Η Κατερίνα Γιατζόγλου περιγράφει την «Τέχνη της χαράς»

H συγγραφέας της οποίας το προσωπικό αξίωμα συνίσταται στο ότι «το πιο εκκεντρικό πράγμα στη ζωή είναι να είσαι ο εαυτός σου», επανέρχεται με νέο βιβλίο, έπειτα από τα «Alter» και «Ο Μακιαβέλι του έρωτα».

Πρόκειται για έναν ευσύνοπτο κομψό τόμο, ο οποίος εκκινώντας από τις προσωπικές ανησυχίες που μοιραζόμαστε όλοι μας κατά τους ακατόρθωτους αυτούς καιρούς, προεκτείνεται στο συλλογικό αίσθημα δυσφορίας και τις μυριάδες εκδηλώσεις του, το ανατέμνει, το περιεργάζεται και το παραπετά, προτείνοντας στη θέση του έναν τρόπο ζωής απαλλαγμένο από οτιδήποτε το ψεύτικο και περιττό.

Μια λογοτεχνική αποθέωση της ανόθευτης ευεξίας και των ενδορφινών, η «Τέχνη της χαράς» διαβάζεται σαν εργαλείο αυτοβοήθειας, στο πνεύμα των έργων του Αλαίν ντε Μποττόν, ενώ προσφέρει απτή πρακτική χρησιμότητα, σαν οδηγός διαχείρισης της καθημερινότητας. Φύλαξέ το στην τσάντα σου, κράτα το στο προσκεφάλι σου, γνώρισε το νέο βιβλίο της Κατερίνας Γιατζόγλου καλύτερα, μέσα από την αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε η συγγραφέας στην A.V.

Γιατί διαλέξατε να γράψετε ένα βιβλίο ενίσχυσης των «ορμονών της ευτυχίας»;

Αποφάσισα να γράψω την «Τέχνη της χαράς» όταν ανακάλυψα ότι δεν ήμουν μόνη απέναντι στα όσα αρνητικά συναισθήματα με διακατείχαν. Αισθανόμουν «αηδιάζουσα» περίπτωση, εν τέλει ανακάλυψα ότι υπήρχαν πολλοί γύρω μου σε κοινό παρονομαστή. Το βλέπω και στις παρουσιάσεις.

Είναι σημαντικό για εσάς να επικοινωνείτε διαπροσωπικά με τους αναγνώστες σας, ιδιαίτερα εφόσον έχετε καταθέσει ένα έργο τέτοιας προβληματικής; Και κατά πόσο βρίσκετε την επαφή αυτή αποκαλυπτική για το συλλογικό ηθικό;

Με εξιτάρει η επαφή με το κοινό, σε σημείο να πιστεύω ότι ίσως την απολαμβάνω περισσότερο και από τους ίδιους τους αναγνώστες. Πρόκειται για καθαρά ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Δεν είναι εύκολο να βρεθείς με πλειάδα ανθρώπων, πρόθυμων να σηκώσουν τα μανίκια και να δείξουν τις πληγές τους. Είναι κάτι το συγκλονιστικό, που επιφέρει πάντοτε ένωση, επικοινωνία, ταύτιση.

Στο σύντομο διάστημα από την κυκλοφορία του βιβλίου σας, θα λέγατε ότι έχει κατορθώσει να αλλάξει ζωές; Ή έστω, να τις τροχοδρομήσει προς μια αλλιώτικη κατεύθυνση;

Θα απέφευγα την έκφραση «αλλάζω ζωή», γιατί τη βρίσκω βαρύγδουπη, αλλά και γιατί μια τέτοια διαδικασία θέλει πολλή δουλειά και πειθαρχία. Διαπιστώνω καθημερινά όμως ότι το βιβλίο εμπνέει τη διαδικασία επαναπροσδιορισμού. Αυτός άλλωστε είναι και ο στόχος του. Δεν πρόκειται για το είδος του έργου το οποίο μπορείς να διαβάσεις, να το αφομοιώσεις και να προχωρήσεις παραπέρα. Η «Τέχνη της χαράς» επιζητά καθημερινή τριβή, ακόμη και εγώ η ίδια ανατρέχω στις σελίδες του διαρκώς, το ξεψαχνίζω, εμπνέομαι από κάποιο τσιτάτο που θα με βοηθήσει να πορευτώ θετικά. Με μια κουβέντα: Τα επείγοντα πρέπει να υποκλίνονται στα σημαντικά, και αυτό ακριβώς εξυπηρετεί το βιβλίο μου: σου επιτρέπει να ανακτήσεις τα σημαντικά.

Ενδεχομένως για το λόγο αυτό υπάρχουν φράσεις σκληρές ως προς την εφαρμογή τους, όπως για παράδειγμα όταν αναφέρετε ότι «θέλει πολύ πείσμα για να νικήσεις τους δαίμονές σου».

Ακριβώς, και είναι όλα τους αποφθέγματα βιωματικά. Τα δαιμόνια του βιβλίου τα πολεμάω και εγώ, δίχως να τα υπερνικώ πάντοτε.

Κατά πόσο σας δυσκόλεψε η διαδικασία αυτή της προσωπικής έκθεσης στο χαρτί;

Εφόσον καταλάβω ότι αυτό που αισθάνομαι μπορεί να δώσει διέξοδο έστω και σε ένα άτομο, τότε εμένα μου φτάνει: είμαι πρόθυμη να εκτεθώ και νιώθω σταθερά κερδισμένη.

Διαλέγετε να εκφραστείτε μέσα από λιτά και περιεκτικά, αποφεύγοντας τις μακροσκελείς προεκτάσεις. Γιατί;

Το απλό και κατανοητό γράψιμο είναι απόλυτα συνειδητή επιλογή μου, δε βλέπω τον παραμικρό λόγο να γίνω εσκεμμένα δυσνόητη. Δεν με αφορά η έκφραση μέσω των πολύπλοκων εννοιών: πιστεύω ότι «simple is difficult».

Για πόσο μεγάλο διάστημα δουλέψατε πάνω στο βιβλίο;

Εργάζομαι αρκετά γρήγορα, εφόσον πρώτα έχω φροντίσει να μοχθήσω εγκεφαλικά επί μακρόν. Μπορώ να κυοφορώ κάτι για χρόνια, να κρατώ καθημερινές νοητικές σημειώσεις, άπαξ και ξεκινήσω όμως να αποτυπώνω τις σκέψεις μου στη σελίδα, τίποτα δεν μπορεί να εμποδίσει τη ροή. Θα παρομοίαζα τη διαδικασία με απομαγνητοφώνηση εσωτερικού λόγου.

Ποιες είναι οι λογοτεχνικές αναφορές σας; Μνημονεύετε αρκετούς ομότεχνούς σας, από τον Πασκάλ Μπρικνέρ ως την Ανν Σέξτον.

Διαβάζω ακόρεστα και άτακτα, με απορροφούν πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Άφθονα ανάμεσά τους βρίσκουν το δρόμο τους προς τον προσωπικό μου τρόπο γραφής. Πιστεύω ότι το διάβασμα είναι η φασίνα του μυαλού. Σου επιτρέπει να συγυρίσεις το καθετί μέσα σου.

Πιστεύετε ότι είναι μια καλή εποχή αυτή για διάβασμα;

Καθόλου, υπάρχει πολλή σκόνη γύρω μας, πολλές τοξικές αναθυμιάσεις και υπερβολικός κατακλυσμός επουσιώδους πληροφορίας.

Πληροφορούμαστε ότι ο «Μακιαβέλι του έρωτα» μεταφράζεται και κυκλοφορεί σύντομα στην Αμερική. Σας χαροποιεί το γεγονός;

Όντως έχει μεταφραστεί και πρόκειται να κυκλοφορήσει τις αρχές του επόμενου έτους. Είναι μια θαυμάσια εξέλιξη.

Έχετε κατορθώσει να εξελιχθείτε σε συγγραφέα διεθνούς εκτοπίσματος. Πώς βλέπετε μελλοντικά τον εαυτό σας; Είναι αυτό το μονοπάτι που θέλετε να ακολουθήσετε;

Ασφαλώς, άλλωστε αυτό ήταν το προσωπικό ζητούμενο και το παιδικό μου όνειρο. Απλά χρειάστηκε να μεσολαβήσει μια διαδρομή γεμάτη κόπους και αγωνίες.

Κατερίνα Γιατζόγλου, «Η τέχνη της χαράς», σελίδες 144, εκδόσεις Λιβάνη