Έρευνα: Σχεδόν ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους στην Ευρώπη στηρίζει την ακροδεξιά

Σχεδόν ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους ψηφοφόρους στηρίζει πλέον ακροδεξιά κόμματα, σύμφωνα με νέα μεγάλη πολιτική ανάλυση που καταγράφει σημαντική αλλαγή στον εκλογικό χάρτη της ηπείρου.

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 150 πολιτικοί επιστήμονες από 31 χώρες, δείχνει ότι το ποσοστό των πολιτών που ψήφισαν ακροδεξιά κόμματα στις τελευταίες εθνικές εκλογές αυξήθηκε πάνω από 23%, από περίπου 10% πριν από μία δεκαετία και μόλις 5% το 1995.

Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της έρευνας PopuList, υπό τον πολιτικό επιστήμονα Ματάις Ρόντουϊν του Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ.

Ιστορικά εκλογικά κέρδη

Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε την περίοδο 2023-2025, με ακροδεξιά κόμματα να σημειώνουν ιστορικές επιδόσεις σε χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία.

Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός (RN) της Μαρίν Λεπέν εκτινάχθηκε από το 19% στο 37%, αποτελώντας πλέον τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα.

Στη Γερμανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διπλασίασε την εκλογική της επίδοση από το 10% στο 21%, τερματίζοντας για πρώτη φορά στη δεύτερη θέση.

Στη Μεγάλη Βρετανία, το κόμμα Reform UK αύξησε το ποσοστό του από το 2% (ως κόμμα του Brexit το 2019) στο 14% το 2024.

Στην Αυστρία, το Κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ) αύξησε σημαντικά τα ποσοστά του, ενώ το κόμμα Chega στην Πορτογαλία ανέβηκε από το 7% στο 18%.

Ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα συμμετέχουν πλέον σε κυβερνητικούς συνασπισμούς στην Κροατία, την Τσεχία, την Ιταλία και τη Φινλανδία, ενώ στηρίζουν κυβέρνηση μειοψηφίας στη Σουηδία.

Αντίθετα, σημαντικές ήττες υπέστησαν πρόσφατα το κόμμα του Χέερτ Βίλντερς στην Ολλανδία και το κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, χωρίς ωστόσο αυτό να ανακόψει τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση.

Οι τρεις λόγοι της ανόδου

Οι ειδικοί αποδίδουν την άνοδο σε πολλούς παράγοντες: την αυξανόμενη σημασία θεμάτων όπως η μετανάστευση, την οικονομική ανασφάλεια, αλλά και τη σταδιακή «κανονικοποίηση» ακροδεξιών θέσεων στον δημόσιο διάλογο.

Σύμφωνα με τον Ρόντουιν, τα κόμματα αυτά έχουν εξελιχθεί σε ιδιαίτερα αποτελεσματικούς «αφηγητές», παρουσιάζοντας την πολιτική ως σύγκρουση ανάμεσα σε μια «πραγματική κοινωνία» και σε εχθρικές ομάδες, όπως μετανάστες, θεσμούς ή ελίτ.

Η έρευνα καταγράφει επίσης άνοδο συνολικά των αντισυστημικών κομμάτων, με σχεδόν το 30% των Ευρωπαίων να επιλέγει πλέον πολιτικές δυνάμεις που αμφισβητούν το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα.

Παρότι ορισμένα ακροδεξιά κόμματα έχουν υποστεί εκλογικές ήττες, όπως στην Ολλανδία και την Ουγγαρία, η συνολική τάση παραμένει ανοδική. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ενίσχυση λαϊκιστικών ακροδεξιών κομμάτων μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις στους δημοκρατικούς θεσμούς, ιδιαίτερα όταν αυτά αποκτούν κυβερνητική εξουσία.

(Με πληροφορίες Guardian)