- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Η Καθαρά Δευτέρα και τα έθιμά της
Η καταγωγή της γιορτής, ο λόφος του Φιλοπάππου και τα παραδοσιακά εδέσματα
Η Καθαρά Δευτέρα και τα έθιμά της: Τα «Κούλουμα», το πέταγμα του χαρταετού και οι συμβολισμοί της γιορτής
Η Καθαρά Δευτέρα είναι μία κινητή εορτή, που κάθε χρόνο πέφτει στην αρχή της έβδομης εβδομάδας (δηλαδή 48 μέρες) πριν το Ορθόδοξο Πάσχα. Είναι η μέρα που σηματοδοτεί το τέλος των Αποκριών και το ξεκίνημα της Σαρακοστής, μια περίοδο νηστείας που διαρκεί 40 ημέρες, όσες, δηλαδή, ήταν και οι μέρες προσευχής και νηστείας του Χριστού στην έρημο. Λόγο του πνευματικού και σωματικού «καθαρισμού» όσον τηρούν την παράδοση, η μέρα αυτή ονομάστηκε Καθαρά Δευτέρα. Το πέταγμα του χαρταετού, συμβολίζει και αυτό την ανάταση της ανθρώπινης ψυχής προς το θείο.
Στην Ελλάδα, οι εορτασμοί της Καθαράς Δευτέρας αποκαλούνται «Κούλουμα» και πραγματοποιούνται συνήθως στην ύπαιθρο. Αυτό, βέβαια, τηρείται ανάλογα και με τον καιρό, καθώς, όταν το Πάσχα πέφτει νωρίτερα, όπως για παράδειγμα φέτος (αρχές του Απρίλη), ο καιρός είναι ακόμα πολύ κρύος για πικνίκ. Δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη η ετυμολογία της λέξης «Κούλουμα», αλλά φαίνεται πως προέρχεται από τα λατινικά, είτε από την λέξη «cumulus», που σημαίνει «σωρός» ή «αφθονία», είτε από την λέξη «columna», που σημαίνει «κολώνα», και αναφέρεται στους στύλους του Ολυμπίου Διός, όπου συγκεντρώνονταν για το γλέντι της Καθαράς Δευτέρας οι Αθηναίοι.
Η καταγωγή της γιορτής είναι είτε αθηναϊκή, είτε βυζαντινή. Πάντως, τόσο στην Κωνσταντινούπολη, όπου πλήθος κόσμου συγκεντρωνόταν σε έναν από τους επτά λόφους της πόλης (εκείνον όπου είχε τη βάση του ο ελληνικός οικισμός των «Ταταούλων»), όσο και στην Αθήνα, όπου πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακόμα, οι Αθηναίοι μαζεύονταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου και έτρωγαν και έπιναν καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του ήλιου, τα «Κούλουμα» αποτελούσαν μία από τις σημαντικότερες γιορτές του έτους. Παραδοσιακά, στο Σαρακοστιανό τραπέζι υπήρχαν: λαγάνα, χαλβάς, ταραμοσαλάτα, ελιές, ντολμαδάκια, τουρσί, γαρίδες, χταπόδι, σουπιές, καλαμαράκια και φασολάδα (χωρίς λάδι).
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το ΥΠΠΟ προχωρά τις μελέτες με προϋπολογισμό 730.000 ευρώ και ορίζοντα το 2026
Δεμένος με τα γήινα και καθημερινά, «κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη» και έθεσε στο κέντρο της στοχαστικής του αναζήτησης τον άνθρωπο
Θεωρείται κομβικό πρόσωπο για τη σύνδεση της αμερικανικής pop art με την ευρωπαϊκή καλλιτεχνική σκηνή
Για πρώτη φορά φιλοξενείται ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Διαλόγων στην ελληνική πρωτεύουσα
Τι θα γίνει με τα εισιτήρια που έχουν ήδη αγοραστεί
Ο «μετασχηματιστής» των φιλοσοφικών σημασιών σε διδακτικές και ευκρινείς απεικονίσεις. Ο στοχαστής που άφηνε χώρο στην αμφιβολία.
Το WIFT (Γυναίκες στον Κινηματογράφο και την Τηλεόραση) ανακοίνωσε ένα ενδιαφέρον εργαστήριο
Φέτος το Φεστιβάλ τιμά τον Μίνω Βολανάκη, με αφορμή τα 100 έτη από τη γέννησή του
Υπήρξε η πρώτη και μακροβιότερη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)
Όλα συμβαίνουν σε ένα τηλεοπτικό πλατό την εποχή της εκτόξευσης των διαπλανητικών Βόγιατζερ
Τι γίνεται στην πόλη της Αθήνας αυτές τις μέρες: από τη μεγάλη συναυλία των Iron Maiden στο ΟΑΚΑ μέχρι το Ongoing της Τίλντα Σουίντον στο Onassis Ready
Οι πρώτες «μουτζούρες» ενός παιδιού συχνά αγχώνουν τους ενήλικες. «Γιατί κάνει μόνο γραμμές; «Μήπως έπρεπε ήδη να ζωγραφίζει κάτι; Είναι φυσιολογικό που συνέχεια μουτζουρώνει;
Μια σημαντική πρωτοβουλία του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ελληνικό και Παγκόσμιο Θέατρο: Δραματουργία, Παράσταση, Εκπαίδευση»του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Όλα όσα μοιράστηκε ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος με τον ηθοποιό Δημήτρη Καπετανάκο στο Discover του Chania Rock Festival
Το έργο προερχόταν από την ιδιωτική συλλογή του ισχυρού εκδότη και επιχειρηματία Σ.Ι. Νιούχαουζ
Πότε θα τελεστεί η κηδεία του
Bob Dylan. Nobel 2016. Το χρήμα δεν μιλάει, υβρίζει.
Η Αθήνα δεν είναι μόνο δρόμοι και πλατείες· είναι και αίθουσες γεμάτες μνήμη και ιστορία.
Πρόκειται πλέον για το δεύτερο ακριβότερο έργο του που έχει πωληθεί ποτέ δημόσια
«Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο» το θέμα του φετινού εορτασμού
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.