Ελπίδα από δυό ηχηρά χαστούκια

Μια εβδομάδα ήταν αρκετή για να έρθουν τα πάνω κάτω στον πλανήτη. Δύο εκλογικές αναμετρήσεις, η πρώτη στο Ισραήλ στις 27 Οκτωβρίου και η δεύτερη στην Αμερική στις 3 Νοεμβρίου εξελίχθηκαν σε ηχηρά χαστούκια που ακούστηκαν σε όλη τη γη ανανεώνοντας την ελπίδα για τον τερματισμό των πολέμων που φαινόταν οριστικά χαμένη. Και οι δύο εμπνευστές της επίθεσης στο Ιράν ένοιωσαν το έδαφος να υποχωρεί κάτω από τα πόδια τους καθώς απώλεσαν την παντοδυναμία που τους επέτρεπε να αποφασίζουν μόνοι τους για τις τύχες του κόσμου. Οι κάλπες έβαλαν τέλος στην ανεξέλεγκτη εξουσία τους αποδεικνύοντας, για μια ακόμα φορά, ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί λειτουργούν ως ασφαλιστικές δικλείδες που μπορούν να βάλουν φρένο στον λαϊκισμό και στον αυταρχισμό της εξουσίας.

Στο Ισραήλ, ο «Μπίμπι» είδε τη μπλοκ με τους ακραίους, υπερορθόδοξους συμμάχους του να χάνει τον έλεγχο της Κνεσέτ. Και μάλιστα με τον χειρότερο γι αυτόν τρόπο αφού οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ όχι μόνο προσήλθαν μαζικά στην κάλπη αλλά αποφάσισαν και να στηρίξουν την μειοψηφική αντιπολίτευση προκειμένου να βάλουν ένα τέλος στην αυθαιρεσία του Νετανιάχου. Ανεξάρτητα από το ποια θα είναι η κατάληξη ως προς το επόμενο κυβερνητικό σχήμα της χώρας, το Ισραήλ γυρίζει σελίδα. Το φρικιαστικό έγκλημα που διέπραξε η τρομοκρατική Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 δεν μπορεί να γίνει σανίδα σωτηρίας ενός υπόδικου πρωθυπουργού που, στο όνομα δήθεν της προστασίας της χώρας του, επιχειρεί να αφανίσει τους άλλους λαούς της περιοχής.

Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, οι Αμερικανοί πολίτες αποδοκίμασαν με τον πιο εμφατικό τρόπο τον αλλοπρόσαλλο Τραμπ τον οποίο είχαν κάνει MAGA δυο χρόνια νωρίτερα. Το Κογκρέσο - Βουλή και Γερουσία - θα βρεθούν σε δύο μήνες υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών και τότε θα είναι πολύ πιο δύσκολο στον ένοικο του Λευκού Οίκου να συνεχίσει να διεκδικεί το Νόμπελ Ειρήνης και να απειλεί τη Νορβηγία που δήθεν του το στέρησε. Μπορεί, την επομένη των ενδιάμεσων εκλογών, να θύμισε στους συμπατριώτες του ότι εξακολουθεί να είναι ο πρόεδρός τους αλλά στην πραγματικότητα είναι ένας κουτσουρεμένος πρόεδρος που δεν θα μπορεί να χαϊδεύει τον Πούτιν με την ίδια ευκολία ούτε να ενισχύει το καθεστώς των μουλάδων με τις επιθέσεις του.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να ανατρέψει, μέσα σε δύο χρόνια τον μεταπολεμικό συσχετισμό των δυνάμεων στον πλανήτη υπέρ των αυταρχικών καθεστώτων. Διέλυσε επί της ουσίας τη Φιλελεύθερη Δυτική Συμμαχία απειλώντας ακόμα και με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. Επέβαλε τιμωρητικούς δασμούς ανά τον κόσμο, οι οποίοι επιβάρυναν τελικά στους Αμερικανούς πολίτες που είδαν, ταυτόχρονα, τις τιμές των καυσίμων να υπερδιπλασιάζονται εξ αιτίας της ενεργειακή κρίσης που προκάλεσαν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν. Υποκατέστησε τους κρατικούς αξιωματούχους και τους διπλωμάτες των ΗΠΑ με φίλους και συγγενείς του καταπατώντας κάθε έννοια αξιοκρατίας και διαφάνειας. Μόνο η προσωπική του περιουσία εκτοξεύθηκε κυριολεκτικά.

Οι ενδιάμεσες εκλογές ήταν η αρχή του τέλους της δεύτερης θητείας του Ντόναλτ Τραμπ ο οποίος, άλλωστε, δεν έχει το δικαίωμα να διεκδικήσει την επανεκλογή του. Ωστόσο, το διακύβευμα των προεδρικών εκλογών του 2028 είναι η ήττα του Τραμπισμού τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον υπόλοιπο κόσμο και κυρίως στην Ευρώπη. Είναι καιρός, το Δημοκρατικό κόμμα να εκλέξει έναν υποψήφιο ικανό να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του μέσου Αμερικανού πολίτη υπερασπιζόμενο ταυτόχρονα τα δικαιώματα των εθνοτικών και κοινωνικών μειοψηφιών μακριά από τις ελιτίστικες επιλογές που στοίχησαν ακριβά τα τελευταία χρόνια. Έναν Πρόεδρο που θα τερματίσει τους γεωπολιτικούς πολέμους και θα επαναφέρει τις Ηνωμένες Πολιτείες στον δρόμο της φιλελεύθερης δυτικής συμμαχίας.

Τα τελευταία χρόνια, η άνοδος της Ακροδεξιάς και των κάθε λογής λαϊκιστών σε μια σειρά χώρες απειλεί την παγκόσμια τάξη πραγμάτων την ώρα που ο πλανήτης βιώνει την επώδυνη εμπειρία μιας βαθιάς οικονομικής και ενεργειακής και κλιματικής κρίσης. Ιδιαίτερα η Ευρώπη, κάτω και από την πίεση του μεταναστευτικού ζητήματος, βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο της ματαίωσης της πορείας προς την ενοποίηση και της αναβίωσης του εθνικισμού και της ξενοφοβίας. Οι κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις που θα διεξαχθούν στους επόμενους μήνες θα είναι αποφασιστικές για την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Από την άποψη αυτή, το αποτέλεσμα των εκλογών στο Ισραήλ και κυρίως στις ΗΠΑ ανοίγουν ένα παράθυρο αισιοδοξίας για το μέλλον.