Γούρνες Ηρακλείου: Η Dimand μεταμορφώνει την πρώην αμερικανική βάση
Μια μεγάλη έκταση στο παραλιακό μέτωπο των Γουρνών, που για δεκαετίες ήταν συνδεδεμένη με την παρουσία της πρώην αμερικανικής βάσης, ετοιμάζεται να περάσει σε μια νέα εποχή. Η Dimandπροχωρά ένα μεγάλο τουριστικό project στην Κρήτη, με έναν σχεδιασμό που συνδυάζει ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών, τουριστικές κατοικίες, ευεξία, εμπόριο και αθλητικές εγκαταστάσεις με ένα εκτεταμένο πλέγμα περιβαλλοντικών υποδομών.
Η βιωσιμότητα έχει σημαντική θέση στον σχεδιασμό της Dimand. Φωτοβολταϊκά που προβλέπεται να καλύπτουν περίπου το 36% των ενεργειακών αναγκών, δύο μονάδες αφαλάτωσης, τέσσερις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων και επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού για την άρδευση των χώρων πρασίνου είναι μερικές από τις βασικές προβλέψεις του έργου.
Σημαντικό είναι και το αποτύπωμα στην απασχόληση. Σε πλήρη λειτουργία, προβλέπεται να δημιουργηθούν περίπου 580 άμεσες θέσεις εργασίας, αρκετές από τις οποίες θα μπορούν να έχουν δωδεκάμηνο χαρακτήρα, χάρη στον συνδυασμό ξενοδοχείων, κατοικιών, wellness, αθλητισμού και εμπορίου.
Το project περνά τώρα σε ένα από τα καθοριστικά στάδια πριν από την υλοποίησή του. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026 και αποτυπώνει αναλυτικά τον σχεδιασμό για την αξιοποίηση της έκτασης της πρώην αμερικανικής βάσης.
Η ανάπτυξη αφορά ακίνητο 345.567 τ.μ. στο παραλιακό μέτωπο των Γουρνών, περίπου 16 χιλιόμετρα ανατολικά του Ηρακλείου. Η συνολική δόμηση υπολογίζεται σε 55.562 τ.μ. και το σχέδιο περιλαμβάνει δύο μεγάλες τουριστικές ενότητες συνολικής δυναμικότητας 1.614 κλινών, τουριστικές κατοικίες, τρεις υποδομές ευεξίας, αθλητικές εγκαταστάσεις, εμπορικό κέντρο και χώρους εστίασης και αναψυχής.
Το επενδυτικό πλάνο της DIMAND στις Γούρνες Ηρακλείου
Στη δυτική πλευρά της έκτασης σχεδιάζεται ξενοδοχειακό συγκρότημα πέντε αστέρων δυναμικότητας 762 κλινών. Θα περιλαμβάνει κεντρική ξενοδοχειακή μονάδα με 100 δωμάτια και 120 επιπλωμένα διαμερίσματα τύπου bungalow, κέντρο αναζωογόνησης και ευεξίας δυναμικότητας 90 επισκεπτών, εστιατόρια, χώρους αναψυχής, μικρά εμπορικά καταστήματα, χώρους άσκησης και πισίνες.
Η συνολική δόμηση της δυτικής ενότητας υπολογίζεται σε 15.350 τ.μ., με μέγιστο υλοποιούμενο ύψος τα 10,75 μέτρα.
Στην ανατολική πλευρά θα αναπτυχθεί σύνθετο τουριστικό κατάλυμα δυναμικότητας 852 κλινών. Θα περιλαμβάνει κεντρικό ξενοδοχείο πέντε αστέρων με 110 δωμάτια, 74 bungalows και 54 τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες.
Στην ίδια ενότητα προβλέπονται κέντρο αναζωογόνησης και ευεξίας δυναμικότητας 110 επισκεπτών, χώροι εστίασης, αίθουσες πολλαπλών χρήσεων, χώροι αναψυχής, παιδότοπος, γυμναστήριο και υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις. Η δόμηση της ανατολικής ενότητας υπολογίζεται σε 30.540 τ.μ.
Συνολικά, οι δύο κύριες τουριστικές αναπτύξεις θα προσθέσουν 1.614 κλίνες στις Γούρνες.
Το wellness ως βασικό κομμάτι της ανάπτυξης
Η ευεξία έχει ξεχωριστή θέση στο project. Εκτός από τα δύο κέντρα που εντάσσονται στα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, προβλέπεται ένα τρίτο, ανεξάρτητο Κέντρο Αναζωογόνησης και Ευεξίας δυναμικότητας 280 επισκεπτών.
Το κέντρο θα αναπτυχθεί στο ανατολικό τμήμα της έκτασης, νότια του σύνθετου τουριστικού καταλύματος. Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική προσέγγιση της μελέτης, θα αναπτύσσεται σε μια ισόγεια στάθμη γύρω από εσωτερικό αίθριο και θα ενσωματώνεται σε τεχνητό λόφο, ώστε να περιορίζεται η οπτική παρουσία του και να εντάσσεται ομαλότερα στο τοπίο.
Συνολικά, οι τρεις υποδομές ευεξίας θα έχουν δυναμικότητα 480 επισκεπτών.
Βιωσιμότητα με έμφαση στη διαχείριση του νερού
Ένα μεγάλο μέρος του περιβαλλοντικού σχεδιασμού αφορά τη διαχείριση του νερού και την επαναχρησιμοποίησή του. Για την ύδρευση του δυτικού ξενοδοχειακού συγκροτήματος και του σύνθετου τουριστικού καταλύματος προβλέπεται η κατασκευή δύο μονάδων αφαλάτωσης με τεχνολογία αντίστροφης όσμωσης.
Η μονάδα της δυτικής ενότητας θα έχει δυναμικότητα παραγωγής 450 κυβικών μέτρων ημερησίως, ενώ εκείνη της ανατολικής 620 κυβικών μέτρων.
Παράλληλα, σχεδιάζονται τέσσερις ανεξάρτητες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων: για το δυτικό ξενοδοχείο, το ανατολικό σύνθετο τουριστικό κατάλυμα, το ανεξάρτητο κέντρο αναζωογόνησης και την εμπορική ζώνη.
Οι εγκαταστάσεις θα χρησιμοποιούν τεχνολογία βιοαντιδραστήρων μεμβρανών MBR, που συνδυάζει βιολογική επεξεργασία και υπερδιήθηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επαναχρησιμοποίηση του νερού. Σύμφωνα με τη μελέτη, το σύνολο των επεξεργασμένων υδάτων, που εκτιμάται σε περίπου 160.084 κυβικά μέτρα ετησίως, θα χρησιμοποιείται για την άρδευση περίπου 213 στρεμμάτων πρασίνου μέσα στην ανάπτυξη.
Φωτοβολταϊκά για το 36% των ενεργειακών αναγκών
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και την ενέργεια. Οι συνολικές ενεργειακές ανάγκες της ανάπτυξης σε πλήρη λειτουργία εκτιμώνται σε περίπου 9,94 εκατ. κιλοβατώρες ετησίως.
Για την κάλυψη μέρους της κατανάλωσης προβλέπεται φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 2.595 kWp, περίπου 2,6 MW. Τα φωτοβολταϊκά θα τοποθετηθούν σε οροφές, πέργκολες και στέγαστρα, σε συνολική επιφάνεια περίπου 11.300 τ.μ. Η εκτιμώμενη ετήσια παραγωγή τους φτάνει περίπου τις 3,59 εκατ. κιλοβατώρες, καλύπτοντας περίπου το 36% των συνολικών ενεργειακών αναγκών του έργου.
Ο ενεργειακός σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης αντλίες θερμότητας υψηλής απόδοσης, ανάκτηση θερμότητας, φωτισμό LED, κεντρικό σύστημα ενεργειακής διαχείρισης BEMS και αυτοματισμούς για τον έλεγχο του κλιματισμού και των εγκαταστάσεων.
Οι προβλέψεις για την ενέργεια και το νερό αποτελούν δύο από τα βασικότερα στοιχεία του περιβαλλοντικού σχεδιασμού της ανάπτυξης, καθώς ενσωματώνονται στη λειτουργία των εγκαταστάσεων και όχι μόνο στη διαμόρφωση των εξωτερικών χώρων.
580 θέσεις εργασίας στη λειτουργία
Σημαντικό είναι και το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα που προβλέπεται για την επένδυση. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 100 θέσεις εργασίας. Όταν το σύνολο της ανάπτυξης περάσει σε λειτουργία, οι άμεσες θέσεις εργασίας υπολογίζονται σε περίπου 580.
Αρκετές από αυτές, σύμφωνα με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, θα μπορούν να έχουν δωδεκάμηνο χαρακτήρα λόγω του συνδυασμού των διαφορετικών δραστηριοτήτων που θα αναπτυχθούν στο ακίνητο: ξενοδοχεία, κατοικίες, wellness, αθλητισμός και εμπόριο.
Παράλληλα, η μελέτη εκτιμά ότι θα δημιουργηθούν και έμμεσες θέσεις εργασίας μέσω προμηθευτών, συνεργείων συντήρησης, υπηρεσιών μεταφορών, εστίασης, καθαρισμού, ασφάλειας και τοπικών παραγωγικών επιχειρήσεων.
Εμπορικό κέντρο και αθλητικές εγκαταστάσεις
Στο νότιο όριο του ακινήτου προβλέπεται η δημιουργία εμπορικού κέντρου συνολικής δόμησης 9.672 τ.μ. Θα περιλαμβάνει καταστήματα λιανικής, υπεραγορά, χώρους εστίασης, αναψυκτήρια, υπαίθριο παιδότοπο, αποθήκες και γραφειακούς χώρους.
Η συγκεκριμένη ενότητα θα απευθύνεται όχι μόνο στους επισκέπτες των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων, αλλά και στο ευρύτερο κοινό της περιοχής.
Στη νότια περιοχή της έκτασης προβλέπεται επίσης αθλητικό κέντρο με κτίριο υποστήριξης και υπαίθριες εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων γήπεδα μίνι ποδοσφαίρου, τένις, μπάσκετ και βόλεϊ.
Για την εξυπηρέτηση της συνολικής ανάπτυξης σχεδιάζονται περίπου 870 θέσεις στάθμευσης, νέο εσωτερικό οδικό δίκτυο και νέες οδικές συνδέσεις.
Η κυκλοφορία των οχημάτων προβλέπεται να γίνεται περιμετρικά των διαφορετικών χρήσεων, ώστε στο εσωτερικό της ανάπτυξης να δίνεται προτεραιότητα στην κίνηση των πεζών.
Μια νέα εικόνα για την πρώην βάση
Η επένδυση αλλάζει και την εικόνα μιας έκτασης στην οποία παραμένουν σήμερα οι εγκαταστάσεις της παλιάς βάσης.
Πριν από την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων προβλέπεται η κατεδάφιση 45 υφιστάμενων παλαιών κτιρίων. Μέρος των υλικών από τις εκσκαφές θα επαναχρησιμοποιηθεί για επιχώσεις εντός του έργου, ενώ τα υπόλοιπα θα μεταφερθούν σε εγκεκριμένο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων.
Παράλληλα, προβλέπονται εκτεταμένοι χώροι πρασίνου και υπαίθριες διαδρομές, ενώ ο σχεδιασμός των κτιρίων ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό χαμηλή ανάπτυξη.
Η κατασκευή του συνόλου του έργου εκτιμάται ότι θα διαρκέσει 36 μήνες από την έναρξη των εργασιών.
Η δημόσια διαβούλευση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αποτελεί πλέον το επόμενο βήμα για την επένδυση της Dimand στις Γούρνες. Το σχέδιο συνδυάζει μια μεγάλη τουριστική ανάπτυξη με εμπορικές, αθλητικές και wellness χρήσεις, ενώ ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις υποδομές για τη διαχείριση του νερού και της ενέργειας.
Μαζί με τις 580 θέσεις εργασίας που προβλέπονται κατά τη λειτουργία, αυτά είναι και τα στοιχεία που δίνουν στην επένδυση ένα ευρύτερο αποτύπωμα για την περιοχή των Γουρνών και την Κρήτη.
11°
