Η Δίκη, το αριστούργημα δυστοπίας του Κάφκα, κυκλοφορεί ξανά

Πώς θα σας φαινόταν να ξυπνούσατε στο ενοικιαζόμενο δωμάτιό σας, σε μια πανσιόν ή ένα Airbnb, και να βρίσκατε απέναντί σας δυο αγνώστους να σας προστάζουν να ντυθείτε, για να σας ενημερώσουν αργότερα, με πλήρη τυπικότητα, ότι κατηγορείστε για κάτι απροσδιόριστο, κάτι για το οποίο είστε υποχρεωμένος να απολογηθείτε σε κάποιον ανακριτή, ώστε κάποια στιγμή στο απώτερο –κι εξίσου απροσδιόριστο– μέλλον να ξεκινήσει η δίκη σας;

Θα μου πείτε, ακούγεται καλύτερο από το να ξυπνήσεις και να συνειδητοποιήσεις ότι δεν μπορείς να σηκωθείς από το κρεβάτι όχι επειδή έχεις χανγκόβερ, αλλά γιατί –πώς στην οργή;– έχεις μεταμορφωθεί σε κατσαρίδα.

Τι τα θες, αγαπητέ αναγνώστη, αυτά και άλλα πολλά συμβαίνουν στα παράλληλα σύμπαντα του Κάφκα. Θα μπορούσε εξίσου καλά να βρεθείς σε κάποιο απομονωμένο χωριό και να προσπαθείς –επί ματαίω– να επικοινωνήσεις με τον ιδιοκτήτη ενός πύργου, ο οποίος σ’ έχει καλέσει να χωρομετρήσεις τα εκτάριά του, αλλά έκτοτε έχει εξαφανιστεί, κι εσύ οφείλεις να μείνεις εκεί, και μάλιστα εσαεί, αφού ο Δημιουργός σου –ο συγγραφέας κοντολογίς– έχει πλέον αποδημήσει εις άλλον πυργοδεσπότη και δεν δύναται πια να θέσει τέρμα στις ταλαιπωρίες σου εκεί στα δύσβατα βουνά.

Η «Δίκη» του Κάφκα, αυτό το αριστούργημα δυστοπίας του αγαπημένου Τσέχου συγγραφέα, κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κέδρος σε φρέσκια μετάφραση της Αγγελικής Θεοδωρακοπούλου. Το διάβασα ξανά και άντλησα για άλλη μια φορά την απόλαυση που προσφέρει αυτός ο δημιουργός με τις αλλόκοτες ιστορίες του.

Η «Δίκη», που την έκανε ταινία μαεστρικά ο Όρσον Γουέλς, είναι ένα μυθιστόρημα το οποίο δεν χορταίνω να διαβάζω. Ίσως επειδή σπούδασα Νομικά στην Αθήνα. Ίσως επειδή έμπλεξα κι εγώ κάποτε με τα δικαστήρια, εξαιτίας ενός αεροπορικού δυστυχήματος.

Η εφιαλτική γραφειοκρατία που περιμένει τον δυστυχή ήρωα του Κάφκα, το δικαστικό κατεστημένο με τις παρωχημένες –αλλά πάντα προσοδοφόρες– τακτικές του, ο δικηγόρος που κάνει τα πάντα για να μη χάσει τον πελάτη, η συνεύρεση με την καμαριέρα, η επίσκεψη στον καθεδρικό, η παραβολή με τον φρουρό της πύλης, όλα αυτά καρυκευμένα με το παιγνιώδες χιούμορ του Κάφκα, που δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά ούτε καν τους αρραβώνες του, φτιάχνουν ένα μυθιστόρημα 250 σελίδων, το οποίο ο αναγνώστης δεν μπορεί πια να λησμονήσει.

Σχετικό Άρθρο

Βιβλιο Ο Κάφκα και η Κούκλα: Ο μύθος της ανέκδοτης νουβέλας

Γιώργος Δήμος 07.02.2025, 10:57

Ο Κάφκα πέθανε 41 ετών από φυματίωση σε κάποιο σανατόριο κοντά στη Βιέννη. Τάφηκε στη γενέτειρά του, την Πράγα. Σε σημείωμα που είχε αφήσει στον κολλητό του φίλο Μαξ Μπροντ έδινε σαφείς οδηγίες για το έργο του: «Πολυαγαπημένε Μαξ, η τελευταία μου παράκληση: όλα όσα αφήνω πίσω μου (είτε στη βιβλιοθήκη, στην ντουλάπα, στο γραφείο μου στο σπίτι και στη δουλειά, ή οπουδήποτε αλλού μπορεί να έχει μεταφερθεί κάτι και το εντοπίσεις) σε μορφή ημερολογίων, χειρογράφων επιστολών ξένων ή δικών μου, σχεδίων κ.λπ. να καούν όλα χωρίς να διαβαστούν».

Ο Μαξ Μπροντ δεν υπάκουσε τον φίλο του. Θέλω να πω, για καλή μας τύχη, ο Μαξ Μπροντ έκανε του κεφαλιού του και δεν παρέδωσε τα γραπτά του Κάφκα στην πυρά.

Στο νεκροταφείο της Πράγας όπου βρίσκεται θαμμένος ο Κάφκα, στο τοιχίο απέναντι από τον τάφο του, έχει τοποθετηθεί μια πλάκα με το όνομα του Μαξ Μπροντ, έτσι ώστε οι δυο φίλοι να είναι πάντα μαζί.

Ευχαριστώ αμφοτέρους.