηκε με αποκλειστικό σκοπό την κινητοποίηση του λογοτεχνικού κόσμου για την ήττα του Τραμπ.
Η βραβευμένη με Πούλιτζερ Τζένιφερ Ίγκαν (Πατάκης) έχει επίσης εκφραστεί με πλήθος παρεμβάσεων στον Τύπο εναντίον του, καθιστώντας σαφή τη θέση της ότι η προεδρία Τραμπ συνιστά θεσμική και πολιτισμική εκτροπή. Ο Ντέιβ Έγκερς (Κέδρος), συγγραφέας και ιδρυτής του McSweeney's, ενός από τους πιο επιδραστικούς εκδοτικούς οργανισμούς στον χώρο των αμερικανικών γραμμάτων, έχει γράψει εκτενή κείμενα κατά του Τραμπ, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες καμπάνιες, και έχει συνδέσει ευθέως την πολιτική του Τραμπ με τον αυταρχισμό, την παραπληροφόρηση, αλλά και την αποδυνάμωση της δημόσιας παιδείας.
Ο σπουδαίος Αφροαμερικανός συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων Σ. A. Κόσμπι (στα ελληνικά τα βιβλία του κυκλοφορούν από τον Gutenberg) είναι άλλος ένας από τους κορυφαίους πολέμιους του Τραμπ. Η κριτική του εστιάζει στη φυλετική πολιτική, στη ρητορική μίσους και στις συνέπειες που έχει η «τραμπική εποχή» για τις μαύρες κοινότητες στις ΗΠΑ, για τα LGBTQ+ άτομα, και για μία σειρά από άλλες μειονότητες. Ο σατιρικός συγγραφέας Τζορτζ Σόντερς (Ίκαρος), από τη μεριά του, μιλά ανοιχτά για τον Τραμπ σαν μείζονα απειλή για τη δημοκρατία, σημειώνοντας πώς η πολιτική κατέστη εργαλείο χειραγώγησης μετά την επανεκλογή του.
Ο Ρίτσαρντ Φορντ (Πατάκης) και ο Τα-Νεχάσι Κόουτς (Ίκαρος) συνδέουν τον Τραμπ με τις πιο βαθιές και αρρωστημένες φυλετικές ρίζες στην αμερικανική ιστορία, ενώ ο Ντον Γουίνσλοου —ακόμη ένας από τους συγγραφείς μεγάλων μπεστ-σέλερ που δεν σκέφτονται τι αντίκτυπο θα έχουν οι αντιτραμπικές τους δηλώσεις στις πωλήσεις των βιβλίων τους (AΘens Bookstore Publications)— πολεμά τον Αμερικανό Πρόεδρο με σθένος, καθημερινά, κατηγορώντας τον ανοιχτά για μισογυνισμό και ρατσισμό, μεταξύ άλλων. Είναι μάλιστα ένας από τους πιο σταθερούς συνομιλητές του Στίβεν Κινγκ στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Οι παραπάνω είναι ελάχιστοι μόνο από τους Αμερικανούς συγγραφείς που έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου πολύ πριν την πρώτη εκλογή Τραμπ, και που εξακολουθούν να τοποθετούνται με δριμύτητα εναντίον του, με διαφορετική ένταση και τρόπο μεταξύ τους, αλλά χωρίς αμφισημίες και μισόλογα. Όλοι τους ανήκουν στο ευρύ σώμα των λογοτεχνών εκείνων που, όχι μόνο αντιτίθενται στον Τραμπ και σε όσα αυτός κομίζει στη δική του εκδοχή της πολιτικής, αλλά θεώρησαν αναγκαίο να το πουν δημόσια, επανειλημμένα και χωρίς προφυλάξεις. Κάτι που, όταν δεν συμβαίνει, και από όποιον δεν συμβαίνει, δεν σημαίνει βέβαια μόνο δειλία και φιλαργυρία αλλά και πολύ, πολύ, πολύ χειρότερα πράγματα.
Όταν διαβάζεις το βιβλίο της μαραθωνοδρόμου Μαρίας Πολύζου καταλαβαίνεις ότι έχει δίκιο, ξέρει για τι πράγμα μιλάει: δεν πρέπει να τα παρατάς, ποτέ των ποτών.
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
17°
