Τραμπ: 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικο Αμερικανό αν κερδίσουν οι Ρεπουμπλικανοί
Ένα «μέρισμα Τραμπ» ύψους 5.000 δολαρίων για κάθε ενήλικο Αμερικανό πολίτη υποσχέθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Η εξαγγελία αφορά περίπου 240 εκατομμύρια ενήλικους πολίτες και, εφόσον εφαρμοζόταν στο σύνολό της, θα κόστιζε περίπου 1,2 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς που επικαλείται το Reuters.
Το μεγάλο ερώτημα είναι από πού θα βρεθούν τα χρήματα, αν η υπόσχεση είναι νομικά επιτρεπτή και τι επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει στην αμερικανική οικονομία.
Από πού θα έρχονταν τα 1,2 τρισ. δολάρια
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς άφησε να εννοηθεί, μιλώντας στο Fox News, ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα αυξημένα έσοδα από τους δασμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ. Τα μεγέθη, ωστόσο, απέχουν πολύ.
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) υπολογίζει ότι τα έσοδα από δασμούς έχουν φτάσει μέχρι στιγμής τα 167 δισ. δολάρια στο οικονομικό έτος που ολοκληρώνεται στις 30 Σεπτεμβρίου – ποσό που καλύπτει μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού κόστους.
Εφόσον δεν υπήρχαν πρόσθετα έσοδα ή περικοπές δαπανών, οι πληρωμές θα διεύρυναν περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ.
Το CBO εκτιμά ότι φέτος η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα δαπανήσει περίπου 2,1 τρισ. δολάρια περισσότερα από όσα εισπράττει, με το έλλειμμα να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.
Είναι νόμιμη μια τέτοια προεκλογική υπόσχεση;
Κατά το Reuters, η ίδια η υπόσχεση χρηματικού οφέλους προς τους ψηφοφόρους δεν θεωρείται αυτομάτως παράνομη.
Ο Τραμπ, για παράδειγμα, είχε υποσχεθεί το 2024 φορολογικές ελαφρύνσεις για ηλικιωμένους, εργαζομένους που αμείβονται με φιλοδωρήματα και άλλες κατηγορίες, μέτρα τα οποία ενσωματώθηκαν αργότερα στο νομοθετικό του πακέτο.
Αντίστοιχα, οι Δημοκρατικοί είχαν υποσχεθεί νέο γύρο επιταγών στήριξης κατά τις εκλογές στη Τζόρτζια το 2021 και προχώρησαν στις πληρωμές όταν απέκτησαν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει επίσης αποφανθεί στο παρελθόν ότι μια συγκρίσιμη προεκλογική υπόσχεση δεν συνιστά από μόνη της παράνομη εξαγορά ψήφων.
Χρειάζεται έγκριση από το Κογκρέσο
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να μοιράσει μόνος του τα 5.000 δολάρια. Το Σύνταγμα των ΗΠΑ δίνει στο Κογκρέσο την αρμοδιότητα για τις ομοσπονδιακές δαπάνες, επομένως θα απαιτούνταν σχετική νομοθεσία.
Οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν σήμερα και τα δύο σώματα, αλλά με μικρές πλειοψηφίες. Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές και γερουσιαστές έχουν ήδη εκφραστεί θετικά για την πρόταση.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να αντιταχθούν και θα μπορούσαν να μπλοκάρουν το νομοσχέδιο στη Γερουσία, όπου για τις περισσότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες απαιτούνται 60 ψήφοι ώστε να ξεπεραστούν τα διαδικαστικά εμπόδια.
Οι Ρεπουμπλικανοί θα μπορούσαν, πάντως, να επιχειρήσουν να χρησιμοποιήσουν τη διαδικασία budget reconciliation, που επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την έγκριση δημοσιονομικών μέτρων με απλή πλειοψηφία.
Οι ΗΠΑ έχουν ξαναμοιράσει απευθείας χρήματα στους πολίτες. Κατά την πανδημία της Covid-19, το Κογκρέσο ενέκρινε τρεις γύρους άμεσων πληρωμών, τον Μάρτιο και τον Δεκέμβριο του 2020 και τον Μάρτιο του 2021.
Οι πληρωμές έφταναν αντίστοιχα έως τα 1.200, 600 και 1.400 δολάρια ανά ενήλικο, με σταδιακό περιορισμό του ποσού για τα υψηλότερα εισοδήματα.
Συνολικά πραγματοποιήθηκαν περίπου 476 εκατομμύρια πληρωμές, συνολικής αξίας 814 δισ. δολαρίων.
Η εφαρμογή τους, πάντως, συνοδεύτηκε από προβλήματα, μεταξύ των οποίων απάτες και περίπου 1,4 δισ. δολάρια που καταβλήθηκαν σε ανθρώπους που είχαν πεθάνει.
Τι θα σήμαινε για πληθωρισμό και αγορές
Οι επιταγές της πανδημίας ενίσχυσαν σημαντικά την κατανάλωση και, σύμφωνα με οικονομικές μελέτες, συνέβαλαν στην αύξηση του πληθωρισμού που ακολούθησε.
Παράλληλα, μετά από κάθε γύρο πληρωμών είχε καταγραφεί αισθητή αύξηση στις χρηματιστηριακές συναλλαγές μικροεπενδυτών.
Στην περίπτωση του «μερίσματος Τραμπ», η επίδραση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη λόγω του μεγέθους του προγράμματος.
Αν η κυβέρνηση αναγκαζόταν να χρηματοδοτήσει το 1,2 τρισ. δολάρια μέσω νέου δανεισμού, η πρόσθετη έκδοση αμερικανικών κρατικών ομολόγων, σε συνδυασμό με νέους φόβους για πληθωρισμό, θα μπορούσε να πιέσει τις τιμές των ομολόγων και να ανεβάσει σημαντικά τις αποδόσεις τους.
Αυτό θα αύξανε και το κόστος δανεισμού της αμερικανικής κυβέρνησης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληρωμές τόκων έχουν ήδη ξεπεράσει τις στρατιωτικές δαπάνες.
Η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου ανέβηκε την Πέμπτη στο 4,91%, καθώς οι επενδυτές αξιολογούσαν την πρόταση.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ υπόσχεται «μέρισμα»
Τον Νοέμβριο του 2025 ο Τραμπ είχε προτείνει αντίστοιχο «μέρισμα» 2.000 δολαρίων, επίσης συνδεδεμένο με τα έσοδα από δασμούς, διευκρινίζοντας τότε ότι δεν θα αφορούσε τους πλούσιους. Η πρόταση δεν προχώρησε.
Αντίθετα, τον Δεκέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε εφάπαξ πληρωμή 1.776 δολαρίων σε περίπου 1,45 εκατομμύριο μέλη των ενόπλων δυνάμεων, με χρήματα που είχαν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η υπόσχεση των 5.000 δολαρίων δεν είναι από μόνη της παράνομη, όμως η υλοποίησή της απαιτεί έγκριση του Κογκρέσου και χρηματοδότηση ενός προγράμματος της τάξης του 1,2 τρισ. δολαρίων – πολύ περισσότερα από τα σημερινά έσοδα των ΗΠΑ από δασμούς.
Η Αλίνα Πολιακόβα, η Μιροσλάβα Ζαβάντσκα και ο Μιχάιλο Τκατς μιλούν από τα γραφεία της Ukrainska Pravda στο Κίεβο, λίγες ώρες μετά από μία ακόμη ρωσική επίθεση
17°
