Καφεΐνη: Γιατί κάποιοι δεν επηρεάζονται καθόλου και άλλοι χάνουν τον ύπνο τους

Γενετικοί παράγοντες, φάρμακα και συνήθειες εξηγούν τις διαφορετικές αντιδράσεις στον καφέ

Γιατί κάποιοι νιώθουν έντονα τα αποτελέσματα της καφεΐνης ενώ άλλοι κοιμούνται αμέσως μετά τον καφέ - Τι ρόλο παίζουν γονίδια, κάπνισμα και φάρμακα. — Η ταχύτητα μεταβολισμού της καφεΐνης διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο © Unsplash+/Curated Lifestyle

17.09.2026, 17:00
Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Eπιλογές

Life in Athens Endless Summer Party: Η Athens Voice δίνει παράταση στο καλοκαίρι με πάρτι όχι δίπλα, αλλά πάνω στη θάλασσα

A.V. Team

Φωτογραφια Τάκης Τλούπας: Η κόρη του, Βάνια, μιλά για τον σπουδαίο φωτογράφο

Δώρα Λαβαζού

Τεχνολογια - Επιστημη Αδριανός Γολέμης: Στο Διάστημα θα είμαι τα χέρια και τα μάτια των ερευνητών - Τι είπε στην ATHENS VOICE

Λουκάς Βελιδάκης

Γιατί κάποιοι νιώθουν έντονα τα αποτελέσματα της καφεΐνης ενώ άλλοι κοιμούνται αμέσως μετά τον καφέ - Τι ρόλο παίζουν γονίδια, κάπνισμα και φάρμακα.

Η καφεΐνη αποτελεί την ευρύτερα διαδεδομένη ψυχοδραστική ουσία παγκοσμίως, με δισεκατομμύρια φλιτζάνια καφέ να καταναλώνονται καθημερινά.

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται, η καφεΐνη δεν προσφέρει πραγματική ενέργεια στο σώμα, αλλά επικαλύπτει το αίσθημα της κόπωσης.

Αυτό επιτυγχάνεται καθώς μπλοκάρει τους υποδοχείς της αδενοσίνης, μιας χημικής ουσίας που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της ημέρας και προκαλεί υπνηλία.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον μεταβολισμό

Η διαφορά στην αντοχή από άνθρωπο σε άνθρωπο οφείλεται κυρίως στον χρόνο που απαιτείται για τη διάσπαση της καφεΐνης στο ήπαρ και την αποβολή της από τον οργανισμό, μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει από 6 έως και 20 ώρες.

Η ταχύτητα αυτή καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη γενετική προδιάθεση και συγκεκριμένα από το γονίδιο CYP1A2. Παράλληλα, εξωτερικοί παράγοντες όπως το κάπνισμα διεγείρουν τα ενζυματικά συστήματα του ήπατος, επιταχύνοντας τη διάσπαση της καφεΐνης έως και κατά 65%.

Στον αντίποδα, διάφορες φαρμακευτικές αγωγές, όπως τα αντιβιοτικά και τα αντισυλληπτικά δισκία, αλλά και οι ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, επιβραδύνουν την αποβολή της παρατείνοντας τις επιδράσεις της.

Τέλος, η σταδιακή ανάπτυξη ανοχής από τη συστηματική κατανάλωση μειώνει την ευαισθησία του εγκεφάλου, ο οποίος προσαρμόζεται στη σταθερή παρουσία της ουσίας.

Τι συνιστούν οι ειδικοί για τη σωστή κατανάλωση

Οι ερευνητές ύπνου προτείνουν την αποφυγή της καφεΐνης για τουλάχιστον έξι ώρες πριν από τον ύπνο, καθώς μπορεί να υποβαθμίσει την ποιότητα της ξεκούρασης ακόμη και αν το άτομο καταφέρει να κοιμηθεί.

Για τις εγκύους, οι επίσημες οδηγίες συνιστούν τον περιορισμό της πρόσληψης κάτω από τα 200 mg την ημέρα.

Για τον γενικό πληθυσμό, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι μέτρο είναι η υπεύθυνη κατανάλωση. Η ήπια χρήση καφέ συνδέεται μακροπρόθεσμα με θετικά οφέλη για την υγεία, ενώ η υπερβολική κατανάλωση προειδοποιεί το σώμα μέσω συμπτωμάτων όπως εκνευρισμός, πονοκέφαλος και ταχυκαρδία.

(Με πληροφορίες BBC News)