Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης - «Ρωσία Pro et Contra»: Ποια είναι η πραγματική Ρωσία;

Η Ρωσία έχει χαρίσει στον κόσμο υψηλή κουλτούρα, λογοτεχνία, ποίηση, μουσική, χορό, θέατρο, επιστήμη. Οι άνθρωποι στη Δύση γνωρίζουν και αγαπούν αυτή τη Ρωσία όσο φοβούνται και απεχθάνονται την άλλη, την άγνωστη. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια η κυβέρνησή της έχει επιλέξει τον δρόμο του απομονωτισμού, του ρεβανσισμού. Και ακόμα χειρότερα, του πολέμου, της καταστροφής, της βίας, της ανελευθερίας. Η αιώνια αμφιταλάντευση της Ρωσίας μεταξύ Δύσης και Ανατολής μοιάζει στις μέρες μας να απαντήθηκε με την ευρασιανική επιλογή της Μόσχας. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία οι αυταπάτες διαλύθηκαν απότομα. Η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο ενάντια στη Δύση, στον ελεύθερο κόσμο, στον πολιτισμό της ελευθερίας της επιλογής, διαλέγοντας να (επανα)φέρει στον 21ο αιώνα το μοντέλο της ασιατικής απολυταρχίας, της λατρείας της ισχύος και της επιβολής διά των όπλων των επιλογών μιας «πεφωτισμένης ηγεσίας».

Η περίπλοκη ρωσική ψυχοσύνθεση είναι αντικείμενο μελέτης του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη εδώ και πολλά χρόνια. Στο βιβλίο του «Γράμματα από τη Ρωσία» (εκδ. Επίκεντρο) το 2017 σημείωνε: «Διασχίζοντας απέραντες εκτάσεις με λεωφορεία, τρένα αλλά και αυτοκίνητα, γνώρισα τη σημερινή Ρωσία, αφουγκράστηκα το παρελθόν της, ψυχανεμίστηκα το μέλλον της. Για τον δυτικό περιηγητή η Ρωσία είναι μια χώρα που δεν θα καταφέρει ποτέ να την δει ολόκληρη. Δεν θα καταφέρει καν να δει ένα μεγάλο της μέρος. Όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά ιστορικά και πολιτισμικά. Γι’ αυτό και παραμένει ένα μυστήριο ανεξερεύνητο». Σε αυτό το μυστήριο, που έγινε μια αιματοβαμμένη πραγματικότητα με τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, έρχεται τώρα να ρίξει φως το καινούργιο του βιβλίο με τίτλο «Ρωσία Pro et Contra» (εκδ. Επίκεντρο). Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο με το οποίο ο συγγραφέας αποπειράται να εισάγει στον αναγνώστη στον τρόπο που σκέφτονται και βλέπουν τα πράγματα οι Ρώσοι, μέσα από τα λόγια των ίδιων. Το βιβλίο περιλαμβάνει 28 συνεντεύξεις Ρώσων από διάφορες κοινωνικές τάξεις, ομάδες και ρεύματα. Η αιτία για καθεμία από αυτές τις συνεντεύξεις ήταν διαφορετική, όπως σημειώνει στον πρόλογο ο συγγραφέας, αλλά ο στόχος κοινός: να ακουστεί η φωνή εκείνων που, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, είχαν –ακόμα και με προσωπικό κίνδυνο– κάτι να πουν στον δυτικό αναγνώστη που ενδιαφέρεται ειλικρινά να κατανοήσει τον τρόπο που σκέφτονται οι Ρώσοι.

Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι τυχαίοι. Είναι άνθρωποι που αγωνιούν για μια πατρίδα που έχει χάσει τη θέση που της αξίζει στον κόσμο – κοσμοπολίτες, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, ποιητές, νομπελίστες, καθηγητές, πολιτικοί αναλυτές, αντιφρονούντες. Άνθρωποι που παρά τις διώξεις που αντιμετωπίζουν καταθέτουν τη γνώμη τους, αλλά και μια «λοξή» ματιά που στέκεται θαρραλέα απέναντι στη διαστρέβλωση της πραγματικότητας που παρουσιάζει η επίσημη προπαγάνδα της κυβέρνησης. Όπως χαρακτηριστικά λέει σε μια από αυτές τις συνεντεύξεις ο Λεβ Ποναμαριόφ «Στα μάτια του Πούτιν, μεγάλη Ρωσία είναι εκείνη η οποία μπορεί να απειλεί τον κόσμο». Για πόσο καιρό ακόμα, είναι το ερώτημα. «Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας κάποτε θα τελειώσει. Με ήττα της Ρωσίας, αυτό είναι προδιαγεγραμμένο» σημειώνει ο Τριανταφυλλίδης. Ακόμα κι αν αυτό φαντάζει σήμερα μακρινό ή και ακατόρθωτο, το βασικό ερώτημα (ελπίδα και ευχή) είναι: θα μπορέσει η Ρωσία και η Δύση να ξεπεράσουν την καχυποψία και να βρουν ένα κοινό βηματισμό στη μετά Πούτιν εποχή;

Δημήτρης Τριανταφυλλίδης - βιογραφικό

Ο Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, γεννήθηκε το 1959 στη Θεσσαλονίκη. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές του σπουδές στο Κρατικό Πανεπιστήμιο «Ταράς Σεβτσένκο» στο Κίεβο και στη συνέχεια σπούδασε Θεολογία στο ΑΠΘ. Από πολύ νωρίς, γοητεύτηκε από τη ρωσική γραμματεία κι έτσι άρχισε να μεταφράζει εμβληματικές προσωπικότητες και κείμενα. Μέχρι σήμερα, έχει μεταφράσει περισσότερα από 130 βιβλία, τα οποία αφορούν όλο το εύρος των ρωσικών γραμμάτων: φιλοσοφία, θεολογία, ιστορία, πολιτική, πεζογραφία, ποίηση, θέατρο, κριτική της λογοτεχνίας κ.ά. Το 2014 ίδρυσε και έκτοτε διευθύνει το περιοδικό «Στέπα», μία τετραμηνιαία επιθεώρηση του ρωσικού πολιτισμού, στο οποίο δημοσιεύει μεταφράσεις σημαντικών στοχαστών και λογοτεχνών, τόσο του παρελθόντος, όσο και του παρόντος, σε μία προσπάθεια να διευκολύνει τον Έλληνα αναγνώστη να προσεγγίσει το περίπλοκο μα και γοητευτικό φαινόμενο που ακούει στο όνομα «ρωσικός πολιτισμός». Παράλληλα, δημοσιεύει άρθρα και μελέτες σε σύγχρονα ελληνικά περιοδικά όπως τα The Book’s Journal, Παρέμβαση, Κοράλλι, Εντευκτήριο, Φρέαρ, Ανθίβολα κ.ά.