Μια συζήτηση τη ζωή και τη δουλειά του στη Λήμνο, τη σειρά του για το Ελληνικό που εντάχθηκε στη συλλογή του Smithsonian, αλλά και τη συνεχή του έρευνα γύρω από την οικονομία της προσοχής
- CITY GUIDE
- PODCAST
-
20°
Αλίκη Βουγιουκλάκη: Ο αδελφός της, Αντώνης, αποκαλύπτει άγνωστες ιστορίες από τη ζωή της
Αλίκη Βουγιουκλάκη: Με αφορμή το νέο του βιβλίο, ο αδελφός της Αντώνης Βουγιουκλάκης μιλά για τα παιδικά τους χρόνια, τον γάμο με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ και τη γυναίκα πίσω από τον μύθο.
Στις 27 Νοεμβρίου 2026, με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατο της Αλίκης Βουγιουκλάκη, οι εκδόσεις BELL κυκλοφορούν ένα ξεχωριστό βιβλίο-ντοκουμέντο, με την υπογραφή του αδελφού της, Αντώνη Βουγιουκλάκη. Άγνωστες ιστορίες από τη ζωή της εθνικής μας σταρ, προσωπικές αναμνήσεις, χειρόγραφες επιστολές, απολαυστικά περιστατικά και σπάνιες οικογενειακές φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του, που βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, συνθέτουν ένα διαφορετικό πορτρέτο της Αλίκης, πέρα από τη λαμπερή εικόνα που γνώρισε κι αγάπησε το κοινό. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει σε συλλεκτική, πολυτελή σκληρόδετη έκδοση, με τη δημοσιογραφική επιμέλεια του Παναγιώτη Φύτρα.
Με αφορμή την έκδοση, ο Αντώνης Βουγιουκλάκης μοιράζεται μαζί μας προσωπικές αναμνήσεις από την αδελφή του. Από το σπίτι στον Θεολόγο και τα παιδικά χρόνια τους στο Μαρούσι έως τη διαδρομή της στον κινηματογράφο και το θέατρο, τις παραστάσεις στην Επίδαυρο, τις προσωπικές της σχέσεις και το όραμα για τη δημιουργία ενός ιδρύματος αφιερωμένου στη μνήμη της, ξεδιπλώνει άγνωστες πτυχές της ζωής της Αλίκης και φωτίζει την προσωπικότητα της γυναίκας πίσω από τον μύθο.
Τα παιδικά χρόνια της Αλίκης στο Μαρούσι
Η μητέρα μας ήταν πολύ όμορφη και προσεγμένη. Έχασε όμως τον άντρα της πολύ νωρίς και αναγκάστηκε να παλέψει με κάθε τρόπο για τα τρία παιδιά της. Στο Μαρούσι εγκατασταθήκαμε επειδή τότε ακουγόταν πως είχε πολύ υγιεινό κλίμα. Η μητέρα μου τα έδινε όλα για εμάς. Στον κήπο φύτευε πατάτες, κρεμμύδια, μαρούλια. Φανταστείτε τι κόπος ήταν να τα ποτίζει κουβά κουβά με νερό που έβγαζε απ’ το πηγάδι. Όλα αυτά τα θυμάμαι καθαρά, τα γράφω και στο βιβλίο.
Η αδελφή μου ήταν ένας άνθρωπος χαρούμενος και, όπως όλοι γνωρίζουν, τη γέμιζε ψυχικά το να προσφέρει. Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι ήταν ευτυχισμένη, γιατί δεν ξέρω αν ένιωσε ποτέ πραγματική ευτυχία. Κανείς δεν μπορεί να το ξέρει αυτό. Ούτε το έδειχνε ιδιαίτερα. Εμείς, τα τρία αδέλφια, ήμασταν πολύ κοντά. Και είχα πάντα την αίσθηση ότι, παρά τις όποιες δύσκολες και τις σύντομες κακές περιόδους, υπήρχε στη ζωή της χαρά.
«Χρόνο με τον χρόνο γινόταν όλο και πιο γοητευτική»
Προσωπικά μου αρέσουν ακόμη και οι πρώτες της ταινίες, που είναι λιγότερο γνωστές. Τη θεωρώ πολύ γοητευτική σ’ εκείνες τις πρώτες εμφανίσεις της. Ασφαλώς αυτές οι ταινίες δεν είχαν την επιτυχία εκείνων που ακολούθησαν. Το «Ποντικάκι», για παράδειγμα, δεν πήγε καλά. Σήμερα όμως το βλέπουμε πλέον με άλλα μάτια, είναι μέρος της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου.
Η Αλίκη είχε σκεφτεί κάποια στιγμή να εγκαταλείψει τον κινηματογράφο, έλεγε ότι δεν θα ξαναέκανε ταινίες, γιατί δεν της άρεσε καθόλου η αρχή της καριέρας της. Στη συνέχεια, βέβαια, ακολούθησε η πορεία που όλοι γνωρίζουμε.
Εκείνα τα χρόνια που ξεκινούσε υπήρχαν αξιόλογες εταιρείες, όπως η Δαμασκηνός-Μιχαηλίδης και κυρίως η Φίνος Φιλμ, που οι ταινίες της ήταν ιδιαίτερα προσεγμένες. Ο Φίνος δεν άφηνε τίποτα στην τύχη. Έδινε ιδιαίτερη προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια, την επεξεργαζόταν στο στούντιο και φρόντιζε ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι άψογο. Και πράγματι, ακόμη και σήμερα, βλέποντας κανείς αυτές τις ταινίες διαπιστώνει την τεχνική τους αρτιότητα. Βέβαια, αυτή η ιδιαίτερη φροντίδα της Φίνος Φιλμ είναι μόνο το ένα συστατικό της επιτυχίας των ταινιών της. Το άλλο ήταν η ίδια η Αλίκη. Η επιτυχία οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην παρουσία της. Ήταν μια γυναίκα πάντα περιποιημένη και είχε επιβάλει αυτή την εικόνα. Η Αλίκη, άλλωστε, χρόνο με τον χρόνο γινόταν όλο και πιο γοητευτική. Στην εποχή της μεγάλης της εμπορικής επιτυχίας ήταν, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετικά όμορφη. Εκείνη την εποχή, και λόγω ηλικίας, ένιωθα μεγάλη υπερηφάνεια για εκείνη· μου έδινε μεγάλη χαρά το να βρίσκομαι κοντά της.
Το καταφύγιο της Αλίκης στον Θεολόγο
Στην αρχή είχε πάρει ένα κτήμα. Εγώ ήμουν ακόμη φοιτητής τότε. Ένας ξάδελφος του Δημήτρη Παπαμιχαήλ είχε σχεδιάσει ένα πολύ μικρό σπίτι. Όταν αυτό το σπίτι πέρασε στα χέρια της Αλίκης, θέλησε να το βελτιώσει, να το μεγαλώσει και να το κάνει όπως ακριβώς της άρεσε. Έτσι το αναλάβαμε κι έγινε πραγματικά πολύ όμορφο. Ήταν ένα σπίτι προσαρμοσμένο στο ύφος της περιοχής, αλλά ταυτόχρονα κάλυπτε όλες τις ανάγκες. Είχε πολλές επιφάνειες, στρωμένες με διαφορετικά πλακάκια, χώρους για ψυχαγωγία και φιλοξενία, καθώς και ξενώνες. Κάθε ξενώνας είχε το δικό του λουτρό και τον δικό του κήπο. Υπήρχε ανθόκηπος, κι από κει μπορούσες να κατέβεις στη θάλασσα. Υπήρχε επίσης κεραμοσκεπή και σκιά κοντά στην πισίνα, καθώς και σημεία όπου, όταν είχε πολλή ζέστη, μπορούσες να καθίσεις και να απολαύσεις τη δροσιά. Ήταν πραγματική απόλαυση.
Ο γάμος της Αλίκης με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ
Δεν θέλω να θίγω ιδιωτικά ζητήματα. Για τον Παπαμιχαήλ μπορώ να πω ότι, από την πρώτη στιγμή, υπήρξαν προβλήματα με τη συμπεριφορά του. Η Αλίκη πάλεψε πάρα πολύ για να μη διαλυθεί αυτός ο γάμος. Αυτό το γνωρίζω πολύ καλά. Κι αν αυτή η ιστορία συνέβαινε στην εποχή μας, θα αντιμετωπιζόταν με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται σήμερα τέτοια ζητήματα. Επιπλέον, αγαπούσε πάρα πολύ τον Γιάννη.
Η λάμψη της Αλίκης και η δύναμη της προσωπικότητάς της
Είχε μια πολύ έντονη προσωπικότητα, που επηρέαζε τους πάντες θετικά. Για παράδειγμα, είχε εκφράσει σθεναρά την αντίθεσή της στο δικτατορικό καθεστώς, αλλά δεν την ενόχλησαν, ίσως επειδή τη θαύμαζαν. Δεν μπορώ, ωστόσο, να γνωρίζω περισσότερες λεπτομέρειες. Πέρα όμως από τον θαυμασμό, ήταν και η αξία της. Μέσα σε λίγα χρόνια η Αλίκη κατάφερε να βρεθεί στην κορυφή του καλλιτεχνικού στερεώματος της χώρας και, ταυτόχρονα, να είναι πρώτη στην αγάπη του ελληνικού λαού. Μια τέτοια προσωπικότητα δεν είναι εύκολο να την πλησιάσεις. Η ακτινοβολία της γινόταν αισθητή ακόμη κι από απόσταση.
Το ποίημα του Μενέλαου Λουντέμη για την Αλίκη
Ο Λουντέμης είχε γράψει ένα ποίημα για την Αλίκη. Μια φράση που θυμάμαι έλεγε: «Κάθε πρωί μια ηλιαχτίδα γλίστραγε μέσα στο δωμάτιό σου και ζήλευε την ομορφιά σου».
Η Αλίκη και η ανάμνηση του πατέρα της
Η πίστη της Αλίκης στον Θεό και οι αξίες της προέρχονταν από την οικογένειά της, το πιστεύω. Μια φορά, όταν πια η Αλίκη είχε γίνει γνωστή στο πανελλήνιο και είχε μεγάλη επιτυχία, ένας φίλος του πατέρα μας μου είπε ότι αυτή την ακτινοβολία, αυτή τη λάμψη την είχε κληρονομήσει σε έναν βαθμό από τον πατέρα της. Ομολογώ πως με συγκίνησε αυτό. Και ίσως να ήταν έτσι.
Η Επίδαυρος και η κριτική πριν ακόμη αρχίσει η παράσταση
Έχω μια δυσάρεστη ανάμνηση από ένα περιστατικό στην Επίδαυρο. Εκείνη την εποχή δεν με γνώριζε σχεδόν κανείς. Έτσι, είχα την άνεση, πριν αρχίσει η παράσταση, να πλησιάζω διάφορες παρέες έξω απ’ το θέατρο και ν’ ακούω τις συζητήσεις τους. Ήταν, λοιπόν, εκεί μια συγκεκριμένη παρέα. Δεν θα τους περιγράψω, αλλά και μόνο η εμφάνισή τους με είχε προδιαθέσει αρνητικά. Έστησα αυτί και άκουσα ότι κάποιος είχε ήδη γράψει μια κριτική για την Αλίκη, στην οποία την κατακεραύνωνε. Το παράδοξο ήταν ότι το έργο δεν είχε αρχίσει ακόμη. Δεν είχε καν παιχτεί.
Το ίδρυμα που οραματίστηκε και οι σπάνιες φωτογραφίες της Αλίκης
Είχαμε ξεκινήσει την προσπάθεια δημιουργίας ενός ιδρύματος πριν από κάποια χρόνια και είχε συζητηθεί πολύ. Είχα βγει και σε τηλεοπτικές εκπομπές και είχα μιλήσει γι’ αυτό. Τότε δήμαρχος Αμαρουσίου ήταν ο Γιώργος Πατούλης. Είχαμε κάνει πολλές συσκέψεις για το θέμα. Είχαμε βρει ακόμη και το οίκημα, το οποίο θα έδινα ως δωρεά, προκειμένου να δημιουργηθεί το Ίδρυμα Αλίκης Βουγιουκλάκη. Άλλωστε, τα περισσότερα παιδικά της χρόνια τα πέρασε στο Μαρούσι, όπως κι εγώ. Τελικά, όμως, το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε τότε και οι προσπάθειες σταμάτησαν.
Υπάρχουν πολλές φωτογραφίες της Αλίκης. Ο Μαρίνος Κουσουμίδης, που ήταν φίλος της, την ακολουθούσε στα ταξίδια της στο εξωτερικό και απαθανάτισε πολλές στιγμές. Είχε έρθει, θυμάμαι, μαζί μας και στο Μόντε Κάρλο. Υπήρχε επίσης ο Βασίλειος Κυριαζής, ένας πολύ καλός φωτογράφος και φίλος της. Το αρχείο του, με πάρα πολλές φωτογραφίες από θεατρικές παραστάσεις και πολλά ακόμη, ξεκινά από τη δεκαετία του 1950 και περιλαμβάνει την περίοδο που η Αλίκη άρχισε να δίνει παραστάσεις στο θέατρό της. Ένα μέρος του πήρα εγώ σε USB.
«Ένας φάρος αλήθειας για όλο τον κόσμο»
Έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία για την Αλίκη. Κι αυτό είναι κάτι που με απασχολεί. Όταν κάποια βιβλία έχουν ως μοναδικό στόχο το κέρδος και δεν βασίζονται στην αλήθεια, δεν θεωρώ ότι έχουν ιδιαίτερη αξία. Υπάρχουν όμως και βιβλία που, ξεφυλλίζοντας ή διαβάζοντάς τα, βλέπει κανείς στις σελίδες τους πραγματική αγάπη για την Αλίκη. Ο Δελαπόρτας έχει γράψει πολλά βιβλία για εκείνη. Αξίζει να σας πω ότι όλα τα περιοδικά με εξώφυλλα της Αλίκης τα είχε φυλάξει με πολύ σεβασμό και αγάπη η μητέρα μου κι εκείνη τα έδωσε στον Δελαπόρτα. Δεν επιστράφηκαν ποτέ. Η μητέρα μου έφυγε από τη ζωή 10 χρόνια μετά. Κανείς απ’ όσους δεν την έζησαν από κοντά δεν μπορεί να περιγράψει πραγματικά τη ζωή της Αλίκης. Εγώ την έζησα από μικρό παιδί μέχρι το τέλος. Γι’ αυτό θέλω το βιβλίο αυτό να είναι ένας φάρος αλήθειας για όλο τον κόσμο.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο
Δεν είχα σκοπό να γράψω βιβλίο. Δεν ήταν ποτέ στους στόχους μου όλα αυτά τα χρόνια. Όμως ένιωθα και σκεφτόμουν. Είχα πάντα μέσα μου βαθιά συγκίνηση και λύπη. Κάποια στιγμή όλη αυτή η έντονη ευαισθησία μου ξεχείλισε και με πλημμύρισε μια έμπνευση που τη θεώρησα ουρανόφερτη. Και ήταν πράγματι. Μου υπαγόρευε λέξεις και φράσεις μέρα και νύχτα. Έτσι, σιγά σιγά, άρχισα να γράφω και να ανακαλύπτω μέσα μου πόσα μπορούσα να θυμηθώ. Τα περισσότερα βιώματά μας ξεκινούν από τότε που ήμασταν παιδιά. Γιατί, κατά κάποιον τρόπο, μείναμε πάντα σαν μικρά παιδιά, αγαπημένοι μέχρι το τέλος. Ελπίζω, λοιπόν, ότι αυτό το βιβλίο θα φωτίσει την αλήθεια για τη ζωή μας και, κυρίως, για τη ζωή της Αλίκης. Σαν δώρο για όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες που την αγάπησαν και συνεχίζουν να την αγαπούν.
→ Μια βότκα με την Αλίκη Βουγιουκλάκη | Ο Γιώργος Παυριανός διηγείται μια ιστορία με την Αλίκη
Δειτε περισσοτερα
Η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας
Η αγαπημένη σταρ του ελληνικού κινηματογράφου και του θεάτρου μέσα από τις αναμνήσεις του αδελφού της, που έζησε από κοντά τις πιο προσωπικές και σημαντικές στιγμές της ζωής της
Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους μιλάει στην ATHENS VOICE με αφορμή την έκθεση «Παναγιώτης Τέτσης – Γιώργος Ρόρρης. Φως και Χώμα» στην Πινακοθήκη Αβέρωφ
«Με ενδιέφερε πάντα η δημόσια έκφραση, το να επικοινωνήσω μέσα από ένα σύνθημα ή μια σκέψη ή μια εικόνα, ένα σχέδιο, ένα χρώμα»
Από το χωριό Αγάπι μέχρι τους περιστερώνες, η Τήνος αποκαλύπτει μια διαφορετική, πιο ήσυχη και βιωματική πλευρά της