Μην πίνεις απαραίτητα καφέ μόλις ξυπνήσεις – Πότε λειτουργεί καλύτερα η καφεΐνη
Για πολλούς, η ημέρα ξεκινά μόνο αφού προηγηθεί ένας καφές. Αν όμως ο στόχος είναι να αξιοποιηθεί όσο γίνεται καλύτερα η διεγερτική δράση της καφεΐνης, η ιδανική ώρα δεν είναι απαραίτητα αμέσως μετά το ξύπνημα.
Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Popular Science, δεν υπάρχει μία ώρα που να λειτουργεί το ίδιο για όλους. Η ηλικία, ο μεταβολισμός και η ανοχή στην καφεΐνη επηρεάζουν τόσο την ένταση όσο και τη διάρκεια της επίδρασής της.
Η καφεΐνη δρα κυρίως μπλοκάροντας την αδενοσίνη, μια ουσία που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο όσο παραμένουμε ξύπνιοι και συμβάλλει σταδιακά στο αίσθημα κόπωσης.
Επειδή η χημική δομή της καφεΐνης μοιάζει με εκείνη της αδενοσίνης, μπορεί να συνδεθεί στους ίδιους υποδοχείς. Έτσι περιορίζει προσωρινά τα σήματα κόπωσης που φτάνουν στον εγκέφαλο και μας κάνει να αισθανόμαστε πιο ξύπνιοι και σε εγρήγορση.
Ο Ντάστιν Λι, επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής και Επιστημών Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, επισημαίνει ότι ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στη συστηματική κατανάλωση καφεΐνης δημιουργώντας περισσότερους υποδοχείς αδενοσίνης.
Αυτό σημαίνει ότι με τον καιρό μπορεί να απαιτείται μεγαλύτερη ποσότητα καφεΐνης για το ίδιο αποτέλεσμα, ενώ η ξαφνική διακοπή της μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα στέρησης, όπως πονοκέφαλο, ευερεθιστότητα, κόπωση και δυσκολία συγκέντρωσης.
Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να εμφανιστούν μέσα σε 12 έως 24 ώρες μετά τη διακοπή, να κορυφωθούν περίπου στις 48 ώρες και να διαρκέσουν από δύο έως εννέα ημέρες.
Πότε είναι καλύτερα να πίνουμε τον καφέ
«Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους», εξηγεί η Μαρί-Πιερ Σεντ-Ονζ, καθηγήτρια Διατροφικής Ιατρικής στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κολούμπια.
Η καφεΐνη απορροφάται σχετικά γρήγορα, με τα επίπεδά της να κορυφώνονται περίπου 30 έως 60 λεπτά μετά την κατανάλωση.
Έτσι, αν κάποιος θέλει να χρησιμοποιήσει τον καφέ για μεγαλύτερη εγρήγορση πριν από μια συγκεκριμένη δραστηριότητα, μια πρακτική επιλογή είναι να τον πιει περίπου μία ώρα νωρίτερα.
Η Σεντ-Ονζ σημειώνει επίσης ότι ένας υγιής οργανισμός δεν θα έπρεπε να χρειάζεται απαραίτητα καφεΐνη αμέσως μόλις ξυπνήσει.
«Αν αρχίζεις να αισθάνεσαι πτώση της ενέργειας λίγες ώρες μετά το ξύπνημα, τότε θα μπορούσε να είναι η στιγμή για καφέ», αναφέρει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρωινός καφές είναι «λάθος». Για όσους καταναλώνουν καφεΐνη καθημερινά, το πρώτο φλιτζάνι της ημέρας μπορεί εν μέρει να αντιμετωπίζει τα ήπια συμπτώματα στέρησης που έχουν προκύψει κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Όσο μεγαλώνουμε, τόσο νωρίτερα ο καφές
Η ηλικία αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα. Η ικανότητα του οργανισμού να μεταβολίζει την καφεΐνη επιβραδύνεται όσο μεγαλώνουμε, με αποτέλεσμα να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να απομακρυνθεί από το αίμα.
Παράλληλα, αλλάζει και ο κιρκάδιος ρυθμός, κάτι που μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να νυστάζει νωρίτερα το βράδυ.
Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερος είναι κάποιος, τόσο περισσότερο μπορεί να τον εξυπηρετεί να καταναλώνει την καφεΐνη του νωρίτερα μέσα στην ημέρα.
Πότε πρέπει να αποφεύγεται
Η πιο σαφής σύσταση των ειδικών είναι να μην καταναλώνεται καφές πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου.
Αν κάποιος δυσκολεύεται να αποκοιμηθεί, ένα από τα πρώτα πράγματα που αξίζει να εξετάσει είναι αν πίνει καφέ αργά το απόγευμα.
Για ορισμένους ανθρώπους, ο καφές με άδειο στομάχι μπορεί επίσης να προκαλέσει μεγαλύτερη νευρικότητα ή αυξημένη ανάγκη για επίσκεψη στην τουαλέτα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κατανάλωσή του μαζί με φαγητό μπορεί να είναι πιο ανεκτή.
Ο Ντάστιν Λι επισημαίνει ακόμη ότι δεν έχει σημασία μόνο η ώρα αλλά και η δόση. Η περιεκτικότητα ενός καφέ σε καφεΐνη μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον τύπο των κόκκων, την αναλογία καφέ και νερού και τη μέθοδο παρασκευής.
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, ο FDA θεωρεί ότι έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως είναι μια ποσότητα που γενικά δεν συνδέεται με αρνητικές επιπτώσεις.
Το συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει «μαγική» ώρα για τον καφέ. Για τους περισσότερους, έχει περισσότερο νόημα να τον καταναλώνουν όταν αρχίζει η φυσική πτώση της εγρήγορσης μέσα στην ημέρα, να αποφεύγουν τις πολύ αργές ώρες και να προσέχουν τη συνολική ποσότητα καφεΐνης.
17°
