Ολοκληρώθηκε η 21η ΔΕΒΘ: Μια ματιά στις εκδηλώσεις και τα αφιερώματα σε λογοτέχνες και καλλιτέχνες

Η τελευταία μέρα της 21ης ΔΕΒΘ κύλησε με πολύ κόσμο που από το πρωί μέχρι το βράδυ κατέκλυσε την έκθεση και δεν έφυγε μέχρι να κλείσουν και τα τελευταία φώτα της.

Συζητήσεις για δικαιώματα, γυναίκες, εκπαίδευση, έκφραση, συλλογικό τραύμα, τεχνολογία, αφιερώματα σε λογοτέχνες και καλλιτέχνες, νέοι ποιητές και πεζογράφοι να δίνουν τον τόνο, πολλές οικογένειες με παιδιά - στην ΔΕΒΘ υπήρχε χώρος συνύπαρξης για όλα.

Μια ματιά σε μερικές από τις εκδηλώσεις της Κυριακής

Σε εκδήλωση για τις οικολογίες σχολικού γραμματισμού, οι εκπαιδευτικοί και ακαδημαϊκοί έκαναν αναφορά στην τηλεκπαίδευση και τα νέα δεδομένα που δημιούργησε, αλλά και το στόχο για ένα ‘ευτυχισμένο σχολείο’ που όμως παρά τις προσπάθειες και το κόστος, δεν έχουν αποδώσει χωρίς ωστόσο παράλληλα να έχει γίνει μια συστηματική σχετική έρευνα.

Σε εκδήλωση της Ιταλίας τιμώμενης χώρας η Sylvia Ferrara, καθηγήτρια Αιγαιακών πολιτισμών στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια, μίλησε για την ιστορία της γραφής, που δεν γεννήθηκε στη Μεσοποταμία αλλά σε 4 διαφορετικά μέρη του κόσμου, και τις προσπάθειες εντοπισμού της. Υπάρχουν γνωστικές διαδρομές στον εγκέφαλο που οδηγούν στην γραφή, είπε. Τόνισε ότι η ανακάλυψη της γραφής αναφέρεται σε ημερομηνίες πολύ προγενέστερες από αυτές που γνωρίζαμε μέχρι τώρα. Στον ελλαδικό χώρο βρίσκονται οι περισσότερες από τις 10-12 γραφές στον κόσμο που δεν έχουν αποκωδικοποιηθεί και παραμένουν μυστήριο, ανάμεσά τους αυτές της Κρήτης και της Κύπρου. Έχουμε κάνει αποστολή ζωής με την ομάδα μου να τις ξεδιαλύνουμε, με τη συνδρομή και της τεχνητής νοημοσύνης, είπε η ομιλήτρια.

Ενδιαφέρον είχε συζήτηση για βιβλία γραμμένα από ΑΙ και από άνθρωπο με ερωτήματα για τις διαφοροποιήσεις, για το αν ο άνθρωπος θα είναι παραγωγός περιεχομένου και εντολών, εάν η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να αλλάξει το περιεχόμενο ενός έργου ανάλογα με το χρήστη και τι θα γίνει με το ζήτημα των πνευματικών δικαιωμάτων.

Σε αφιερωματική εκδήλωση για τον Τόμας Μαν συζητήθηκε το πολύ επίκαιρο θέμα της ευθύνης του διανοούμενου σε δύσκολους καιρούς, το κόστος της έκφρασης, την ακεραιότητα, τη θέση της λογοτεχνίας στον κόσμο. Όπως είπε ο καθηγητής ΑΠΘ και συγγραφέας Νικόλας Σεβαστάκης, ο συγγραφέας διέσωσε μια άλλη στιγμή της λογοτεχνίας, αυτή της επαφής με τον άνθρωπο.

Στο πλαίσιο του 11ου Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών τονίστηκε η σημασία ενός θεσμού ανάδειξης των νέων λογοτεχνικών φωνών της χώρας και συνομιλίας με την ποίηση, αλλά πλέον και με την πεζογραφία. Ήταν εντυπωσιακή η προσέλευση του κόσμου στο Poetry Box για το φεστιβάλ, καθώς και για το Video Poetry Wave, που έδωσε μια άλλη διάσταση στον τρόπο ανάγνωσης και αφήγησης ενός ποιήματος.

Συγκινητικό ήταν το αφιέρωμα για τον Γιώργο Ιωάννου, όπου γνωστοί συγγραφείς μίλησαν για την επίδραση της Θεσσαλονίκης στο έργο του, για το ιδιαίτερο λεξιλόγιό του και τη μετάβασή του στην πεζογραφία, χαρακτηρίζοντάς τον «στοχαστικό περιπατητή της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας και ανατόμο της ανθρωπογεωγραφικής σύνθεσης».

Μεγάλη εκδήλωση - αφιέρωμα πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Κυριακής για τα «100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης» συνοδευόμενη από έκθεση με σπάνιες παρτιτούρες του συνθέτη, η οποία έλαβε χώρα καθ’ όλη τη διάρκεια της ΔΕΒΘ στο ομώνυμο περίπτερο.

Μεταξύ άλλων, ο Παναγιώτης Ο. Δόικος, καθηγητής φιλοσοφίας ΑΠΘ περιέγραψε γλαφυρά τη θεωρία του μεγάλου συνθέτη για τη συμπαντική αρμονία, η οποία γεννήθηκε τα καλοκαίρια που έκανε διακοπές με την οικογένειά του στη Λέσβο και κοιμόταν στη θάλασσα με τον πατέρα του βλέποντας τον νυχτερινό ουρανό. Η οπτική αρμονία του σύμπαντος εκείνες τις βραδιές και ο πατέρας του που μιλούσε για τους γαλαξίες ως ένας ‘ερασιτέχνης της αστρονομίας’, γέννησαν στην ψυχή του κάτι το κοσμοϊστορικό που μεταφέρθηκε στο έργο του, είχε πει ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης.

Ο Shahram Khosravi, καθηγητής κοινωνικής ανθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, μίλησε σε εκδήλωση για τη μετανάστευση και τα σύνορα μέσα από την ιστορία του δικού του ταξιδιού. Περιέγραψε το αίσθημα απώλειας του σπιτιού και της πατρίδας, το φόβο της επιστροφής, το προσωπικό αίσθημα του ανήκειν, που δεν έχει να κάνει απαραίτητα με το έθνος και τη μετακίνηση λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κατάστασης.

Σε άλλη εκδήλωση σχετικά με τον πολιτισμό και τις πολιτικές του, καλεσμένοι ακαδημαϊκοί τόνισαν ότι πολιτισμός δεν είναι αυτό που θα θέλαμε να είμαστε ή αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε, αλλά αυτό που είμαστε, ότι οι κοινωνίες χρειάζονται τις κουλτούρες τους για να ξεπεράσουν τις κρίσεις και ότι η προσέλκυση νέου κοινού μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά μέσω και της αξιοποίησης των βιβλίων.