Οι Ευρωπαίοι θέλουν μια ενωμένη Ευρώπη, αλλά αμφιβάλλουν αν μπορεί να το πετύχει

Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν σε συντριπτικό βαθμό μια ισχυρή, ενωμένη και ανεξάρτητη Ευρώπη, ωστόσο αμφιβάλλουν για το κατά πόσο αυτό το όραμα μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης, σύμφωνα με την οποία η κρίση εμπιστοσύνης που διατρέχει την ήπειρο δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για αφηγήματα της Ακροδεξιάς περί παρακμής της Ευρώπης.

Η έρευνα βασίστηκε σε 5.800 συνεντεύξεις στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και σε ανάλυση του τρόπου με τον οποίο συζητείται η Ευρώπη στην πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης 15 χωρών. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας κοινής γνώμης με υψηλές προσδοκίες, αλλά ταυτόχρονα απογοητευμένης από την υφιστάμενη κατάσταση.

Το 68% των ερωτηθέντων περιέγραψε την Ευρώπη μέσα από την έννοια μιας «γενικευμένης επιδείνωσης ή απώλειας της κανονικότητας», ενώ μόλις το 12% θεωρεί ότι η σημερινή περίοδος σηματοδοτεί μια «ευρωπαϊκή αφύπνιση και ανανέωση».

Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι

Οι πολίτες αναγνωρίζουν τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Ο πόλεμος αναφέρθηκε από το 43%, οι οικονομικές πιέσεις από το 33% και η ανάγκη για μεγαλύτερη διεθνή αυτονομία από το 29%.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Η Ευρώπη δεν θα άντεχε πόλεμο φθοράς με τη Ρωσία: Προειδοποίηση αξιωματούχων

Newsroom 06.09.2026, 08:58

Ωστόσο, το 74% εκτιμά ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά αυτές τις προκλήσεις, ενώ το 56% θεωρεί ότι το μέλλον της βρίσκεται «σε κίνδυνο».

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον συγγραφέα της μελέτης, Πάβελ Ζέρκα, ανώτερο συνεργάτη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), δεν είναι η έλλειψη φιλοδοξίας. Το 73% των ερωτηθέντων έχει ένα ισχυρό ευρωπαϊκό όραμα που περιλαμβάνει την ενότητα και την πολιτική ενοποίηση (35%), την ειρήνη και την ασφάλεια (28%) ή την ευημερία (19%). Μόλις το 13% επιθυμεί «λιγότερη Ευρώπη» ή διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως εξηγεί ο Ζέρκα, το πρόβλημα είναι ότι οι Ευρωπαίοι «δεν έχουν σταματήσει να θέλουν μια ισχυρότερη Ευρώπη, αλλά δεν πιστεύουν πλέον ότι αυτό είναι εφικτό». Μιλά, μάλιστα, για ένα «κενό φαντασίας»: οι πολίτες μπορούν να περιγράψουν την Ευρώπη που επιθυμούν, αλλά δυσκολεύονται να δουν μια αξιόπιστη διαδρομή από τη σημερινή κατάσταση προς αυτό το μέλλον.

Τέσσερις κατηγορίες Ευρωπαίων

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Explainer | Γιατί η Ισλανδία είπε «όχι» στην ΕΕ - Η αλιεία, η κυριαρχία και η δυσπιστία προς τις Βρυξέλλες

Newsroom 31.08.2026, 09:40

Η μελέτη χωρίζει τους ψηφοφόρους σε τέσσερις βασικές κατηγορίες.

Οι «Θετικοί» (19%) είναι ένθερμοι φιλοευρωπαίοι, οι οποίοι βλέπουν τις σημερινές κρίσεις ως ευκαιρία για μια ισχυρότερη και περισσότερο ενοποιημένη Ένωση.

Οι «Αρνητικοί» (39%) θεωρούν ότι οι καλύτερες ημέρες της Ευρώπης ανήκουν στο παρελθόν. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Το ίδιο ισχύει και για σχεδόν όλους όσοι ψήφισαν ριζοσπαστικά δεξιά κόμματα, όπως η γερμανική AfD, ο γαλλικός Εθνικός Συναγερμός (RN), το ολλανδικό PVV και το Reform UK. Συνολικά, το 83% των «Αρνητικών» μιλά για την Ευρώπη με όρους απώλειας και παρακμής.

Οι «Αποστασιοποιημένοι» (12%) εμφανίζονται γενικά απαθείς, καθώς η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί για αυτούς ένα μακρινό και δευτερεύον ζήτημα.

Τέλος, οι «Αβέβαιοι» (31%) συμμερίζονται τις φιλοευρωπαϊκές αξίες, αλλά αμφιβάλλουν για την ικανότητα της Ευρώπης να δράσει αποφασιστικά, να προστατεύσει τους πολίτες της και να υπερασπιστεί τις αξίες της.

Η «βραδύτητα» της Ευρώπης

Η αίσθηση ότι η Ευρώπη κινείται υπερβολικά αργά είναι διάχυτη. Το 32% των ερωτηθέντων αναφέρθηκε στη «βραδύτητα της Ευρώπης». Ένας νεαρός Πολωνός το διατύπωσε χαρακτηριστικά: «Η ΕΕ συζητά ουσιαστικά πολλά, αλλά δεν κάνει τίποτα».

Παράλληλα, το 30% έκανε λόγο για αδυναμία της Ένωσης να επιβάλει τη θέση της απέναντι σε ισχυρούς διεθνείς παράγοντες. Οι πρόσφατες παραχωρήσεις της ΕΕ στον Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς αναφέρονται ως χαρακτηριστικό και ιδιαίτερα ταπεινωτικό παράδειγμα.

Ο Ζέρκα θεωρεί ότι οι «Αβέβαιοι» θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη μελλοντική πορεία της Ευρώπης. Όπως επισημαίνει, οι πολιτικοί ηγέτες συχνά απευθύνονται είτε στους ένθερμους φιλοευρωπαίους είτε στους σκληρούς επικριτές της ΕΕ, ενώ το κρίσιμο πεδίο βρίσκεται σε εκείνους που εξακολουθούν να πιστεύουν στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, αλλά έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητα των θεσμών να δράσουν.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης αυτών των πολιτών απαιτεί απτά αποτελέσματα. Οι πολιτικοί θα πρέπει να αποδείξουν ότι η συλλογική ευρωπαϊκή δράση μπορεί να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα προβλήματα της καθημερινότητας, από την ενεργειακή ασφάλεια και την άμυνα έως την κλιματική αλλαγή και το κόστος ζωής.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Έρευνα: Σχεδόν ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους στην Ευρώπη στηρίζει την ακροδεξιά

Newsroom 24.06.2026, 18:06

Μία εβδομάδα πριν από την ετήσια ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την κατάσταση της Ένωσης στις Βρυξέλλες, ο Ζέρκα υποστηρίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται «λιγότερες μεγάλες υποσχέσεις» και περισσότερες αποδείξεις ότι κινείται προς μια συγκεκριμένη και αξιόπιστη κατεύθυνση.

(Πηγή: The Guardian)