Τα θαλάσσια μπάνια στην ιστορία και στις μέρες μας

Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα — σαν αυτόν που διανύουμε εδώ και μια βδομάδα — δεν μας παρηγορούν τόσο πολύ τα μπάνια στη θάλασσα αυτά καθεαυτά, όσο η ιδέα αυτών, ακόμα και τις μέρες που είμαστε εγκλωβισμένοι στο γραφείο, με το air-condition χαμηλωμένο στους 22ο C για να ισορροπήσει τους 38ο C που έχει έξω, κάτω από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο. Παράλληλα με την εξέλιξη του τουρισμού, από την αρχαιότητα ακόμα, πολλές παραλίες άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως καλοκαιρινά θέρετρα (κυρίως από τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις), όπου οι επισκέπτες μπορούσαν να κάνουν μπάνιο και ηλιοθεραπεία. Ακόμα κι αν η κολύμβηση στη θάλασσα δεν ήταν πάντοτε στη μόδα, η εικόνα μιας παραλίας με άμμο και γαλαζοπράσινα νερά αποτελεί σήμερα ύψιστη φαντασίωση για τον περισσότερο κόσμο, ενώ συχνά είναι και δείγμα οικονομικού status και καλής ποιότητας ζωής.

Μερικές από τις πρώτες αναφορές τουρισμού σε παραλίες που διασώζονται, προέρχονται από την ρωμαϊκή ιστορία. Οι Ρωμαίοι ευγενείς επισκέπτονταν παραθαλάσσιες πόλεις κοντά στη σημερινή Νάπολη, αλλά και την Τεργέστη, στη Βόρεια Ιταλία, όπου υπήρχαν από τότε βίλες πολυτελείας, για να περνάνε τους καλοκαιρινούς μήνες. Παρόμοια χρήση είχε και το Mersea Island στο σημερινό Έσσεξ, στην Αγγλία, η οποία την περίοδο εκείνη ήταν επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το έθιμο αυτό άρχισε σιγά-σιγά να φθίνει, καθώς κατά τον Μεσαίωνα και την πρώιμη Αναγέννηση οι ευρωπαϊκές παραλίες άρχισαν να απειλούνται ολοένα και περισσότερο από πειρατές και εισβολείς, ενώ βρίσκονταν και εκτεθειμένες σε τυφώνες, τσουνάμι και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η κοινή γνώμη απέναντι στον παραθερισμό αυτού του είδους άλλαξε πάλι κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, κυρίως με την άνοδο της Δεύτερης Βρετανικής Αυτοκρατορίας (1783–1815).

Οι Βρετανοί γιατροί ήταν από τους πρώτους που άρχισαν να προτείνουν στους ασθενείς τους μπάνια στη θάλασσα για την αντιμετώπιση μιας ατελείωτης λίστας από προβλήματα υγείας. Το 1750, ο διάσημος γιατρός Δρ. Ρίτσαρντ Ράσελ κυκλοφόρησε ένα δοκίμιο στο οποίο προέτρεπε τους αναγνώστες να κάνουν μπάνιο στη θάλασσα και να πίνουν μισό λίτρο θαλασσινού νερού καθημερινά, για να αντιμετωπίσουν ασθένειες όπως το σκορβούτο, τον ίκτερο, τη λέπρα και διάφορες αδενοπάθειες. Άλλοι γιατροί πρότειναν τη θαλασσοθεραπεία ακόμα και σε ασθενείς που έπασχαν από μελαγχολία, σεξουαλική ανικανότητα και φυματίωση. Μπορεί οι μέθοδοι αυτοί να μην ήταν και τόσο αποτελεσματικοί από ιατρικής άποψης, όμως το δοκίμιο του Ράσελ, για παράδειγμα, βοήθησε το Μπράιτον να γίνει το νούμερο ένα τουριστικό θέρετρο της Αγγλίας.

Ακόμα και αν τα μπάνια στη θάλασσα έχουν μόνο μια δράση placebo επάνω μας και βέβαια δεν επαρκούν για τη θεραπεία επικίνδυνων ασθενειών, όπως τη φυματίωση ή τη λέπρα, οι ευεργετικές τους ιδιότητες για τον ανθρώπινο οργανισμό είναι αδιαμφησβήτητες. Ακόμα και σαν ιδέα, μας βοηθούν να περάσουμε πιο ευχάριστα τον χρόνο μας στο γραφείο, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας πως κάποια στιγμή θα φύγουμε και θα μεταφερθούμε σε μια μαγευτική παραλία.