Διονύσης Σαββόπουλος: Ο οργανοπαίχτης μιας σβησμένης εποχής

Την πρώτη και μοναδική ουσιαστική επαφή μου με τον Διονύση Σαββόπουλο την οργάνωσε ο αλησμόνητος σκηνοθέτης και φίλος Λάκης Παπαστάθης. Είχε μια φόρτιση το κοινό μας γεύμα, αφού ο Σαββόπουλος εκείνες τις ημέρες προσπαθούσε να διαχειριστεί συναισθηματικά την καταστροφή της κατοικίας του στο Μούρεσι από μια ανεξήγητη πυρκαγιά. «Πυρπόληση», επέμεναν κάποιοι.

Λάτρεις του Πηλίου και οι τρεις, εξαντλήσαμε μεγάλο μέρος της συνάντησης, στο αδιευκρίνιστο –σχεδόν παράλογο– γεγονός. Εγώ, αμήχανος την περισσότερη ώρα, έβλεπα το είδωλο των νεανικών μου χρόνων να ζωντανεύει όχι στις σκηνές και τα γήπεδα της μεταπολίτευσης αλλά μπροστά μου, θλιμμένο και θυμωμένο ταυτόχρονα. «Οι Κωλοέλληνες» είχαν ανταποδώσει το χτύπημα; Ίσως.

Προσπάθησα προς το τέλος της συζήτησης, λιγάκι αδέξια, να του αποσπάσω κάτι για τις απαρχές της τέχνης και της τεχνικής του, για τη σχέση του με τον ευρύτερο κύκλο της «Διαγωνίου». Χαζομάρες μάλλον ενός φανατικού του θαυμαστή, που δεν ξέρει πώς να εκφράσει τον θαυμασμό του!

Ο Σαββόπουλος ωστόσο μου μίλησε με άνεση για τα πρώτα του βήματα στη «μητέρα Θεσσαλονίκη» του ’60, «την πόλη των ποιητών και των παρακρατικών». Θυμήθηκε τον «πρίγκιπα Νίκο Αλέξη Ασλάνογλου», τον «δύστροπο Ντίνο Χριστιανόπουλο», τον «χαρισματικό Γιώργο Ιωάννου», τον «βυζαντινό άρχοντα Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη» κ.ά. Για να τον «τσιγκλήσω» λιγάκι του μετέφερα τις αντιρρήσεις που είχε εκφράσει επανειλημμένα ο Χριστιανόπουλος για την ποιότητα του έργου του και όχι μόνο. Ήταν η πρώτη φορά που γέλασε αυθόρμητα. «Ουδέν σχόλιο», απάντησε. «Μα γιατί σας μισεί τόσο ο κύριος Ντίνος;» τον ρώτησα μισοαστεία, μισοσοβαρά. «Κοιτάξτε, όποιος ομότεχνος ή φίλος σε μισεί, μάλλον δεν μπορεί να σου πει, να σου εξομολογηθεί με την καρδιά του, πόσο πραγματικά σε αγαπάει». Η απάντηση του Σαββόπουλου μου θύμισε τον γνωστό αφορισμό του Ίμρε Κέρτες, «το μίσος είναι η αγάπη των ηττημένων». Των ηττημένων, όχι των χαμένων.

Η κουβέντα μας κύλησε από εκεί και πέρα με αναφορές στις συνήθεις αψιμαχίες του σιναφιού – τόσο έντονες που λησμόνησα, ή μάλλον έχασα την ευκαιρία να του εξομολογηθώ πόσο τον αγάπησα. Ας πρόσεχα. Τώρα, μέσα στην ανελέητη ξηρασία των ημερών μας, στους στίχους που του αφιέρωσε ο Ασλάνογλου επανέρχομαι σαν μάθημα αυτογνωσίας: «Οργανοπαίχτη μιας σβησμένης εποχής/μονάχος μου νυχτώνω εδώ πέρα».

* Το τελευταίο βιβλίο του Νίκου Δαββέτα, «Δεσμοφύλακας», κυκλοφορεί από τις εκδ. Πατάκη

Πορτρέτο του Διονύση Σαββόπουλου από τη θεματική έκθεση «στο υπόγειο νησί του», Γκαλερί Ζουμπουλάκη, χειμώνας 2014, με αφορμή τα 70στά του γενέθλια © Τζουλιάνο Καγκλής