O μύθος για τη δεξιά στροφή της Γαλλίας

Τα ΜΜΕ επαναλαμβάνουν συχνά ότι στη Γαλλία παρατηρείται στροφή προς τα δεξιά. Όμως, αυτό δεν ισχύει· στην πραγματικότητα, δεν ισχύει σε καμία χώρα —εκτός από τις ΗΠΑ όπου η σιωπηλή πλειοψηφία έχει γίνει εξαιρετικά θορυβώδης και οι Δημοκρατικοί χάνουν έδαφος διότι δεν κατανοούν τα λάθη της πολιτικής τους.

Αν και, όπως συμβαίνει σε όλες τις φάσεις της ιστορίας, γεννιούνται (και πεθαίνουν) πολλά δεξιά κινήματα (ό,τι και να σημαίνει «δεξιά» σήμερα), η αριστερά διατηρεί τις δυνάμεις της στο μεγαλύτερο μέρος του δυτικού κόσμου. Όσο για τη Γαλλία, είναι ισχυρή όπως ήταν και πριν από 50 χρόνια. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Ifop τον περασμένο Σεπτέμβριο, το 86% των Γάλλων υποστηρίζουν τη σοσιαλιστική πρόταση του Gabriel Zucman για το φορολογικό σύστημα: μεταξύ αυτών των υποστηρικτών συγκαταλέγεται το 89% των ψηφοφόρων του κεντροδεξιού κόμματος Les Républicains και το 92% των ψηφοφόρων του κεντρώου, κυβερνητικού σχηματισμού Renaissance. Οι Γάλλοι πιστεύουν στην ισότητα ακόμα κι αν ψηφίζουν δεξιά και κεντροδεξιά κόμματα: οι εκλογικές τους επιλογές γίνονται λιγότερο με κριτήρια οικονομικής πολιτικής και περισσότερο με κοινωνικές-πολιτιστικές ανησυχίες (μετανάστευση, εγκληματικότητα, παιδεία). Ως προς την οικονομική βάση της κοινωνίας, ακόμα και οι «δεξιοί» είναι αριστεροί. Λίγοι στη Γαλλία πιστεύουν στον οικονομικό φιλελευθερισμό.

Η αριστερή ηγεμονία, αν και ως όρος έχει πολυχρησιμοποιηθεί και ίσως κουράσει, είναι αναμφισβήτητη. Όλες οι πτυχές της γαλλικής ζωής επηρεάζονται από τους πνευματικούς ολιγάρχες, που κατακλύζονται από αυτοαπέχθεια και αισθήματα απόρριψης της Δύσης, περιορίζουν την ελευθερία της έκφρασης και δυσφημούν οποιονδήποτε δεν δηλώνει αριστερός. Αυτή η μισαλλοδοξία εκδηλώθηκε προσφάτως εναντίον του Αλγερινού συγγραφέα Μπουαλέμ Σανσάλ, ο οποίος, έχοντας υποφέρει από το Ισλάμ, προσέγγισε το μοναδικό αντι-ισλαμικό κόμμα που τυγχάνει να είναι η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν —και τότε όλοι ζήτησαν την αποπομπή του από όλους τους τιμητικούς θεσμούς οι οποίοι τον είχαν αγκαλιάσει. Είναι τόσο γενικευμένος αυτός ο τρόπος σκέψης ώστε ο Matthieu Pigasse, επενδυτικός τραπεζίτης, στέλεχος της τράπεζας Lazard, και τα έντυπα μέσα στα οποία είναι μέτοχος (Les Inrockuptibles, Le Monde) επετέθησαν στον Σανσάλ στηρίζοντας εμμέσως την αυταρχική και ανοιχτά αντιγαλλική αλγερινή κυβέρνηση. Ο Pigasse, όπως ολόκληρη η αριστερή ελίτ στη Γαλλία, αισθάνεται συγγένεια αίματος με την ισλαμοαριστερά των Ανυπότακτων, η οποία, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση (Μάιος 2026), αποσπά το 15% για τις προεδρικές του 2027. Αυτό το ποσοστό αντιπροσωπεύει την πίστη στο πρόσωπο του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, που δήλωσε ότι θα κατέβει για ακόμα φορά υποψήφιος, αλλά δεν αποτυπώνει τη στήριξη στο κόμμα γενικότερα, το οποίο, αν αφαιρεθεί η διχαστική προσωπικότητα του Μελανσόν, εξασφαλίζει ποσοστά πάνω από 20%.

Αν και η στήριξη στον σκληρό πυρήνα της άκρας αριστεράς κυμαίνεται γύρω στο 15%, περίπου το 50% των στελεχών και μελών του Σοσιαλιστικού κόμματος νιώθουν κοντά στους Ανυπότακτους: θεωρούν ταξικούς τους εχθρούς τους κεντρώους και κεντροδεξιούς σαν τον Γκαμπριέλ Ατάλ, τον Εντουάρ Φιλίπ και τον Μπρουνό Ρεταϊγιό, οι οποίοι, καθώς φαίνεται, θα είναι υποψήφιοι για την προεδρία στις εκλογές του 2027. Με λίγα λόγια, αν εξετάσουμε τα ιδεολογικά μέτωπα στη Γαλλία, γύρω στο 44% των Γάλλων αυτοπροσδιορίζονται «αριστεροί», 40% κεντρώοι και 16% δεξιοί. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς αριστερούς αυτοπροσδιορίζονται «επαναστάτες» ή «ριζοσπάστες»· το 70% όσων δηλώνουν αριστεροί προσθέτουν ότι είναι υπερήφανοι για την αριστερή τους ταυτότητα. Σε αυτή την ταυτότητα που εκτείνεται από τους μπαχαλάκηδες αντιεξουσιαστές, μέχρι τους Antifa, τους Ανυπότακτους και τους Σοσιαλιστές, περιλαμβάνεται η συνιστώσα της αριστεράς των ανοιχτών συνόρων και της πολυπολιτισμικότητας που επιμένει στον χαρακτηρισμό της ισλαμοφοβίας και της βλασφημίας ως «ποινικό αδίκημα» — κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή δημοκρατική παράδοση η οποία όχι μόνον δεν απαγορεύει την κριτική των θρησκειών αλλά την ενθαρρύνει.

Στη Γερμανία, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η αριστερά Die Linke, μαζί με τους Πράσινους, επηρεάζει περίπου το 25% του εκλογικού σώματος· μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες το ποσοστό της αριστεράς φτάνει στο 40%. Στην Ισπανία, ο αριστερός χώρος (PSOE, Sumar και Podemos) κυμαίνεται επίσης γύρω στο 40%. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι Εργατικοί μαζί με τους Πράσινους φτάνουν το 38% και διαθέτουν έναν αρκετά διευρυμένο σκληρό αριστερό και ισλαμοφιλικό πυρήνα. Αλλά, όπως προαναφέρθηκε, η επιρροή της αριστεράς δεν περιορίζεται στις ψήφους και στις εκλογικές διαδικασίες: ο χώρος του πολιτισμού και της εκπαίδευσης τής ανήκει ολοκληρωτικά. Αν και πράγματι, η αντιμεταναστευτική δεξιά έχει ενισχυθεί τα τελευταία 30 χρόνια, η αριστερά διατηρεί τις δυνάμεις της και αποκρίνεται με όλο και πιο ακραίες θέσεις —αυτή τη μετατόπιση την παρατηρούμε και στις ΗΠΑ, όπου, αν και αυτές οι ακραίες θέσεις ευνόησαν την εκλογή ενός δεξιού εξτρεμιστή στην προεδρία, δεν φαίνεται να αμφισβητούνται και να αναθεωρούνται.