Ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει τον πήχη της δημαγωγίας, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί χειροκροτούν και η αντιπολίτευση αδυνατεί να αντιδράσει
Η εξαγγελία του Ντόναλντ Τραμπ για την καταβολή «μερίσματος» 5.000 δολαρίων σε κάθε ενήλικα Αμερικανό πολίτη αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αποκτήσει τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δεν προκάλεσε τις αντιδράσεις που όφειλε να προκαλέσει. Το Δημοκρατικό κόμμα έχει προσπαθήσει, ματαίως, να απονομιμοποιήσει τον Ντόναλντ με impeachment για αδικήματα που δεν ενδιαφέρουν κανέναν —όπως οι σχέσεις του με working girls (who gives a f*ck?)— ή για αδικήματα που δεν μπορούν να αποδειχθούν εύκολα στο δικαστήριο (όπως η φερόμενη συμπαιγνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στις αμερικανικές εκλογές). Άρα, κινείται με λανθασμένο τρόπο· χωρίς να λαμβάνει υπόψη πώς σκέφτονται οι μάζες MAGA και ποια από τα γνωρίσματα του Ντόναλντ Τραμπ μπορούν να βλάψουν τη δημοτικότητά του, οι Δημοκρατικοί απευθύνονται στους Δημοκρατικούς· τους λείπει η στρατηγική εξυπνάδα και η λεγκαλιστική τακτική που απαιτούνται: αυτές οι ελλείψεις ευθύνονται, εν μέρει, τόσο για την εκλογή του Ντόναλντ, όσο και για την τρομερή κατάπτωση των αξιών στην οποία έχουν παρασυρθεί τα αγελαία πλήθη, αποβλακωμένα από την επιδίωξη του χρήματος και από τα απεικάσματα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Την περασμένη Τετάρτη στο Ντάλας, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεπέρασε τον εαυτό του προσπαθώντας να εξαγοράσει ψήφους. Αν και πρόκειται για απεγνωσμένη υποσχεσιολογία που δεν θα υλοποιηθεί —το Ρεπουμπλικανικό κόμμα έχει ελάχιστες πιθανότητες να επικρατήσει στη Βουλή και στη Γερουσία— η απόπειρα χρηματισμού του εκλογικού σώματος είναι απολύτως παράνομη και διώκεται σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο. Η νομοθεσία αντιμετωπίζει με την ίδια ακριβώς ποινή τόσο αυτόν που προσφέρει ή υπόσχεται χρήματα ή ανταλλάγματα (δωροδοκία), όσο και τον ψηφοφόρο που ζητεί ή δέχεται το αντάλλαγμα (δωροληψία). Σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό κώδικα (συγκεκριμένα το 18 U.S. Code § 597 που αφορά δαπάνες για τον επηρεασμό ψήφου), οι ποινές κλιμακώνονται ως εξής: η επιλεγόμενη «απλή παραβίαση» για ιδιώτες τιμωρείται με φυλάκιση έως 1 έτος ή/και χρηματικό πρόστιμο έως 100.000 δολάρια· η σκόπιμη, η εσκεμμένη παραβίαση (Willful violation) που διαπράττεται με πλήρη επίγνωση της παρανομίας, τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 έτη ή/και πρόστιμο έως 250.000 δολάρια. Ταυτοχρόνως, βάσει του νόμου 52 U.S. Code § 10307(c), αν κάποιος πληρώσει ή προσφερθεί να πληρώσει κάποιον είτε για να εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους είτε για να ψηφίσει σε ομοσπονδιακές εκλογές, αντιμετωπίζει ακόμα βαρύτερες ποινές, οι οποίες φτάνουν έως τα 5 έτη κράτησης. Επειδή η διεξαγωγή των εκλογών εμπίπτει κυρίως στην αρμοδιότητα της κάθε πολιτείας, υπάρχουν επιπλέον τοπικοί νόμοι: ο χρηματισμός εκλογέων μπορεί να διωχθεί ως κακούργημα (felony), επιφέροντας πολυετείς ποινές κάθειρξης σε πολιτειακές φυλακές, οριστική ή προσωρινή αφαίρεση των πολιτικών δικαιωμάτων (απώλεια του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι), αποκλεισμό από οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα στο μέλλον. Ο νόμος είναι σαφής και δεν καλύπτει μόνο τα μετρητά. Ως παράνομο αντάλλαγμα («anything of value») θεωρούνται οι δωροκάρτες, το αλκοόλ, τα κεράσματα, τα λαχεία, οι κληρώσεις με χρηματικά έπαθλα (με τον όρο ότι πρέπει να ψηφίσεις ή να γραφτείς για να συμμετάσχεις), η προσφορά εργασίας ή άλλων οικονομικών διευκολύνσεων —δηλαδή όλα τα ρουσφέτια. Αλλά ο Ντόναλντ και η αυλή του παρουσιάζουν την εξαγγελία περί αμοιβής των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων είτε ως bonus —εφόσον οι ΗΠΑ διευθύνονται σαν κερδοσκοπική επιχείρηση— είτε ως προεκλογική δεσμευτική εξαγγελία (policy platform) που αφορά όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως του τι θα ψηφίσουν τελικά (εφόσον η ψήφος είναι μυστική: όχι και τόσο στην πραγματικότητα λόγω της παράδοσης των «εγγεγραμμένων» ψηφοφόρων στο κάθε κόμμα).
Στην ουσία, ο Ντόναλντ υπόσχεται (ξέροντας ότι, όπως είπα, οι πιθανότητες είναι μικρές) να μοιράσει σε περίπου 250 εκατομμύρια πολίτες 1,2-1,35 τρισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία, όπως δήλωσε, πρέπει να δαπανήσουν εντός των συνόρων· «όχι στον Καναδά, όχι στη Γερμανία». Αυτό πώς θα ελεγχόταν, με στέρηση διαβατηρίου; Ίσως είναι η πιο τρελή πρόταση που έχει ακουστεί από την εποχή του προέδρου Τζον Κουίνσι Άνταμς, ο οποίος το 1820, ήθελε να χρηματοδοτήσει κυβερνητική αποστολή για να ταξιδέψει στο εσωτερικό της Γης. Ο φωστήρας 6ος Πρόεδρος των ΗΠΑ είχε πειστεί από τη θεωρία του J. C. Symmes ότι η Γη είναι κούφια, έχει πάχος μόνο 1.000 μίλια και ότι στο εσωτερικό της ζουν άγνωστες φυλές, με τις οποίες ήθελε να εγκαινιάσει εμπορικές σχέσεις. Ωστόσο, αν και πιθανώς ο Ντόναλντ ανταγωνίζεται σε παραφροσύνη και ανοησία ακόμα και τον Καλιγούλα, το διπλό πρόβλημα παραμένει η αναιμική αντιπολίτευση και η προαναφερθείσα αγέλη των Ρεπουμπλικανών που δεν αντιλαμβάνονται ούτε τα πλήγματα στη δημοκρατία, ούτε τις επιπτώσεις της πολιτικής και της ρητορείας του Ντόναλντ στην οικονομία. Στην απίθανη περίπτωση που διοχετευτούν τα τρισεκατομμύρια στα χέρια των ιδιωτών και στην αγορά, ο πληθωρισμός θα φτάσει στα ύψη· εξάλλου, ο Ντόναλντ δεν μας εξήγησε, ξεκάθαρα, από ποιες πηγές θα τα εξοικονομήσει. Αν και τόνισε θριαμβευτικά ότι οι ΗΠΑ έχουν πλουτίσει από την οικονομική ανάπτυξη κι από τα έσοδα των δασμών, υπενθυμίζω ότι η ανάπτυξη βασίζεται κατά 60% στην ιδιωτική κατανάλωση, ότι τα έσοδα από τους δασμούς δεν υπερβαίνουν τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως κι ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος κυμαίνεται γύρω στα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια με ανοδική πορεία. Εκτός όλων αυτών, βάσει του αμερικανικού Συντάγματος, ο Πρόεδρος δεν έχει δικαίωμα να εγκρίνει με προεδρικό διάταγμα κονδύλια τέτοιου ύψους: απαιτείται νομοθετική έγκριση από το Κογκρέσο.
Η εξαγγελία του Ντόναλντ ήταν μέρος της ομιλίας του στο Συνέδριο Ενδιάμεσων Εκλογών της Εθνικής Επιτροπής των Ρεπουμπλικανών που έγινε στο στάδιο American Airlines Center του Ντάλας. Ωστόσο, αν και το ακροατήριο αποτελούνταν από συνέδρους, κομματικά στελέχη και υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών για τις ενδιάμεσες εκλογές, μπορεί να αναρωτηθεί κανείς αν υπήρξαν κάποιοι που θεώρησαν την προσπάθεια εξαγοράς ψήφων υπερβολικά αντιαμερικανική και την ομιλία υπερβολικά εγωκεντρική: ο Ντόναλντ ζήτησε από το κοινό να αντιμετωπίσει τις εκλογές σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος, λέγοντας «προσποιηθείτε ότι είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο» («pretend I'm on the ballot»). Όσο για μας που δεν ήμασταν παρόντες στο American Airlines Center, παρατηρούμε τη ρητορική του Ντόναλντ να μοιάζει όλο και περισσότερο με εκείνη του Χίτλερ· όχι υπό την έννοια του γενικού ορισμού του «φασίστα», αλλά υπό την έννοια του ακραίου φανφαρόνου, του παραληρητικού περφόρμερ, που, μέσα στη γενική αδιαφορία, καταπατά όλους τους κανόνες της δημοκρατίας και της ηθικής.
Αν και δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ εξαγγέλλει επιδόματα —είχε υποσχεθεί «Baby Bonus» 5.000 δολαρίων για νέους γονείς με σκοπό την ενίσχυση της γεννητικότητας (ύστερα το ξέχασε)— εδώ εφαρμόζει μια παράνομη τακτική που ξεκίνησε από την προσπάθεια εξαγοράς ψήφων μέσω της επιτροπής America PAC του Ήλον Μασκ (τότε είχε γίνει λόγος για αμοιβές και κληρώσεις 1 εκατομμυρίου δολαρίων σε εγγεγραμμένους ψηφοφόρους). Με λίγα λόγια, σε μια χώρα που έχει έμμονη ιδέα με τον Νόμο και την Τάξη, η προεδρία παραβιάζει καθημερινά τον Νόμο και διασαλεύει την Τάξη με τη στήριξη ενός κόμματος που έχει υπάρξει θεσμικό και συστημικό. Στην πραγματικότητα, από αυτό το κόμμα, που έχει εκφυλιστεί στην εξτρεμιστική οργάνωση MAGA, εξαρτάται σήμερα η επιβίωση της συνταγματικής νομιμότητας και των θεσμών· από το αν δηλαδή ένα μέρος των στελεχών, των μελών, των οπαδών και των φιλικά προσκείμενων ΜΜΕ θα αντιδράσουν στο Mein Kampf ενός γελοίου προέδρου. Προς το παρόν, αυτή η τάση δεν είναι εμφανής: όχι μόνον επειδή οι μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανοί ακολουθούν τον Ντόναλντ από φόβο για την αριστεροσύνη των Δημοκρατικών, αλλά και επειδή ο Ντόναλντ ακολουθεί, εκ φύσεως, την επιτυχημένη συνταγή των μεγάλων δημαγωγών του 20ού αιώνα. Η ατμόσφαιρα στο Ντάλας ήταν πανηγυρική (Trumpapalooza!) και τα περί 5.000 δολαρίων ακολούθησαν επευφημίες και χειροκροτήματα. Ας μην ξεχνάμε: Νυρεμβέργη 19-21 Αυγούστου 1927, Συνέδριο Ναζί· μαζική υστερία· λίγο αργότερα, Führer, befiel, wir folgen dir.
17°
