Μια βεντάλια, τέσσερις καλλιτέχνες και ένα πρόγραμμα UNICEF στην Κένυα
Η Marina Pecherskaya μετατρέπει ένα παραδοσιακό αντικείμενο σε όχημα κοινωνικής αλλαγής και δείχνει πώς η τέχνη μπορεί να κάνει αυτό που δεν μπορεί το εταιρικό CSR
Η Marina Pecherskaya και το Ventaglio στηρίζουν γυναίκες και κορίτσια στην Κένυα μέσω της UNICEF.
Σε μια βιβλιοθήκη με βεντάλιες τοποθετημένες σαν έργα τέχνης, καθισμένη μπροστά από αυτά που έχτισε, η Marina Pecherskaya δεν μοιάζει σαν ευεργέτης παλιού τύπου. Μοιάζει σαν curator που αποφάσισε να κάνει τα αντικείμενα που αγαπά να δουλέψουν διπλά: ως ομορφιά και ως εργαλείο.
Το project Ventaglio by Evermondo
Αυτό ακριβώς είναι το Ventaglio by Evermondo: ένα project που μετατρέπει τη βεντάλια, ένα από τα παλαιότερα σύμβολα κομψότητας και παράδοσης, σε φορέα κοινωνικής αλλαγής. Τα έσοδα από φιλανθρωπική δημοπρασία και limited edition συλλεκτικές εκδόσεις κατευθύνονται αποκλειστικά στο Women-Led Innovation Challenge της UNICEF, πρόγραμμα για την οικονομική αυτονομία γυναικών και κοριτσιών στην Κένυα.
Η βεντάλια ως σύμβολο επιλέχθηκε για έναν λόγο που δεν είναι διακοσμητικός. Αναπαριστά τον αέρα: αόρατη δύναμη που αλλάζει τοπία και κατευθύνει το μέλλον. Από διακοσμητικό αντικείμενο γίνεται μέσο μεταφοράς ενός μηνύματος. Αυτή η απόφαση, το να ξεκινάς από ένα αντικείμενο που κανείς δεν σχετίζει με philanthropy, είναι η πιο έξυπνη κίνηση του project. Ξεφεύγει από την αισθητική της «charity poster» και μπαίνει στον χώρο της συλλεκτικής κουλτούρας. Ο αγοραστής δεν «δωρίζει». Αποκτά κάτι που έχει αξία, ιστορία και χρηστικότητα.
Η Pecherskaya επέλεξε για το project καλλιτέχνες που μιλούν για μεταμόρφωση από διαφορετικές οπτικές. Η Zora Mann διερευνά ταυτότητα και αναγέννηση. Η Benni Bosetto, Ιταλίδα καλλιτέχνης, εξερευνά τη σχέση σώματος και μεταλλαγής μέσα από σχέδιο, γλυπτική και performance. Η Stephanie Comilang, κινηματογραφίστρια και εικαστικός, αφηγείται ιστορίες μετανάστευσης και ανήκειν μέσα από μια οπτικά εντυπωσιακή έρευνα. Και η Leda Catunda, από τις σημαντικότερες σύγχρονες Βραζιλιάνες καλλιτέχνιδες, φέρνει τις «soft paintings» της, έργα όπου ύφασμα, υλικό και χρώμα αλληλεπιδρούν με τη μνήμη και το συναίσθημα.
Κάθε βεντάλια δημιουργήθηκε σε δύο εκδοχές: ένα μοναδικό έργο για τη φιλανθρωπική δημοπρασία και μια περιορισμένης έκδοσης συλλεκτική εκδοχή. Αυτός ο διπλός μηχανισμός επιτρέπει στο project να συνεχίσει πέρα από ένα εγκαίνιο, να τροφοδοτεί τον σκοπό του διαχρονικά και να κρατά αναμμένο το ενδιαφέρον του κοινού των συλλεκτών.
Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο παραδοσιακό εταιρικό CSR και στο μοντέλο που προτείνει το Ventaglio. Το CSR ξεκινά από εταιρική ανάγκη: θέλω να φαίνομαι υπεύθυνος, άρα κάνω δωρεά. Το Ventaglio ξεκινά από καλλιτεχνική πρόθεση: θέλω να πω κάτι για τον κόσμο, και αυτό που λέω έχει οικονομικές συνέπειες υπέρ μιας κοινότητας. Η τέχνη δεν χρησιμοποιείται ως εκπρόσωπος ενός brand. Γίνεται η ίδια η πλατφόρμα δράσης. Αυτή η διαφορά δεν είναι φιλοσοφική. Είναι επικοινωνιακή και έχει αντίκτυπο στο πώς το κοινό ανταποκρίνεται: όχι με οίκτο αλλά με επιθυμία να συμμετάσχει.
Τα κεφάλαια που συγκεντρώνονται από δημοπρασία, πωλήσεις limited editions και δωρεές κατευθύνονται στο Women-Led Innovation Challenge της UNICEF. Το πρόγραμμα υποστηρίζει γυναίκες και κορίτσια στην Κένυα μέσω εκπαίδευσης, πρόσβασης σε οικονομικούς πόρους, επιχειρηματικών εργαλείων και δικτύων υποστήριξης. Ο στόχος δεν είναι παρεμβατικός αλλά δομικός: ενίσχυση οικονομικής ανθεκτικότητας οικογενειών, βελτίωση συνθηκών υγείας, προώθηση εκπαίδευσης. Η φράση της Pecherskaya το λέει αρκετά: «Ventaglio is transforming beauty into energy. A simple object, a simple gesture, yet capable of bringing a wind of change for thousands of women and children».
Στην Ευρώπη, το μοντέλο αυτό έρχεται σε μια εποχή όπου ο πολιτισμικός χορηγός αναζητά νέες μορφές έκφρασης πέρα από το να βάλει το logo του σε μια έκθεση. Η συσχέτιση τέχνης, συλλεκτισμού, περιορισμένης έκδοσης και κοινωνικού σκοπού είναι μια φόρμουλα που λειτουργεί γιατί τιμά τον αγοραστή. Δεν του ζητά να δωρίσει, του δίνει λόγο να επενδύσει.
Στην Ελλάδα, ο χώρος αυτός παραμένει ανεκμετάλλευτος. Η φιλανθρωπία λειτουργεί ακόμα κυρίως μέσα από εταιρικές δωρεές και γκαλά με τίτλους. Δεν υπάρχει στον ελληνικό χώρο ένα αντίστοιχο project που να συνδέει σύγχρονη τέχνη με μακροχρόνιο κοινωνικό αντίκτυπο, να προσφέρει στον συλλέκτη κάτι πραγματικής αξίας και να χτίζει κοινότητα ανθρώπων που μοιράζονται ένα κοινό σκοπό. Έχουμε καλλιτέχνες, έχουμε ιστορία με την τέχνη, έχουμε κοινό που αγαπά το design. Αυτό που λείπει είναι η Marina Pecherskaya: κάποιος που βλέπει μια βεντάλια και αποφασίζει ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.
Το project Ventaglio δεν είναι απλώς μια ωραία ιστορία από το Μιλάνο. Είναι ένα case study για το πώς ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός αλλαγής χωρίς να αναγκαστεί να ζητιανέψει ούτε προσοχή ούτε χρήματα. Η Pecherskaya έφτιαξε κάτι που ο κόσμος θέλει να αγοράσει, και αυτή η επιθυμία χρηματοδοτεί γυναίκες σε μια χώρα στην άλλη άκρη του κόσμου. Αυτό ονομάζεται elegance με καλό σκοπό. Και τα λίγα brands και ιδρύματα που το κατανοούν είναι αυτά που θα θυμόμαστε.
Οι μεγάλοι συγγραφείς είδαν στην ηλικία ως κάτι εντελώς διαφορετικό από κοινωνικό ελάττωμα. Διέκριναν σε αυτή μια από τις βαθύτερες εμπειρίες της ανθρώπινης ύπαρξης.
17°
