Χορεύοντας με τους Ακροδεξιούς: Η Ευρώπη που λαχταρήσαμε δεν υπάρχει πια
Υπάρχει η εντύπωση πως η Δημοκρατία στην Ευρώπη είναι κάποιος κανόνας. Ψεύδος. Η Δημοκρατία ήταν και είναι παρένθεση σε μία Ευρώπη με παθολογική ροπή στον αυταρχισμό.
Η νίκη του AfD και η άνοδος της ακροδεξιάς: Γιατί η Ευρώπη επιστρέφει επικίνδυνα στον αυταρχισμό.
Δύο ανατριχιαστικά σκηνικά, δύο βίοι παράλληλοι, δύο εκδοχές του ιδίου έργου όπου οι θεατές είναι ταυτόχρονα θύτες και θύματα.
Η πρώτη σκηνή εκτυλίσσεται στην πρωσική Σαξονία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας όπου μία ευνουχισμένη εδώ και δεκαετίες, από την Πτώση του Τείχους του Βερολίνου δεξαμενή ψηφοφόρων, φέρνει σε απόσταση αναπνοής από την εξουσία στο κρατίδιο την νέα εκδοχή των Νεοναζί, το κόμμα AfD ή αλλιώς «Alternative für Deutschland».
Στην καθ’ ημάς Δύση του Ορθολογισμού και του Ανθρωπισμού,με αξίες απαραβίαστες όπως νομίζαμε έως και πρόσφατα, επικρατεί σύγχυση. Όχι διότι δεν υπάρχουν τα εργαλεία ανάλυσης για τις απαραίτητες επεξηγήσεις. Αλλά διότι οι κοινωνίες του υπαρκτού Φιλελευθερισμού ούτε επιθυμούν ούτε τολμούν να παραδεχτούν ότι συμμετείχαν σε αυτήν την σταδιακή αναβίωση του Μεσοπολεμικού Συνδρόμου. Για τους νεότερους, το Σύνδρομο του Μεσοπολέμου ήταν η δυναμική που επέτρεψε την κυριαρχία του Φασισμού και του Σταλινισμού στην Ευρώπη και εν συνεχεία σε νευραλγικά σημεία του πλανήτη.
Υπάρχει η συλλογική ευθύνη αναμφισβήτητα. Υπάρχει όμως και η ατομική ευθύνη την οποία τόσο αντιπαθεί ο μέσος πολίτης των δυτικών δημοκρατιών μας. Την ίδια αντιπάθεια τρέφουν για την ατομική τους ευθύνης και οι ισχυροί οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες που έβαλαν πλάτη στην άνοδο του σύγχρονου Φασισμού. Μιλάμε για την οικονομο-τεχνολογική ελίτ . Για όλους εκείνους που χρηματοδότησαν εξ αρχής το ακροδεξιό εγχείρημα, που βρίσκονται πίσω από το Brexit και τον Φάρανζ. Μιλάμε για την γαλλική οικονομική αριστοκρατία που ήλθε τελικά σε δομική συνδιαλλαγή με την Μαρίν Λεπέν. Μιλάμε για την γερμανική οικονομική ελίτ που τελικά συνομιλεί με τους Εναλλακτικούς κρίνοντας πώς ο λαϊκισμός τους θα πρέπει να «ενταχθεί στο σύστημα. Μιλάμε για τον ‘Ελον Μάσκ του οποίου τα « τεχνικά μέσα επιρροής» έχουν τεθεί στην διάθεση της «Μαύρης Διεθνούς».
Τα πράγματα στον πολιτικό ορίζοντα αυτής της Ευρώπης είναι ακόμη πιο ανησυχητικά. Στην Γαλλία ακροδεξιοί και η ισχυρότερη εκδοχή της Αριστεράς, αυτής του Μελανσόν, συμφωνούν σε δύο βασικά, στρατηγικής σημασία ζητήματα. Την αποχώρηση της Γαλλία από τον ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Οι λέξεις που συνοδεύουν τα επιχειρήματα τους μπορεί να είναι διαφορετικές. Τα νοήματα είναι τα ίδια. Για φανταστείτε οικονομίες σαν αυτήν της Ελλάδας με την παθολογική ρηχότητα της, να πρέπει να λειτουργήσουν σε τέτοιο περιβάλλον. Για φανταστείτε τη Βαλκανική με τέτοιο ιστορικό παρελθόν να πρέπει να βιώσει και να διαχειριστεί τις ίδιες προκλήσεις που έζησε λίγο πριν τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο όταν όλα άρχιζαν κάπου έξω από το Μαρόκο και συνέχιζαν στο Βελιγράδι και σε κάποια τράπεζα της Βιέννης. Ο Νόμος του Μέρφυ.
Οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες σαν ήταν συνεννοημένες (και προφανώς ήταν), αποσύρουν τον χρυσό τους από τις ΗΠΑ, τον άλλοτε βράχο της σταθερότητας και τον φέρνουν πίσω. Η Ολλανδία προτιμά την ανασφαλή Βρετανία. Η Γαλλία προτίμησε τα δικά της θησαυροφυλάκια. Η Αγγλία τα δικά της βέβαια. Στην Εγγύς και την Μέση Ανατολή αναδιανέμονται τα απόβλητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τα οποία τα είχαν τακτοποιήσει σε χάρτες με ευθείες γραμμές συνόρων και αφύσικες ενσωματώσεις οι Γάλλοι και οι Βρετανοί από το 1919. Τα θαύματα κρατούν λίγο.
Σε αυτόν τον ασταθή πλανήτη καλείται η Ευρωπαϊκή Ιστορία να βιώσει εκ νέου μία γονιδιακή απειλή. Διότι οι αυταρχικές ηγεσίες και οι εκδοχές του φασισμού ή του Σταλινισμού, συνυπάρχουν και συμβιώνουν στα σπλάχνα της ευρωπαϊκής ιστορίας. Υπάρχει η εντύπωση πώς η Δημοκρατία στην Ευρώπη είναι κάποιος κανόνας. Ψεύδος. Η Δημοκρατία ήταν και είναι παρένθεση σε μία Ευρώπη με παθολογική ροπή στον αυταρχισμό.
Η Γερμανία του Βίλι Μπραντ, του Αντενάουερ, του Κολ και της Μέρκελ δεν άντεξε τη διαχείριση των αντιφάσεών της
Εδώ επανέρχεται στην επικαιρότητα και αποκτά νόημα η έννοια της ατομική ευθύνης. Μετά την περιφανή νίκη των γερμανών νεοναζί στην Σαξονία οι αναλυτές έσπευσαν να ερμηνεύσουν την συμπεριφορά των πολιτών πάνω από την κάλπη. Φταίνε οι πολιτικές ηγεσίες ,είπαν ,οι οποίες δεν ικανοποίησαν τα λαϊκά αιτήματα και μάλιστα επί μακρόν ψευδολογούσαν. Πρόκειται για την επιτομή του λαϊκισμού. Όταν οι πολίτες οργανώνονται και διεκδικούν με πάθος αλλά και με ορθολογικά επιχειρήματα τότε είναι αριστεροί επαναστάτες και ανατροπείς. Όταν ψηφίζουν μαζικά ακροδεξιές επιλογές είναι παραστρατημένα παιδιά που «προειδοποιούν». Η ιστορία δεν αναγνωρίζει κανένα «παραστρατημένο παιδί τις τάξεις της Βέρμαχτ» όταν αιματοκυλούσε την Ευρώπη. Κανείς δεν υπερέβη εαυτόν για να «πείσει» τον φιλόσοφο Χάιντεγκερ να συμβιώσει με τον Ναζισμό. Αντίθετα κανείς δεν χρειάστηκε να πιέσει τους διανοούμενους της Σχολής της Φρανκφούρτης να εγκαταλείψουν την Γερμανία του Χίτλερ. Η απάντηση είναι απολύτως απλή. Υπάρχει ατομική ευθύνη. Η αναφορά σε συλλογικές ευθύνες και μόνον αποτελούν προσπάθεια αποπροσανατολισμού κι αποφυγής των πραγματικών ευθυνών.
Τελικά η Γερμανία του Βίλι Μπραντ, του Αντενάουερ, του Κόλ και της Μέρκελ δεν άντεξε την διαχείριση των αντιφάσεων της. Η Γαλλία δεν κατάφερε να εφεύρει κάποιον ηγέτη μετά τον τελευταίο των μεγάλων, τον Φρανσουά Μιτεράν. Η Βρετανία έμεινε από «πολιτικά καύσιμα» και έπεσε σε «δευτεράντζες πολιτικούς». Η Ισπανία κατασπατάλησε όλο το μεταδικτατορικό πολιτικό της κεφάλαιο σχεδόν τζάμπα αναδεικνύοντας ηγέτες που διαχειρίζονταν τα δικά τους πολιτικά σκάνδαλα σαν να ήταν νοτιοαμερικανική μπανανία. Η Ιταλία «παίζει τις καθυστερήσεις» με μία ακροδεξιά Μελόνι που φαντάζει σαν «πολιτική γατούλα» μπροστά στα ακροδεξιά απόβλητα της Γηραιάς Ηπείρου.
Πριν από πολλά χρόνια, τότε το 2003 στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο της Χαλκιδικής, ο Κώστας Σημίτης επιχείρησε να φλερτάρει για τα καλά με το ευρωπαϊκό όνειρο. Η Σύνοδος υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα του Ζισκάρ Ντ’ Εσταίν. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες κλήθηκαν να το υιοθετήσουν. Ο Κώστας Σημίτης δεν κατέφυγε σε δημοψήφισμα γιατί αναγνώριζε τους κινδύνους του εύκολου λαϊκισμού. Το πέρασε από την Βουλή. Η Γαλλία προτίμησε το δημοψήφισμα όπως και η Ολλανδία. Ψήφισαν όχι. Στην ΕΕ το Σύνταγμα για να υιοθετηθεί χρειαζόταν απόλυτη ομοφωνία. Τότε χάθηκε το στοίχημα. Η πολιτική Ευρώπη δεν υπήρξε ποτέ. Στα Δημοψηφίσματα ψηφίζουν οι πολίτες. Φέρουν την απόλυτη ευθύνη των αποφάσεων τους. Μία πολιτικά ενωμένη Ευρώπη θα ήταν θεσμικά ,κοινωνικά και οικονομικά πολύ περισσότερο θωρακισμένη απέναντι σε πόσους αμφισβητούν τις αξίες της Δημοκρατίας. Τώρα είναι πια αργά. Κακό του κεφαλιού μας.
Υπάρχει η εντύπωση πως η Δημοκρατία στην Ευρώπη είναι κάποιος κανόνας. Ψεύδος. Η Δημοκρατία ήταν και είναι παρένθεση σε μία Ευρώπη με παθολογική ροπή στον αυταρχισμό.
17°
