Γιάννης Νίκου

Στην έκθεσή του «Ιστορία & Φαντασία με χρώμα» φιλοξενούνται πίνακες από όλες τις ενότητες έργων του. Ο ζωγράφος ξενάγησε την A.V. στον κόσμο του.

Δάσκαλοί μου στη Σχολή Καλών Τεχνών ήταν ο Γιώργος Μαυροείδης, ο Γιάννης Μόραλης, ο Κώστας Γραμματικόπουλος, η Έλλη Βοΐλα στο ψηφιδωτό. Όλοι είχαν κάτι να σου πουν, να βοηθήσουν να δημιουργήσεις τις βάσεις. Με βοήθησε πολύ επίσης το ότι είχα την ευκαιρία να γυρίσω σε όλα τα μουσεία της Ευρώπης και να μελετήσω όλους τους μεγάλους δασκάλους. Στο τέλος ό,τι είδα και έμαθα τα έβαλα στο μύλο και κατέληξα στο δικό μου τρόπο και κόσμο δημιουργίας. Πιστός πάντως έμεινα στο δικό μου μότο ζωής: «Δούλευε πάρα πολύ».

Από τα τέσσερα άρχισα να ζω ανάμεσα σε καβαλέτα και χρώματα, καθώς η μητέρα μου ήταν ερασιτέχνης ζωγράφος. Στα δώδεκα είχα αρχίσει να δουλεύω με λάδι – πιστεύω πως είναι το πιο δύσκολο και σοβαρό υλικό. Χρησιμοποιώ μόνο λάδι, σινική μελάνη και μολύβι.

Το κόκκινο μήλο

Ξεκίνησα από το σουρεαλισμό και μετά πέρασα στο φανταστικό και στο μαγικό ρεαλισμό. Ο άγριος φανταστικός κόσμος του Bruegel και του Bosch με συγκλόνισε και με οδήγησε στο σουρεαλισμό. Ακόμα θυμάμαι την εντύπωση που μου προκάλεσε όταν στα 23 μου είδα από κοντά τον πίνακα του Μπος «Ο κήπος των ηδονών». Όλα απαιτούν πολύ καλό σχέδιο – για να χτίσεις ένα σπίτι πρέπει να δημιουργήσεις πρώτα απ’ όλα ένα γερό σκελετό.

Το «βάρος» στα έργα μου βρίσκεται κυρίως στις έννοιες που διαπραγματεύομαι, ενώ τα σώματα ίπτανται, βρίσκονται σε αιθερικό πεδίο. Δεν θέλω να ζωγραφίζω ένα βάζο με λουλούδια, αυτό μπορεί να το απαθανατίσει μοναδικά η φωτογραφία. Προτιμώ τα θέματα που μου υπαγορεύει η φαντασία.

Κάποιος να μας φυλάει

Στη διάρκεια της ημέρας βλέπω πάρα πολλά «καρέ» έργων, πολλά θέματα. Θα ήθελα να τα καταγράψω στο σκληρό μου δίσκο, αλλά τις περισσότερες φορές καταγράφονται στο μαλακό, με αποτέλεσμα λίγα μόνο να θυμάμαι. Τελικά, ίσως μένουν στην επιφάνεια τα θέματα εκείνα με τα οποία άξιζε να ασχοληθώ. Κοιτάζοντας πίσω μου βλέπω πως έχω δημιουργήσει κλασικά πλέον έργα.

Έχω σπουδάσει επίσης σκηνογραφία, υποκριτική και κλασική κιθάρα. Στις μεγάλες μου συνθέσεις αισθάνομαι πως διαδραματίζεται ένα θεατρικό έργο – μια τραγωδία ή κάτι ευχάριστο, ανάλογα με το θέμα. Υπάρχει σενάριο, σκηνοθεσία, κοστούμια, κίνηση πλήθους. Μιλάμε για υπερπαραγωγές. Την ώρα που μου διηγείσαι μια ιστορία εγώ τη βλέπω. Πάντως, αν διαλέξω ένα θέμα είτε από την ιστορία είτε από τη λογοτεχνία έχω δίπλα μου ό,τι έχει γραφτεί γι’ αυτό. Ο Τιτσιάνο είχε πει «Τι κρίμα που πεθαίνω τώρα που κατάλαβα τι σημαίνει ζωγραφική». Εγώ λέω «Τι κρίμα που πεθαίνω τώρα και δεν πρόλαβα να ζωγραφίσω όσα είδα».

Η πρώτη σειρά έργων ήταν μια πολύ σκληρή σειρά από σουρεαλιστικά θέματα – μέχρι και το μνημόσυνό μου είχα ζωγραφίσει. Εγώ από κάτω να καπνίζω, έχοντας καρφιτσωμένες γύρω στην κάσα φωτογραφίες γυναικών, αλλά και από πάνω να κλαίω μαζί με φίλους, ενώ πετάνε αρχαιοπτέρυγες. Το ζωγράφιζα και γελούσα. Διασκεδάζω πολύ μερικές φορές, όταν ζωγραφίζω. Δεν χαρακτηρίζει, όμως, το χιούμορ τη δουλειά μου.

Προμηθέας Δεσμώτης

Τόσο ο σουρεαλισμός όσο και η ζωγραφική του φανταστικού απαιτούν καθαρές μορφές, το θέμα μόνο διαφέρει από σχολή σε σχολή. Όσο προχωράς εξελίσσεσαι σε καλύτερος ζωγράφος. Δεν νιώθω πως στην αρχή ήμουν πιο πηγαίος απ’ ό,τι είμαι σήμερα. Πολλές φορές με απασχολεί, ανεξάρτητα από τη λογική του πίνακα, να δώσω την υφή ενός υλικού (είτε είναι μέταλλο είτε νερό ή δεν ξέρω τι) και καταπιάνομαι πολύ με την απόδοσή του. Ο Μόραλης κάποτε μου είχε πει, βλέποντας μια ασπίδα που είχα ζωγραφίσει, πως επρόκειτο για επίτευγμα. Δεν είναι πριμιτίφ η ζωγραφική μου, θα έλεγα πως κάποιες φορές είναι πριμιτίφ η φαντασία μου.

Η γυναίκα μου δούλευε ως διπλωμάτης καριέρας και ζήσαμε για μια περίοδο στην Ιταλία. Την εποχή εκείνη δημιουργούσα έργα με Ιππότες της Αποκάλυψης, τον Ιωάννη τον Βαπτιστή…. Είχα κάνει και μια μεγάλη έκθεση στο Pallazo Spinola, στο οποίο ποτέ κανένας ξένος ζωγράφος δεν είχε κάνει. Ήταν η εποχή της αλληγορίας και του παγανισμού στη ζωγραφική μου.

Μοιραίος χορός

Καμία ενότητα από αυτές που καταπιάνομαι (σουρεαλισμός, αλληγορία, ιστορία και μυθολογία) δεν αφήνω πίσω. Μπορώ δε να δουλεύω ταυτόχρονα ένα θέμα του μοντέρνου κύκλου και ταυτόχρονα ένα θέμα από τη Βίβλο. Σε δύο καβαλέτα, δύο διαφορετικά έργα.

Με συγκινεί η επική ζωγραφική. Με πονάει που δεν έχουν αποδοθεί σε πίνακες τα ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας – παρά μόνο ελάχιστα. Ευχαρίστως, αν το κράτος μπορούσε να συνδράμει, να κάνω για όλα τα κτίρια έργα της ιστορίας μας. Δεν είμαι εθνικιστής ή των άκρων, αλλά αγαπάω την ιστορία μας.

Το πέρασμα του Αχέρωντα

Ποτέ δεν ξεφεύγω από την εικόνα που έχω ευθύς εξαρχής για ένα έργο μου. Εκτός από σπάνιες φορές. Κάποτε αντικατέστησα το έργο ενός συλλέκτη με άλλα, επειδή άλλαξε σπίτι και δεν χωρούσε στο καινούργιο, και το έργο αυτό το ξαναδούλεψα. Μια φορά δημιούργησα ένα οικογενειακό πορτρέτο με τον πλέον παράδοξο τρόπο. Μου ζήτησε κάποιος να ζωγραφίσω τον Καραϊσκάκη και του πρότεινα να ζωγραφίσω δίπλα στον ήρωα όλη την οικογένειά του, όπως και έκανα τελικά.

Στην έκθεση που παρουσιάζω εδώ υπάρχουν έργα από όλες τις σειρές μου. Και από τα Μυθολογικά έργα, και από τον Κόσμο των Αγγέλων, και μοντέρνα… Γι’ αυτό και ο τίτλος «Ιστορία και φαντασία με χρώμα». Νομίζω, πως μπορώ να πω πως σχεδόν όλα τα έργα μου έχουν μια μεταφυσική διάσταση. Ποιος ξέρει, ίσως το βράδυ, όταν κλείσουν τα φώτα, οι πίνακες να αναρωτιούνται μεταξύ τους «πού μας κατάλαβε και μας ζωγράφισε;».

Η επί του όρους ομιλία

Έχω ζωγραφίσει 2.500 με 3.000 έργα. Ζήτημα να μου έχουν μείνει 150. Μεταξύ άλλων έργα μου βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη, στην Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, στο Μουσείο Βορρέ, στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, στο Μουσείο Κάλλας, σε ιδιωτικές συλλογές…

Δίπλα στο όνομά μου σε μια εγκυκλοπαίδεια ζωγραφικής θα ήθελα να γράφει: Ζωγράφος, εργάτης της Τέχνης.

Ως 30/5, Da Vinci Club, Aγίου Ιωάννου 23, Αγία Παρασκευή, 210 6000102