Αποξηραμένο μοσχαρίσιο κρέας: Πλούσιο σε πρωτεΐνη, αλλά πόσο συχνά μπορούμε να το τρώμε;
Το beef jerky, δηλαδή το αποξηραμένο μοσχαρίσιο κρέας, αποτελεί μια πρακτική επιλογή για όσους αναζητούν ένα σνακ πλούσιο σε πρωτεΐνη, το οποίο μπορούν να καταναλώσουν στο γραφείο, στο γυμναστήριο ή κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής. Δεν χρειάζεται μαγείρεμα ή ιδιαίτερη προετοιμασία, μεταφέρεται εύκολα και μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς ψυγείο, εφόσον η συσκευασία παραμένει κλειστή και το προϊόν έχει παρασκευαστεί για αποθήκευση σε θερμοκρασία δωματίου.
Πόσο υγιεινή είναι όμως αυτή η επιλογή και θα μπορούσε να αποτελεί μέρος της καθημερινής μας διατροφής; Σύμφωνα με το USA TODAY, η απάντηση εξαρτάται από τα συστατικά κάθε προϊόντος, τη διατροφική του σύνθεση και τη συχνότητα κατανάλωσης.
«Είναι γευστικό κρέας, μεταφέρεται εύκολα, δεν απαιτεί προετοιμασία και μας βοηθά να καλύπτουμε τις ανάγκες μας σε πρωτεΐνη, ενώ παράλληλα διατηρεί το αίσθημα κορεσμού ανάμεσα στα γεύματα», εξηγεί η Γιάσι Ανσάρι, διαιτολόγος-διατροφολόγος με έδρα το Λος Άντζελες και ειδίκευση στην αθλητική διατροφή.
Παρά τα πλεονεκτήματά του, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηρίσει ένα τρόφιμο υγιεινό.
Τι είναι το beef jerky και πώς παρασκευάζεται
Το beef jerky είναι ένα προϊόν επεξεργασμένου, αποξηραμένου κόκκινου κρέατος, το οποίο παρασκευάζεται συνήθως από άπαχα κομμάτια μοσχαριού. Το κρέας καρυκεύεται, κόβεται σε λεπτές λωρίδες και στη συνέχεια αποξηραίνεται, αποκτώντας τη χαρακτηριστική μαστιχωτή υφή και την έντονη γεύση του.
Τα συνηθέστερα καρυκεύματα περιλαμβάνουν αλάτι, πιπέρι, σάλτσα σόγιας και ζάχαρη, αν και οι συνταγές διαφέρουν ανάλογα με τον παραγωγό.
Η διαδικασία παρασκευής περιλαμβάνει και την καταστροφή δυνητικά επικίνδυνων βακτηρίων. Όπως εξηγεί η Έριν Παλίνσκι-Γουέιντ, διαιτολόγος από το Νιου Τζέρσεϊ και συγγραφέας του βιβλίου 2 Day Diabetes Diet, το μοσχαρίσιο κρέας θερμαίνεται για λόγους ασφάλειας σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71 βαθμών Κελσίου και στη συνέχεια αποξηραίνεται ώστε να απομακρυνθεί η υγρασία. Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζονται επιπλέον διαδικασίες συντήρησης ή καπνίσματος.
Το beef jerky μπορεί να παρασκευαστεί και στο σπίτι, με τη χρήση φούρνου και συσκευής αποξήρανσης τροφίμων. Ωστόσο, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας συνιστά το κρέας να φτάνει σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71 βαθμών Κελσίου πριν από την αποξήρανση, καθώς η απομάκρυνση της υγρασίας από μόνη της δεν εξασφαλίζει την καταστροφή όλων των επιβλαβών βακτηρίων.
Η περιορισμένη υγρασία εμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών, ενώ η σφραγισμένη συσκευασία προστατεύει το προϊόν από εξωτερική υγρασία και επιμολύνσεις. Για τον λόγο αυτό, πολλά προϊόντα beef jerky μπορούν να αποθηκευτούν χωρίς ψυγείο πριν από το άνοιγμα. Μετά το άνοιγμα, οι καταναλωτές θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες συντήρησης που αναγράφονται στη συσκευασία.
Το βασικό διατροφικό πλεονέκτημα του beef jerky είναι η υψηλή περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη.
Σύμφωνα με την Παλίνσκι-Γουέιντ, πολλά προϊόντα περιέχουν περίπου 10 έως 15 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά μερίδα, η οποία συχνά αντιστοιχεί σε περίπου 28 γραμμάρια αποξηραμένου κρέατος.
Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της μυϊκής μάζας, ενώ συμβάλλει στην παραγωγή ενζύμων, σημαντικών ορμονών και αντισωμάτων που συμμετέχουν στην προστασία του οργανισμού από λοιμώξεις.
Για όσους ασκούνται συστηματικά, το beef jerky μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός σνακ αποκατάστασης μετά την προπόνηση. Η Ανσάρι προτείνει τον συνδυασμό του με φρούτα ή προϊόντα ολικής άλεσης, ώστε να προσλαμβάνονται και υδατάνθρακες που βοηθούν στην αναπλήρωση της ενέργειας που καταναλώθηκε κατά τη σωματική δραστηριότητα.
Πέρα από την πρωτεΐνη, το αποξηραμένο μοσχαρίσιο κρέας προσφέρει σημαντικά μικροθρεπτικά συστατικά. Περιέχει σίδηρο, που συμβάλλει στη μεταφορά οξυγόνου και στην παραγωγή ενέργειας, ψευδάργυρο, ο οποίος υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, την επούλωση τραυμάτων και τη σύνθεση του DNA, καθώς και φώσφορο, που συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας των οστών και των δοντιών.
Παράλληλα, παρέχει βιταμίνη Β12, απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του είναι οι σχετικά λίγες θερμίδες: μια ποσότητα περίπου 28 γραμμαρίων περιέχει συνήθως 80 έως 120 θερμίδες, ανάλογα με τη σύνθεση του προϊόντος.
Το πρόβλημα με το αλάτι και τα κορεσμένα λιπαρά
Παρότι το beef jerky διαθέτει αρκετά διατροφικά πλεονεκτήματα, η συχνή κατανάλωσή του συνοδεύεται από ορισμένους κινδύνους.
«Η μεγαλύτερη ανησυχία όταν καταναλώνουμε τακτικά beef jerky είναι η περιεκτικότητά του σε νάτριο», εξηγεί η Παλίνσκι-Γουέιντ.
Ορισμένα προϊόντα περιέχουν 500 χιλιοστόγραμμα νατρίου ή και περισσότερο ανά μερίδα. Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 1,25 γραμμάρια αλατιού.
Η υπερβολική πρόσληψη νατρίου μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και τον κίνδυνο νεφρικής νόσου. Για τον λόγο αυτό, η Ανσάρι συνιστά ιδιαίτερη προσοχή σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν υπέρταση, έχουν ιστορικό πέτρας στα νεφρά ή πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η Παλίνσκι-Γουέιντ προτείνει την επιλογή προϊόντων που παρέχουν λιγότερο από το 20% της ημερήσιας τιμής αναφοράς για το νάτριο ανά μερίδα.
Για τους καταναλωτές στην Ελλάδα, η πρακτική διάσταση είναι να ελέγχουν την ποσότητα αλατιού στη διατροφική δήλωση της συσκευασίας, αλλά και το μέγεθος της μερίδας που πραγματικά καταναλώνουν.
Προσοχή χρειάζεται και στην περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Ορισμένες ποικιλίες beef jerky παρασκευάζονται με καστανή ζάχαρη, μέλι, μελάσα ή σιρόπι σφενδάμου, συστατικά που αυξάνουν τα συνολικά σάκχαρα και τις θερμίδες.
Παράλληλα, μια μερίδα περίπου 28 γραμμαρίων μπορεί να περιέχει περισσότερα από 7 γραμμάρια συνολικών λιπαρών, εκ των οποίων πάνω από 3 γραμμάρια είναι κορεσμένα. Υπάρχουν, πάντως, και πιο άπαχες επιλογές με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Η υπερβολική πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών μπορεί να αυξήσει την LDL, τη λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη, και να ενισχύσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Τι λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για το επεξεργασμένο κρέας
Ένα σημαντικό ζήτημα που αναδεικνύουν οι ειδικοί είναι ότι το beef jerky ανήκει στην κατηγορία των επεξεργασμένων κρεάτων.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού, με τον κίνδυνο να αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ποσότητα που καταναλώνεται.
Η εκτίμηση αυτή αφορά συνολικά τα επεξεργασμένα κρέατα και όχι ειδικά κάποια μάρκα ή συγκεκριμένο προϊόν beef jerky.
Η Ανσάρι επισημαίνει επίσης ότι είναι σημαντικό να ελέγχονται οι ετικέτες για πρόσθετα νιτρικά άλατα. Οι συγκεκριμένες ουσίες χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά για τον περιορισμό της ανάπτυξης βακτηρίων, αλλά μπορούν επίσης να συμβάλουν στον σχηματισμό δυνητικά καρκινογόνων ενώσεων.
Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη, επομένως, δεν αναιρεί τους κινδύνους που μπορεί να σχετίζονται με την επεξεργασία του και την υπερβολική κατανάλωσή του.
Μπορούμε να τρώμε beef jerky κάθε μέρα;
Οι ειδικοί δεν αποκλείουν το beef jerky από μια ισορροπημένη διατροφή, αλλά τονίζουν ότι η συχνότητα κατανάλωσης και η επιλογή του προϊόντος έχουν καθοριστική σημασία.
Ένα σνακ πλούσιο σε πρωτεΐνη μπορεί να είναι πρακτικό για κάποιον που περνά πολλές ώρες εκτός σπιτιού, εργάζεται σε γραφείο ή αναζητά μια εύκολη επιλογή μετά την άσκηση. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην ποσότητα, στο αλάτι, στα κορεσμένα λιπαρά, στην πρόσθετη ζάχαρη και στα συντηρητικά.
Στην ελληνική καθημερινότητα, όπου οι καταναλωτές συναντούν όλο και περισσότερες διατροφικές επιλογές που προβάλλουν την υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο: δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόση πρωτεΐνη περιέχει ένα τρόφιμο, αλλά χρειάζεται να εξετάζουμε τη συνολική διατροφική του σύνθεση.
«Το beef jerky μπορεί να ενταχθεί σε έναν υγιεινό και δραστήριο τρόπο ζωής», εξηγεί η Ανσάρι. «Όμως ο στόχος μου ως διαιτολόγου είναι να ενθαρρύνω την κατανάλωση περισσότερων ολόκληρων, ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων, όποτε αυτό είναι εφικτό. Επομένως, όσον αφορά το beef jerky, το ζητούμενο είναι το μέτρο».
Από την προσεκτική επιλογή της πρώτης ύλης έως το εξειδικευμένο καβούρδισμα, οι Handpickers αναδεικνύουν τον χαρακτήρα του specialty καφέ σε κάθε φλιτζάνι.
Στο Περιστέρι, το Bumblin Athens συνδυάζει μια καταπράσινη αυλή, καφέ, λαχταριστές γεύσεις και ιδιαίτερα κοκτέιλ, σε ένα νέο στέκι με χαλαρή διάθεση και μουσική που σε κρατά μέχρι αργά
13°
