Open Cosmos: Τι σημαίνει η χρηματοδότηση των 300 εκατ. ευρώ για τους δορυφόρους που «βλέπουν, ακούν και αποφασίζουν»
Η επικεφαλής της Open Cosmos στην Ελλάδα, Μαρία Καλαμά, μιλά στην ATHENS VOICE για τη νέα χρηματοδότηση και τη θέση που μπορεί να αποκτήσει η Ελλάδα στη νέα ευρωπαϊκή διαστημική οικονομία
Τα 300 εκατ. ευρώ που εξασφάλισε η Open Cosmos σημαίνουν περισσότερη παραγωγή, επέκταση των δορυφορικών της υποδομών και ενίσχυση των ομάδων της σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα
Η Open Cosmos, ευρωπαϊκή εταιρεία δορυφορικών υποδομών που ιδρύθηκε το 2015 και σήμερα διαθέτει τέσσερα εργοστάσια στην Ευρώπη, ένα εκ των οποίων στην Παλλήνη, εξασφάλισε 300 εκατομμύρια ευρώ από γύρο χρηματοδότησης με επικεφαλής Ευρωπαίους επενδυτές και με συμμετοχή δύο ελληνικών funds, της Sustainable Forward Capital και της Ireon Ventures.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε τη νέα χρηματοδότηση «ψήφο εμπιστοσύνης στις αναπτυξιακές προοπτικές της Open Cosmos», σημειώνοντας ότι η εταιρεία έχει ήδη σημαντική παρουσία στην Ελλάδα και συμμετέχει στην υλοποίηση μέρους του ελληνικού διαστημικού προγράμματος. «Προσδοκούμε ότι η νέα αυτή επένδυση θα ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της εταιρείας στη χώρα μας, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και ενισχύοντας την κατασκευή κρίσιμων διαστημικών τεχνολογιών στην Ελλάδα».
Μιλώντας αποκλειστικά στην ATHENS VOICE, η διευθύνουσα σύμβουλος της Open Cosmos στην Ελλάδα, Μαρία Καλαμά, τόνισε ότι το ελληνικό σκέλος είναι σημαντικό. «Σχεδιάζουμε να κάνουμε κάτι ξεχωριστό στις 2 Οκτωβρίου. Γιατί αν το κάνουμε τώρα, θα χαθεί λίγο στην είδηση. Η Ελλάδα είναι μία από τις τέσσερις παραγωγικές μονάδες που έχουμε».
«Έχοντας το κεφάλαιο, μπορούμε να αναβαθμίσουμε το ανθρώπινο δυναμικό και τις παραγωγικές μας εγκαταστάσεις, έτσι ώστε να μπορούμε να παράγουμε πολύ παραπάνω δορυφόρους». Η στρατηγική προτεραιότητα συνοψίζεται στη λέξη «ανάπτυξη».
Η Open Cosmos δηλώνει ότι μπορεί να κατασκευάζει έναν δορυφόρο την ημέρα, ενώ μετρά νέες συμβάσεις άνω των 370 εκατ. δολαρίων τα τελευταία τριάμισι χρόνια και πέντε συνεχόμενα έτη κερδοφόρας ανάπτυξης.
Στην ερώτηση αν η βιομηχανία περνά από το μοντέλο των λίγων και πανάκριβων δορυφόρων στη μαζική παραγωγή, απαντά: «Δεν είμαστε καθόλου μακριά από κάτι τέτοιο».
Και προσθέτει: «Απλά αλλάζει η παραγωγική διαδικασία. Παλιά είχαμε, για παράδειγμα, δέκα μηχανικούς και δούλευαν ουσιαστικά και οι δέκα στον ίδιο δορυφόρο. Τώρα αυτοί οι δέκα μηχανικοί κάνουν δέκα διαφορετικά πράγματα, σε περισσότερους δορυφόρους».
Πίσω από την παραγωγή, ωστόσο, διακρίνει ένα άλλο πρόβλημα. «Είναι αλήθεια ότι αυτή τη στιγμή ο τομέας της εκτόξευσης περνάει μια γενικότερη κρίση. Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, και φαντάζομαι παγκοσμίως, είναι δεκάδες δορυφόροι οι οποίοι είναι έτοιμοι και περιμένουν».
Η Μαρία Καλαμά σημειώνει ότι «όλοι έχουν καταλάβει τη σημασία του διαστήματος». Οι παγκόσμιες επενδύσεις venture capital στο διάστημα έφτασαν το πρώτο εξάμηνο του 2026 τα 11,3 δισ. δολάρια, έναντι 10,1 δισ. για όλο το 2025.
«Υπάρχει αυτή η ζήτηση και μέσα από τις πιέσεις από επενδυτές, από νέες εταιρείες, από την εξέλιξη της τεχνολογίας, σε δύο-τρία χρόνια θα έχουμε μια εξομάλυνση αυτής της κατάστασης, ίσως και σε λιγότερο. Γιατί μην ξεχνάμε ότι η SpaceX θα αρχίσει να στέλνει το Starship».
Και τότε, «το κόστος θα γίνει πολύ μικρό, σε μεγαλύτερη κλίμακα».
Εκεί όπου επιμένει περισσότερο είναι στην ιδέα ότι το διάστημα έχει γίνει κρίσιμη υποδομή «και αυτό έχει γίνει αντιληπτό από όλες τις κυβερνήσεις, εξού και το bottleneck με την εκτόξευση». Η Open Cosmos, «απ' όσο γνωρίζω, είναι η μόνη εταιρεία που μπορεί να συνδυάσει στο διάστημα δύο συστήματα που τα θεωρούσαμε ξεχωριστά».
Το πρώτο είναι οι δορυφόροι παρατήρησης, όπως ο Hyperion GR-1, που εκτοξεύτηκε πρόσφατα στο πλαίσιο του ελληνικού προγράμματος μικροδορυφόρων. «Είναι δορυφόροι που απλώς παίρνουν φωτογραφίες. Παρατηρούν. Αν ήταν ένα σώμα, θα ήταν τα μάτια μας». Το δεύτερο είναι το ConnectedCosmos, «τα αυτιά». Από πάνω μπαίνει ένα επίπεδο τεχνητής νοημοσύνης, που συμπληρώνει το σύστημα. «Πάμε να φτιάξουμε ένα σύστημα που, αν μπορούσαμε να το παρομοιάσουμε με το ανθρώπινο σώμα, βλέπει, ακούει και αποφασίζει. Συστήματα που καταλαβαίνουν τι ακριβώς γίνεται στη Γη και μεταφέρουν την πληροφορία εκεί που πρέπει».
Η συνολική πλατφόρμα της Open Cosmos συνδέει την κατασκευή και λειτουργία των δορυφόρων μέσω του OpenOrbit, το συνεργατικό σμήνος OpenConstellation, το ConnectedCosmos και το DataCosmos, που μετατρέπει εικόνες και δεδομένα αισθητήρων σε επιχειρησιακή πληροφορία.
Το εξηγεί με ένα παράδειγμα: «Ένας δορυφόρος όπως ο Hyperion βλέπει στη Γη ότι υπάρχει μια αύξηση της θερμοκρασίας, η οποία μπορεί να συνδέεται με φωτιά, ή μια αύξηση στα κύματα, η οποία μπορεί να είναι τσουνάμι».
Μέχρι πρόσφατα, η συνέχεια ήταν αργή.
«Παίρναμε μια φωτογραφία, τη στέλναμε, την επεξεργαζόμασταν, αυτό όμως έκανε μία με δύο ώρες. Τώρα, η AI πάνω στον δορυφόρο το επεξεργάζεται σε κάτω από ένα λεπτό. Αυτή την πληροφορία τη στέλνει στο ConnectedCosmos και τη μεταφέρει κάτω στη Γη μέσα σε λίγα λεπτά».
Ο επίσημος στόχος της εταιρείας είναι ο χρόνος παροχής αξιοποιήσιμων δεδομένων να πέσει από έως και 48 ώρες σε έως και μόλις 30 λεπτά. «Αυτό το σύστημα, πλέον με τη χρηματοδότηση, μπορούμε να το αναπτύξουμε σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, σε πάρα πολλούς δορυφόρους».
Τι θα άλλαζε σε μια μεγάλη πυρκαγιά στην Ελλάδα; «Δεν είναι ότι σήμερα δεν το γνωρίζει η Πολιτική Προστασία. Γιατί σήμερα έχουμε συστήματα τα οποία το κάνουν αυτό. Απλά θα το γνωρίζει πολύ πιο γρήγορα. Θα γνωρίζει ότι εδώ υπάρχει μια εστία φωτιάς μέσα σε λίγα λεπτά. Και θα μπορεί να στείλει, ας πούμε, ένα drone». Κερδίζεις χρόνο και βλέπεις καλύτερα. Ένας από τους δορυφόρους Hyperion «έχει τρεις διαφορετικούς τύπους κάμερας. Έναν που βλέπει σαν τα μάτια μας. Έναν που βλέπει μέσα από τα σύννεφα. Και έναν που λέγεται υπερφασματικός. Ουσιαστικά, επειδή σκανάρει το οπτικό φάσμα με τέτοια λεπτομέρεια, κάνει το αόρατο ορατό. Μπορεί να ανιχνεύσει μια πετρελαιοκηλίδα στη θάλασσα».
Όσο περισσότερα μάτια, τόσο πιο καθαρή η εικόνα, και για την έκταση και για την εξέλιξη ενός φαινομένου: από ποιον δρόμο θα στείλεις τους πυροσβέστες. Μαζί, οι τηλεπικοινωνίες, ώστε όταν πέσει το επίγειο δίκτυο να υπάρχει σύνδεση με τις ομάδες που επιχειρούν.
Οι εφαρμογές είναι ουσιαστικά αμέτρητες: από πυρκαγιές και τσουνάμι μέχρι ναυτιλιακή κυκλοφορία, επιτήρηση συνόρων και γεωργία, με παρακολούθηση καλλιεργειών και υδατικών πόρων.
«Τα δεδομένα είναι ένας πλούτος τον οποίο μπορείς να τον αξιοποιήσεις σε οποιονδήποτε παραγωγικό στόχο».
«Δεν πρέπει να αρκεστούμε»
Η Μαρία Καλαμά επισημαίνει ότι από την κυβέρνηση «έχει ήδη προαναγγελθεί ένα πρόγραμμα συνέχισης και επέκτασης» του προγράμματος δορυφόρων. Η επέκταση αφορά και «περισσότερους τύπους δορυφόρων», περισσότερους αισθητήρες. Υπάρχει πρόνοια για σταθμούς εδάφους και για σύνδεση με τις άλλες υποδομές της χώρας, όπως ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ και το ΦΑΡΟΣ AI, «έτσι ώστε τα δεδομένα να πηγαίνουν στα data centers και να μπορούν να αναλύονται», ως πληροφορία «για όλα τα υπουργεία». Το νέο πρόγραμμα βάζει και τις βάσεις για εφαρμογές διπλής χρήσης, και στην άμυνα.
Το άλλο κλειδί είναι το OpenConstellation, το συνεργατικό σμήνος μέσω του οποίου κυβερνήσεις και οργανισμοί αξιοποιούν αμοιβαία τις δορυφορικές υποδομές τους.
«Σαν χώρα, και καμία χώρα της Ευρώπης αυτή τη στιγμή, μόνη της, δεν μπορεί να παράξει την κλίμακα που χρειάζεται, τον αριθμό δορυφόρων που χρειάζεται. Γι' αυτό υπάρχουν τα συνεργατικά σμήνη».
Η ίδια έχει περάσει πάνω από 20 χρόνια στη διαστημική βιομηχανία, τα περισσότερα στο εξωτερικό. Αν της έλεγε κάποιος πριν από δέκα χρόνια ότι το 2026 η Ελλάδα θα κατασκευάζει δορυφόρους στην Παλλήνη; «Πριν από δέκα χρόνια, ναι, η αλήθεια είναι ότι θα το θεωρούσα λίγο σουρεαλιστικό. Δεν θα το πίστευα».
Την καλύτερη εκδοχή της ιστορίας την έχει ένας μηχανολόγος μηχανικός της ομάδας της: «Όταν είδε το job advert στο ίντερνετ και έλεγε "μηχανολόγος διαστημικών συστημάτων, Αθήνα", νόμιζε ότι ήταν λάθος. Έτσι κι εγώ, αν το άκουγα, θα έλεγα: επιστημονική φαντασία».
Τι άλλαξε; «Λίγοι άνθρωποι με όραμα που τόλμησαν, και η κατάλληλη πολιτική στήριξη από πίσω». Έφυγε από την Ελλάδα το 1998 για σπουδές στον τομέα του Διαστήματος και γύρισε πριν από δυόμισι χρόνια, χάρη σε αυτό ακριβώς το πρόγραμμα.
«Έχω δει προσωπικά πολύ μεγάλες αλλαγές στο πώς η πολιτική ηγεσία προσεγγίζει πλέον αυτά τα θέματα. Υπήρξε πραγματικά στρατηγικό όραμα. Και όχι μόνο στρατηγικό όραμα με την έννοια της δημοσιότητας, αλλά και πραγματική εφαρμογή αυτών που είχαν προαναγγελθεί». Το πώς μεταφράζεται αυτό σε ανθρώπους και εγκαταστάσεις στην Παλλήνη θα το μάθουμε στις 2 Οκτωβρίου.
Η επικεφαλής της Open Cosmos στην Ελλάδα, Μαρία Καλαμά, μιλά στην ATHENS VOICE για τη νέα χρηματοδότηση και τη θέση που μπορεί να αποκτήσει η Ελλάδα στη νέα ευρωπαϊκή διαστημική οικονομία
«Οι νέοι είναι αυτοί που δείχνουν να υποφέρουν περισσότερο», λέει στην ATHENS VOICE ο Γιώργος Πετρόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής στο University of Southern California
17°
