Marfin: Η απόδοση ευθυνών δεν αφορά κόμματα και κυβερνήσεις, αλλά την ικανότητα της δημοκρατίας να αντιμετωπίζει κάθε μορφή πολιτικής βίας χωρίς ιδεολογικές εξαιρέσεις
Οι συλλήψεις για την υπόθεση της Marfin, εφόσον επιβεβαιωθούν από τα στοιχεία που θα παρουσιαστούν ενώπιον της Δικαιοσύνης, συνιστούν μια εξέλιξη με βαρύνουσα σημασία για το κράτος δικαίου. Η ταυτοποίηση και η τιμωρία των υπευθύνων ενός από τα πιο τραυματικά εγκλήματα της μεταπολίτευσης δεν αφορά καμία κυβέρνηση και κανένα κόμμα. Αφορά την ίδια τη δημοκρατική τάξη. Η κοινωνία οφείλει να περιμένει τις αποδείξεις, να σεβαστεί το τεκμήριο της αθωότητας και να αφήσει τη Δικαιοσύνη να ολοκληρώσει το έργο της. Αυτό επιβάλλει η δημοκρατική νομιμότητα.
Την ίδια στιγμή, όμως, αποκαλύπτεται ένα βαθύτερο πολιτικό και ιδεολογικό πρόβλημα. Πριν ακόμη παρουσιαστούν τα στοιχεία, αναπτύχθηκε μια οργανωμένη προσπάθεια απαξίωσης της έρευνας. Οι γνωστές θεωρίες περί «σκευωρίας», «σκοπιμότητας» και «κατασκευασμένων ενόχων» επανήλθαν σχεδόν αυτόματα, σαν πολιτικό αντανακλαστικό.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο. Αποτελεί συνέχεια μιας μεταπολιτευτικής κουλτούρας που αντιμετώπισε για δεκαετίες την πολιτική βία με ιδεολογικά φίλτρα. Μια κουλτούρα που δυσκολεύτηκε να καταδικάσει χωρίς αστερίσκους τη δράση της 17 Νοέμβρη, που αναζήτησε κοινωνικά ή πολιτικά ελαφρυντικά για μορφές βίας και που αντιμετώπισε τη MARFIN ως μια άβολη εξαίρεση, επειδή δεν ταίριαζε στο κυρίαρχο αφήγημα της εποχής.
Μια ώριμη δημοκρατία δεν διακρίνει τους δολοφόνους ανάλογα με την ιδεολογική τους προέλευση. Δεν αναζητά πολιτικές δικαιολογίες όταν το έγκλημα υπηρετεί έναν «καλό σκοπό». Δεν μετατρέπει την απονομή δικαιοσύνης σε αντικείμενο ιδεολογικής και κομματικής αντιπαράθεσης.
Η υπόθεση της Marfin δεν αφορά μόνο την απόδοση ποινικών ευθυνών. Αφορά την ικανότητα της ελληνικής δημοκρατίας να αποτινάξει οριστικά μια κουλτούρα επιλεκτικής ευαισθησίας απέναντι στην πολιτική βία. Για δεκαετίες, η καταδίκη του εξτρεμισμού της φασιστικής νοοτροπίας που απορέουν απο αυτήν δεν υπήρξε αυτονόητη για όλους. Συχνά υποτασσόταν σε ιδεολογικές συγγένειες, πολιτικές σκοπιμότητες και αφηγήσεις που διαχώριζαν τους δολοφόνους σε «δικούς μας» και «δικούς τους», αναζητώντας άλλοθι εκεί όπου η δημοκρατία απαιτεί μόνο δικαιοσύνη.
Η πραγματική δικαίωση των θυμάτων δεν θα προκύψει μόνο από την ταυτοποίηση και την καταδίκη των φυσικών αυτουργών, εφόσον αυτή θεμελιωθεί από τη Δικαιοσύνη. Θα προκύψει όταν η ελληνική κοινωνία εγκαταλείψει οριστικά κάθε ιδεολογική ανοχή απέναντι στην πολιτική βία και αποδεχθεί μια θεμελιώδη δημοκρατική αρχή: ότι καμία ιδεολογία, κανένας πολιτικός σκοπός και καμία ιστορική αφήγηση δεν νομιμοποιεί τον φόνο. Τότε μόνο η Marfin θα πάψει να είναι μια ανοιχτή πληγή της Μεταπολίτευσης και θα μετατραπεί σε σημείο οριστικής ρήξης με τις πιο σκοτεινές παρακαταθήκες της. Από εκείνη τη στιγμή, η δημοκρατία δεν θα έχει κερδίσει μόνο μια δικαστική μάχη· θα έχει κερδίσει μια βαθύτερη ηθική και πολιτική νίκη απέναντι στην κουλτούρα της βίας και των ιδεολογικών συμψηφισμών.
17°
