Η γοητεία του παράλογου

Το παράλογο ως ψυχική διαδικασία στον ανθρώπινο ψυχισμό προκύπτει μέσα από έναν βασικό μηχανισμό άμυνας, εκείνον της προβολής. Πρόκειται για μια ψυχική διαδικασία η οποία στην προσπάθεια του εγώ ενός ατόμου να προστατεύσει τον εαυτό του από εσωτερικές άλυτες συγκρούσεις καταφεύγει στην κατασκευή αφηγημάτων κατά βάση ανορθολογικών και χωρίς υπόσταση, ωστόσο, συχνά, εντόνως σαγηνευτικών, τα οποία και προβάλει στον χώρο.

Κάτι τέτοιο φαίνεται να συμβαίνει εδώ και ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα στον χώρο της πολιτικής και κυρίως της πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης, μείζονος και ελάσσονος, με το κυβερνών κόμμα και την απομάκρυνσή του από την εξουσία. Το σημαντικό, ωστόσο, γεγονός είναι ότι όσο πλησιάζουμε προς τον χρόνο των εκλογών και ειδικά το τελευταίο χρονικό, η αντιπαλότητα οξύνεται με ιδιαίτερο μένος και φυσικά το παράλογο «εκτοξεύεται στο άπειρο». 

Έτσι, ακούμε ειδικά μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές πολιτικού περιεχομένου τα πλέον «τρελά» επιχειρήματα, όπως π.χ. ότι η κυβέρνηση ασκεί μια τουρκόφιλη πολιτική, ή ότι γιατί πρέπει να αποπληρώνουμε το χρέος πρόωρα και να μην αυξάνονται οι μισθοί ή ότι μας κυβερνάει μια νεοφιλελεύθερη και άκρως συντηρητική κυβέρνηση, κ.λπ. κ.λπ. Κάπως έτσι ένας άσχετος τουρίστας θα νομίζει ότι βρίσκεται σ’ ένα δικτατορικό καθεστώς το οποίο καταπιέζει συθέμελα τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών. 

Φυσικά κάτι τέτοιο και όλα αυτά τα παρόμοια επιχειρήματα απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα η οποία διαστρεβλώνεται καθημερινά στο όνομα υποτίθεται μιας σκληρής αντιπολιτευτικής ρητορικής η οποία πρεσβεύει την αλήθεια.

Το πρόβλημα ωστόσο είναι το γεγονός ότι η συγκεκριμένη αντιπολιτευτική ρητορική αντί να ερείδεται στην τρέχουσα πραγματικότητα βασικά και κυρίως προέρχεται από την ψυχική πραγματικότητα των ηγεσιών των κομμάτων της αντιπολίτευσης, οι οποίες μη έχοντας τη δυνατότητα να εκφέρουν λόγο με νόημα, αναμασούν φαντασιωτικές προσδοκίες επενδυμένες με ιδεολογικά κατασκευάσματα ψευδαισθητικού περιεχόμενου.

Βασικά κάθε αντιπολιτευτικό κόμμα επαναλαμβάνεται μονότονα εγκλωβισμένο τραγικά σε έναν αυστηρά εκλογικευμένο ιδεολογικό κατασκεύασμα αδυνατώντας τα στελέχη του να επεξεργαστούν, αφ’ ενός βασικές ενδοψυχικές αντιθέσεις και αφ’ ετέρου αυτή καθ’ αυτή την τρέχουσα πραγματικότητα, καταλήγοντας τελικά να αναπαράγουν επιχειρήματα άλλων εποχών και αλλότριων καταστάσεων, αγνοώντας συστηματικά την πραγματικότητα.

Σχετικό Άρθρο

Κοινωνια Ελλάδα: Η χώρα των 11 εκατομμυρίων Πρωθυπουργών

Ντίνα Σαρακηνού 09.07.2026, 12:57

Κάπως έτσι μπορούμε να ερμηνεύσουμε, ως ένα βαθμό, και το μεγάλο αδιέξοδο των κομμάτων τα οποία αυτοπροσδιορίζονται ως αριστερά/προοδευτικά, όπου όσο περισσότερο εκτίθενται τόσο περισσότερο αναδεικνύεται ο αυταρχικός τους χαρακτήρας το αντιφατικό τους ενδοψυχικό και πολιτικό περιεχόμενο και όπου σταδιακά το νόημα προοδευτικός παραχωρεί τη θέση του σταθερά στο αυταρχικός. Εκεί μπορούμε άμεσα να παρατηρήσουμε την ταυτόχρονη ύπαρξη δύο κεντρικών αμυντικών μηχανισμών, της απώθησης και προβολής. Αυτά τα κόμματα «ξεχνούν» συστηματικά το ιστορικό τους παρελθόν και προβάλουν το μέλλον στη βάση μιας ψευδαισθητικής πραγματικότητας, αγνοώντας την τρέχουσα, αλλά το σημαντικότερο, αδυνατώντας να επεξεργαστούν λογικά τις ενδοψυχικές τους αντιθέσεις προσπαθούν μέσω ενός ουσιωδώς παραληρηματικού λόγου να γοητεύσουν των απλό πολίτη παρακινώντας τον να ψηφίσει την αυτοκαταστροφή του.

Από την άλλη μεριά, η κυβερνητική παράταξη, εγκλωβισμένη με τη σειρά της στο δεξιό ιστορικό παρελθόν της και στη δυσκολία της να αποδεχθεί τις όποιες φιλελεύθερες θέσεις, οι οποίες παρεμπιπτόντως την έφεραν στην εξουσία και την κρατούν ακόμα ψηλά στις δημοσκοπήσεις, αδυνατεί να κάνει το άλμα της απενοχοποίησης και να διεκδικήσει το μερίδιο της δικαίωσης που δικαιούται, υπερασπιζόμενη το έργο της αλλά και τους πολίτες που εξακολουθούν να την στηρίζουν.  

Κάπως έτσι, μ’ αυτά και με τ’ άλλα, έχουμε φτάσει να μας κατασπαράσσει το αδηφάγο τηλεοπτικό τέρας σε καθημερινό επίπεδο, ακούγοντας νυχθημερόν ιστορίες για αγρίους και για πράσινα άλογα.