Στη Σέριφο, ανακαλύπτοντας τη δύναμη της σύνδεσης και τη χαρά της ζωής.
Και στο νησί και αλλού, πολλές φορές μια σκέψη απαιτεί να καταγραφεί, σαν σκύλος που τον τραβάει απ’ το λουρί κι αυτός πρέπει να συμμορφωθεί. Τότε, κλείνει μαλακά την πόρτα της κρεβατοκάμαρας, πιάνει την άκρη του νήματος και αρχίζει να την ακολουθεί. Στο τέλος του ταξιδιού, μια χούφτα σελίδες στον πάτο της χειραποσκευής είναι η πρώτη ύλη που αργότερα θα μεταπλάσει σε κάποιου τύπου οργανική συζήτηση με τον τόπο και τον χρόνο. Σε ένα «χρονογράφημα», μαρτυρία όσων έζησε που, σιγά-σιγά, θα γίνεται πιο αληθινή κι από το περιεχόμενο της μνήμης.
Την πρώτη μέρα μετά την άφιξη νιώθει λίγο κουφός, λίγο τυφλός. Υπάρχει υπερβολικά πολύς ουρανός και φως, υπερβολική ησυχία, το βλέμμα δεν προσκρούει από αντικείμενο σε αντικείμενο όπως στην πόλη. Δεν ξέρει πού να χωρέσει τόσο πολύ οξυγόνο. Νιώθει κάτι από την ανησυχία του πουλιού που βγήκε απ’ το κλουβί του. Επιπλέον, όπως μακραίνουν οι σκιές στο τέλος της ημέρας, το ίδιο πια συμβαίνει στο τέλος κάθε χρονιάς. Ποιος θα το φανταζόταν ότι θα έφευγε για διακοπές μαζί με το πιεσόμετρο και μια σακούλα χάπια βοηθητικά στον ύπνο, την διατροφή, την ψυχολογία; Ότι οι ανάγκες συντήρησης θα διεκδικούσαν το μερίδιο του λέοντος από την καθημερινότητα; Σιγά-σιγά, παρ’ όλ’ αυτά, οι ρυθμίσεις του προσαρμόζονται. Εδώ, το κολύμπι έχει μια αίσθηση αποστολής, είναι σωματική προσευχή κι επιστροφή σε κάποια βασική αρχή που αδιόρατα λειαίνει κάθε γωνία. Σε αυτό θα είναι αφιερωμένες όλες ανεξαιρέτως οι ημέρες στο νησί.
Τα βράδια στο μπαλκόνι παραμένουν ίδια κι απαράλλαχτα με όλες τις προηγούμενες χρονιές. Το μελτέμι της μέρας υποχωρεί αφήνοντας πίσω μια δροσερή ανατριχίλα, σχεδόν ερωτική. Όπως πάντα αυτή την εποχή, μετά την θριαμβευτική του ανατολή ως Πανσέληνος, το φεγγάρι καθυστερεί όλο και περισσότερο να εμφανιστεί πάνω απ’ το βουνό, μετακινούμενο σταθερά προς τα αριστερά (βόρεια) κάθε βράδυ σε χειρότερη κατάσταση από την προηγούμενη. Δείχνει δαγκωμένο και με μώλωπες, σαν να έχει μπλέξει σε σκυλοκαβγά όπου τις τρώει άσχημα σε καθημερινή βάση. Στην διάρκεια της απουσίας του, ο νυχτερινός ουρανός είναι ένα ταμπλό όπου αναβοσβήνουν φωτάκια από αεροπλάνα καθοδόν προς Κρήτη (νότια), Τουρκία (στα ανατολικά) ή κάπου στην Ευρώπη (στα δυτικά). Ο κόσμος παραμένει σταθερά στην τροχιά του. Κάπου-κάπου, ένας κόκορας ή ένας γάιδαρος σχολιάζουν το γεγονός καταφατικά.
Αντίστοιχα, όπως γίνεται πάντα όταν κοιμάται σε άλλο κρεβάτι, αλλάζουν και οι ρυθμίσεις των ονείρων. Γίνονται πιο συγκεκριμένα και ορμητικά, σχεδόν επιτακτικά, με λεπτομέρειες όπου όμως είναι δύσκολο να εστιάσει καθώς λιώνουν και ανασυντίθενται σαν υδράργυρος. Π.χ. το πρώτο βράδι ανακαλύπτει ότι μαζί του κοιμάται μια λέαινα με τα δυο μικρά της. Τα κουτάβια την περικυκλώνουν λαίμαργα για πληροφορίες και εμπειρία, ρωτάνε πώς θα είναι το μέλλον, ζητούν να της κάνουν έρωτα. Εκείνη, που έχει ήδη υπάρξει κάμποσο μέσα στον χρόνο, χασμουριέται. Όσο κι αν τα αγαπάει, ξέρει πως δεν γίνεται να αλιεύσεις εμπειρία από κάποιο σημείο παρακάτω από εκεί που έχεις φτάσει. Όσα χρειάζονται να μάθουν, θα τα διδαχτούν στην ώρα τους. (Αργότερα, μαθαίνει ότι στο ίδιο δωμάτιο πριν απ’ αυτόν, είχε μερικές διανυκτερεύσεις μια γυναίκα ονόματι Χρύσα με τα δυο της μικρά αγόρια…!)
Είναι η πρώτη φορά εδώ και δέκα χρόνια που βρίσκεται στο νησί των ανέμων χωρίς τον τετράποδο συγκάτοικο. Ο μακρύτριχος, λεμονομάτης Ιβάν ο Τρομερός έκοψε το νήμα το περασμένο φθινόπωρο κι έτσι το σπίτι φέτος είναι μείον έναν παραθεριστή. Τέλος τα νυχτερινά σουλάτσα απ’ το ένα κρεβάτι στο άλλο, τέλος η αστεία του κατάπληξη με τα αλογάκια της Παναγίας και τις σαύρες της μάντρας. «Nevermore» που λέει και το κοράκι του Πόε. Και, τι παράξενο, αυτή η απουσία δίνει προοπτική και σχήμα στα χρόνια που προηγήθηκαν, τα συντάσσει σε κάτι σαν νοερή αμαξοστοιχία που μάς έφερε μέχρι τον τωρινό σταθμό που λέγεται «Πρώτη Χρονιά Χωρίς τον Ιβάν».
Αναπόφευκτα, η αμαξοστοιχία συνεχίζει να κυλάει, όχι όμως χωρίς κάποιον δισταγμό για το δυσνόητο όλης αυτής της διαδικασίας. Για το πώς μαθαίνεις να ζεις όταν η ζωή που γνώρισες δεν υπάρχει πλέον. Πώς μεταστοιχειώνεται η ζωντανή παρουσία σε μνήμη, όπου αποκτά τελείως άλλες ιδιότητες: γίνεται ρευστή και απρόβλεπτη, λίγο σαν καιρικό φαινόμενο που σ’ επισκέπτεται με δική του βούληση. Κυρίως, για το πώς η απώλεια λειτουργεί σαν στίξη στον χρόνο δίνοντας του έτσι υπόσταση και μαθαίνοντας σου να σκύβεις το κεφάλι και να υποκλίνεσαι στο τέλος των πραγμάτων. Σ’ αυτή τη δύσκολη μάθηση τον ενισχύει το μυστικό που τού εμπιστεύτηκε χρόνια πριν, η Μάρω Δούκα, (στην Αρχαία Σκουριά): «Προχωράμε χάρη σ’ αυτά που αφήνουμε πίσω.»
Στον κήπο, μια προσωπική σχέση ξεδιπλώνεται με τις 6 νεαρές λεμονιές που κρατιούνται με πείσμα ζωντανές από πέρυσι, όταν διακόψαμε την ύδρευση για λόγους οικονομίας. Τα στραγγισμένα, καχεκτικά δενδρύλλια θυμίζουν υποσιτισμένα μωρά. Δυο-τρεις φορές την ημέρα κουβαλάω πλαστικά μπουκάλια και τα ποτίζω, σαν με μπιμπερό. «Λίγο ακόμα κρατηθείτε. Το φθινόπωρο φτάνει», τους λέω, ελπίζοντας να τονώσω την κλωστή που τα ενώνει με την ζωή, μέχρι να έρθουν οι βροχές.
Το ίδιο βράδυ δέχομαι κατάπληκτος στον ύπνο μου ένα τηλεφώνημα από τον Μ., που τόσο είχα αγαπήσει όταν η καρδιά μου ήταν ακόμα γενναία και ανόητη. Αναγνωρίζω την φωνή του με δέος και τεράστια χαρά. «Εσύ!» Γελάει κατευχαριστημένος που πέτυχε να με ξαφνιάσει. Αυτή δεν είναι μια από εκείνες τις επώδυνες υπερατλαντικές συνομιλίες του τότε. Τώρα, η φωνή του τον φέρνει ολόκληρο εδώ, μαζί μου. Δεν λείπει τίποτα!
«Να την!» σκέφτομαι ξυπνώντας, «να η κλωστή της σύνδεσης που νόμιζα πως είχε στεγνώσει.» Και πάω να γεμίσω μερικά ακόμη μπουκάλια με νερό.
Η Claire και ο Χρήστος έχουν δημιουργήσει έναν χώρο που συνδυάζει την ιστορία του Πηλίου με την προσωπική τους αισθητική, τη μουσική, τα βιβλία, την τέχνη και τη φιλοξενία
17°
