Αυτά τα φρούτα και λαχανικά συγκεντρώνουν τα περισσότερα φυτοφάρμακα

Προσπαθείς να τρως περισσότερα φρούτα και λαχανικά γιατί ξέρεις ότι σου κάνουν καλό. Και ξαφνικά, κάπου ανάμεσα σε μια πλούσια σαλάτα σπανάκι με σύκο και βινεγκρέτ πορτοκαλιού και μια χούφτα βατόμουρα, στρογγυλοκάθεται στο μυαλό η σκέψη των φυτοφαρμάκων και ανατρέπει την κοσμοθεωρία σου σχετικά με την υγιεινή διατροφή. Μήπως τελικά μου κάνουν περισσότερο κακό από καλό;

Η αλήθεια είναι ότι, κάποια φρούτα και λαχανικά συγκρατούν σημαντικά μεγαλύτερες ποσότητες από αυτά τα δυνητικά επιβλαβή χημικά σε σχέση με άλλα. Παράγοντες όπως τα «ψεκάσματα» μετά τη συγκομιδή ή το πόσο λεπτή είναι η φλούδα, επηρεάζουν το πόσα υπολείμματα φυτοφαρμάκων παραμένουν μέχρι τη στιγμή που το τρόφιμο φτάνει στο χέρι σου.

Δεν είναι εύκολο να ταυτιστεί απόλυτα η επιθυμία σου για υγιεινή διατροφή με την πραγματικότητα της σύγχρονης παραγωγής τροφίμων. Ίσως όμως και να μην χρειάζεται. Αυτό που χρειάζεται είναι μια ισορροπία. Αντί να αλλάξεις ριζικά τις (καλές) διατροφικές σου συνήθειες, δώσε βάση σε μικρές λεπτομέρειες, από πού έρχονται τα προϊόντα που επιλέγεις, τι μπορείς να κάνεις κατά την προετοιμασία των γευμάτων σου, πώς θα τα πλύνεις, πότε διαλέγεις βιολογικά και πότε όχι...

10 φρούτα και λαχανικά που είναι επιρρεπή στα φυτοφάρμακα

Σπανάκι

Το ωμό σπανάκι έχει, σύμφωνα με τελευταία δεδομένα, τα περισσότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων ανά βάρος από οποιοδήποτε άλλο φρούτο ή λαχανικό. Το κατεψυγμένο σπανάκι, όμως, εκτός από μια οικονομική επιλογή, παρουσιάζει χαμηλότερη έκθεση σε φυτοφάρμακα, διατηρώντας την υψηλή του διατροφική αξία. Αν πάλι εσύ, επιμένεις για φρέσκο σπανάκι, φροντίζεις πάντα να το ξεπλένεις πολύ καλά. Εξαίρεση αποτελεί το φρέσκο σπανάκι που είναι ήδη πλυμένο, σε έτοιμες για κατανάλωση συσκευασίες. Σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει να πλένεται ξανά, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος να «εισέλθουν» και να αναπτυχθούν επικίνδυνα βακτήρια.

Φράουλες

Αν οι φρέσκες βιολογικές φράουλες σού φαίνονται υπερβολικά ακριβές, προτίμησε κατεψυγμένες βιολογικές. Συχνά είναι φθηνότερες, αλλά εξίσου θρεπτικές. Εάν πάλι, προτιμάς τις φρέσκες φράουλες, πλένεις ακριβώς την ποσότητα που θέλεις να καταναλώσεις, τη στιγμή που θέλεις να τις καταναλώσεις. Πλένεις κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό. Ακόμα καλύτερα, τις αφήνεις σε ένα μπολ με νερό και λίγο ξύδι για περίπου 15-20 λεπτά, ξεπλένεις και απολαμβάνεις.

Σταφύλια

Τα σταφύλια είναι ένα ακόμη φρούτο που σταθερά κατατάσσεται ψηλά ως προς την έκθεσή του σε φυτοφάρμακα, εν μέρει λόγω της λεπτής του φλούδας αλλά και επειδή αναπτύσσεται σε τσαμπιά, κάτι που το καθιστά πιο δύσκολο σε «σχολαστικό» πλύσιμο. Οι ιδιωτικής ετικέτας βιολογικές επιλογές θα ήταν μια καλή λύση, αλλά αν αγοράζεις τα σταφύλια σου από το καφάσι του μανάβη, τα ξεπλένεις πολύ καλά κάτω από τη βρύση, ακόμα καλύτερα μέσα σε μια γαβάθα, αδειάζοντας και ανανεώνοντας αρκετές φορές το (τρεχούμενο) νερό.

Νεκταρίνια και ροδάκινα

Και τα δύο αυτά πυρηνόκαρπα φρούτα τείνουν να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα χημικής έκθεσης, με τα ροδάκινα να κατατάσσονται ίσως λίγο ψηλότερα από τα νεκταρίνια, λόγω της λεπτής, χνουδωτής φλούδας τους. Έτσι, η βασική σύσταση παραμένει η ίδια: προτίμησε βιολογικά όταν είναι δυνατόν. Αν πάλι επιμένεις στα μη βιολογικά ροδάκινα και νεκταρίνια, φροντίζεις να τα ξεπλένεις πολύ καλά, ενώ, προαιρετικά, μπορείς να τα μουλιάζεις σε νερό με μαγειρική σόδα ή ξύδι. Και παρότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία για αυτό το επιπλέον «μπάνιο», η χρήση μαγειρικής σόδας ή ξυδιού, λένε οι ειδικοί, είναι πιο αποτελεσματική από το απλό ξέπλυμα, ως προς τη μείωση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. (Δυστυχώς, καμία μέθοδος δεν έχει αποδειχθεί ότι εξαλείφει το 100% των βλαβερών χημικών).

Κεράσια

Τα κεράσια χρειάζονται και αυτά λίγη παραπάνω προσοχή, ειδικά αν δεν αγοράζονται ως πιστοποιημένα βιολογικά. Είναι όμως και από τα φρούτα που μπορείς να βράσεις… σε μια γρήγορη κομπόστα για γιαούρτι ή βρώμη. Ουσιαστικά βράζεις τα κεράσια, προσθέτεις μπαχαρικά και μερικές φορές ζάχαρη, μέλι ή σιρόπι σφενδάμου. Η θερμική επεξεργασία, όπως το βράσιμο, το ζεμάτισμα ή το ποσάρισμα των φρούτων μπορεί να μειώσει τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, όμως ενδέχεται να μειώνει ταυτόχρονα και τα θρεπτικά συστατικά τους. Δεν επηρεάζονται, βέβαια, όλα τα θρεπτικά στοιχεία με τον ίδιο τρόπο, κάποια, όπως τα αντιοξειδωτικά, παραμένουν σχετικά σταθερά. Αν, πάλι, προτιμάς τα κεράσια σου ωμά, η πιο πρακτική προσέγγιση παραμένει η «βιολογική» εκδοχή τους, ξεπλένοντας και πάλι κάτω από τρεχούμενο νερό.

Μήλα

Τα μήλα βρίσκονται συνήθως σταθερά στη «μαύρη λίστα», καθώς «καλύπτονται» με χημικά μετά τη συγκομιδή. Έτσι, η συμβουλή είναι ή να επιλέγεις βιολογικά ή να τα πλένεις σχολαστικά. Το να τα τρως χωρίς τη φλούδα, επίσης, είναι ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος να μειώσεις σημαντικά την έκθεσή σου σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η φλούδα όμως, περιέχει πολύτιμα θρεπτικά στοιχεία όπως φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά. Εάν δεν αφαιρείς τη φλούδα, βάζε τα μήλα σου για λίγη ώρα σε νερό με μαγειρική σόδα ή ξύδι και κατόπιν ξέπλυνε τρίβοντάς τα ελαφρά με τα χέρια σου.

Μούρα (Blackberries)

Τα μούρα είναι από τα πρώτα προϊόντα που συνιστάται να τα επιλέγεις «βιολογικά». Είναι ευαίσθητα, ιδιαίτερα πορώδη και εμφανίζουν σταθερά πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Αν δεν υπάρχει διαθέσιμη βιολογική επιλογή, ένα σύντομο μούλιασμα σε νερό με μαγειρική σόδα (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα ανά φλιτζάνι νερό), μπορεί να διασπάσει πιο αποτελεσματικά επιφανειακά υπολείμματα.

Αχλάδια

Όταν τα αγοράζεις για να τα καταναλώσεις ωμά, προτίμησε τα βιολογικά, καθώς τα αχλάδια επιβαρύνονται σημαντικά από φυτοφάρμακα, τα οποία συγκρατούν στη φλούδα τους. Το ξεφλούδισμα είναι ένας από τους απλούστερους τρόπους να μειώσεις την έκθεση, αν και έτσι χάνεις μέρος των θρεπτικών συστατικών. Ξεφλούδισέ τα για να τα ψήσεις ή να τα ποσάρεις. Διαφορετικά, είτε το φρούτο είναι βιολογικό είτε όχι, μουλιάζεις σε νερό με μαγειρική σόδα. Το ξέπλυμα κάτω από τρεχούμενο νερό, επίσης μειώνει τα επιφανειακά υπολείμματα. Αν τα αχλάδια δεν είναι ιδιαίτερα «μαλακά», ένα απαλό τρίψιμο της φλούδας με τα χέρια ή ένα σφουγγαράκι, κάνει τη διαδικασία πιο αποτελεσματική, χωρίς τον κίνδυνο να τραυματίζεται το φρούτο.

Πατάτες

Η ταπεινή πατάτα είναι το λαχανικό με τη συντριπτικά μεγαλύτερη κατανάλωση, και αυτό είναι κάτι που όλοι γνωρίζουμε από πρώτο χέρι...
Είναι όμως και ένα ριζώδες λαχανικό και ως τέτοιο μπορεί να απορροφήσει φυτοφάρμακα από το έδαφος και από επεξεργασίες μετά τη συγκομιδή. Προτίμησε, λοιπόν, βιολογικές πατάτες όποτε αυτό είναι εφικτό, ειδικά αν πρόκειται να τις καταναλώσεις με τη φλούδα. Το μούλιασμα σε νερό με μαγειρική σόδα ενδείκνυται όταν αγοράζεις μη βιολογικές, καθώς μειώνει σημαντικά τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων από την επιφάνεια. Συνιστάται ακόμα και όταν θα τις μαγειρέψεις καθαρισμένες.

Μύρτιλα

Τα μύρτιλα έχουν βρεθεί να περιέχουν ίχνη από πολλά και διαφορετικά τοξικά φυτοφάρμακα, ενώ η φυσική τους κηρώδης επιφάνεια παγιδεύει ευκολότερα ότι «πέφτει» πάνω της. Όπως είναι αναμενόμενο, τα βιολογικά μύρτιλα είναι προτιμότερα. Εναλλακτικά, μπορείς να καταναλώνεις κατεψυγμένα άγρια βιολογικά μύρτιλα αντί για φρέσκα - είναι πιο οικονομικά και έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

*Να θυμάσαι:
Η ποικιλία είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος να μειώσεις την έκθεσή σου στις βλαβερές ουσίες. Όσο κι αν σου αρέσουν τα κεράσια ή τα σταφύλια, καλό είναι να τα εναλλάσσεις με φρούτα που θεωρούνται πιο «καθαρά», όπως οι μπανάνες, τα ακτινίδια, τα μάνγκο, ο ανανάς, το καρπούζι…