Το δεύτερο μέτωπο του Πούτιν στην Ευρώπη: η άνοδος της Ακροδεξιάς, η πολιτική κόπωση και η μάχη για την ενότητα και τη στήριξη της Ουκρανίας
Η εκτίμηση του επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Όλεχ Ιβαστσένκο, ότι με τους σημερινούς ρυθμούς φθοράς η Ρωσία μπορεί να συναντήσει σοβαρά όρια στη δυνατότητα συνέχισης του πολέμου έως το 2028, προσφέρει μια διαφορετική ανάγνωση της σύγκρουσης. Το κρίσιμο μέτωπο βρίσκεται πλέον και στον χρόνο. Και ο Βλαντίμιρ Πούτιν ποντάρει ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ του.
Η Ρωσία στρατολογεί καθημερινά περίπου 1.000 έως 1.200 ανθρώπους, πληρώνοντας παράλληλα βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες απώλειες. Η οικονομία της έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες ενός μακροχρόνιου πολέμου, η παραγωγή εξοπλισμών έχει αυξηθεί και το αυταρχικό καθεστώς διαθέτει τους μηχανισμούς για να απορροφά κοινωνικές αντιδράσεις. Όλα αυτά, όμως, έχουν όρια.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η στρατηγική του Κρεμλίνου. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χρειάζεται να αντέξει περισσότερο από τους αντιπάλους του. Χρειάζεται μια Ευρώπη κουρασμένη, φοβισμένη, πολιτικά κατακερματισμένη. Μια Ευρώπη που κάποια στιγμή θα βαφτίσει «ρεαλισμό» την αποδοχή των τετελεσμένων της εισβολής και «ειρήνη» μια συμφωνία που θα επιβραβεύει την αλλαγή συνόρων με τη βία.
Γι’ αυτό η εκλογική επιτυχία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ αποκτά σημασία πολύ μεγαλύτερη από μια περιφερειακή γερμανική αναμέτρηση. Η γερμανική Ακροδεξιά έφθασε στο 43,8%, επιβεβαιώνοντας ότι στα ανατολικά κρατίδια έχει μετατραπεί σε μαζική πολιτική δύναμη. Η αντίθεσή της στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, η πίεση για αποκατάσταση σχέσεων με τη Μόσχα και ο ευρωσκεπτικισμός της συναντούν ακριβώς τη στρατηγική επιδίωξη του Κρεμλίνου: μια Ευρώπη λιγότερο ενωμένη και λιγότερο αποφασισμένη.
Παρόμοια πολιτική πίεση αναπτύσσεται στη Γαλλία. Το Rassemblement National της Μαρίν Λεπέν βρίσκεται στην κορυφή των προεδρικών μετρήσεων ενόψει του 2027. Η γαλλική Ακροδεξιά επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να απομακρυνθεί από το βάρος των παλαιότερων σχέσεών της με τη Μόσχα και να εμφανιστεί ως δύναμη κυβερνητικής ευθύνης. Παραμένει, ωστόσο, φορέας μιας βαθύτερης μετατόπισης προς τον εθνικό προστατευτισμό, τον ευρωσκεπτικισμό και την αμφισβήτηση της περαιτέρω ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Το πρώτο βρίσκεται στην Ουκρανία, όπου ρωσικά drones και πύραυλοι εξακολουθούν να πλήττουν πόλεις, ενεργειακές υποδομές και αμάχους. Το δεύτερο βρίσκεται στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Εκεί η σύγκρουση διεξάγεται μέσα από την παραπληροφόρηση, την πολιτική κόπωση, τον φόβο, τον εθνικισμό και την καλλιέργεια της αντίληψης ότι η Ουκρανία αποτελεί μια μακρινή υπόθεση που κοστίζει υπερβολικά στους Ευρωπαίους.
Η Ευρώπη αποτελείται απο περίπου 450 εκατομμύρια πολίτες, οικονομική ισχύ πολλαπλάσια της ρωσικής, προηγμένη τεχνολογία, βιομηχανική βάση και ισχυρές συμμαχίες. Το πρόβλημά της βρίσκεται στην ικανότητα να μετατρέπει αυτούς τους πόρους σε κοινή στρατηγική ισχύ. Η ευρωπαϊκή άμυνα, η παραγωγή όπλων, η προστασία κρίσιμων υποδομών και η σταθερή στήριξη της Ουκρανίας αποτελούν πλέον όρους ευρωπαϊκής αυτονομίας.
Γι’ αυτό και το 2028 έχει μεγαλύτερη πολιτική παρά στρατιωτική σημασία. Το ερώτημα αφορά λιγότερο πόσα άρματα, πυραύλους ή στρατιώτες θα διαθέτει τότε η Ρωσία και περισσότερο ποια Ευρώπη θα υπάρχει απέναντί της.
Μια Ευρώπη περισσότερο ενωμένη, ισχυρή και ικανή να υπερασπίζεται τα σύνορα και τις δημοκρατίες της; Ή μια ήπειρος κατακερματισμένη σε εθνικές περιχαρακώσεις, με ισχυρές αντιευρωπαϊκές δυνάμεις να παραλύουν κάθε κοινή απόφαση;
Ο Πούτιν έχει ήδη επιλέξει σε ποια Ευρώπη επενδύει.
Αυτό είναι τελικά το μεγάλο στρατήγημά του: να μεταφέρει τη φθορά από το ουκρανικό μέτωπο στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών δημοκρατιών. Να μετατρέψει την κόπωση σε αμφιβολία, την αμφιβολία σε πολιτικό κατακερματισμό, και τον κατακερματισμό σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα για τη Μόσχα.
Η μάχη της Ουκρανίας αφορά τα σύνορα της Ευρώπης. Η μάχη στις ευρωπαϊκές κάλπες αφορά το μέλλον της. Αν η Ευρώπη μετατρέψει την ενότητά της σε ισχύ, ή αν ο κατακερματισμός της γίνει η μεγαλύτερη γεωπολιτική νίκη του Πούτιν.
17°
