Εμανουέλ Μακρόν: μια αινιγματική προσωπικότητα και προεδρία
Δύο βιβλία κυκλοφόρησαν σχεδόν την ίδια μέρα στη Γαλλία αποκαλύπτοντας την προσωπικότητα, τις πολιτικές αντιφάσεις, τη φιλοδοξία και την προσωπική ζωή του Γάλλου προέδρου
Μέσα από δύο νέα βιβλία, σκιαγραφείται το πορτρέτο του Εμανουέλ Μακρόν, από την παιδική του ηλικία και τις προσωπικές φιλοδοξίες έως τις πολιτικές επιλογές και αντιφάσεις του.
Το βιβλίο της δημοσιογράφου Françoise Degois με τίτλο «Vous êtes tous trop durs avec moi - Conversations libres avec le président de la République» (Είστε υπερβολικά σκληροί μαζί μου - Ελεύθερες συζητήσεις με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας) φωτίζει την προσωπικότητα του Εμανουέλ Μακρόν μέσα από διαλόγους για τη χάραξη της πολιτικής και για το πολιτικό προσωπικό στη Γαλλία. «Η κωμωδία της εξουσίας έχει αυτή την ιδιαιτερότητα: μπορεί κανείς να είναι ταυτόχρονα ηθοποιός —ακόμη και πρωταγωνιστής— και σχολιαστής» γράφει η Degois που προσπαθεί να κατανοήσει αυτόν τον πρόεδρο τον οποίο περιγράφει ως «αινιγματικό», «μερικές φορές φανταχτερό, μερικές φορές καταστροφικό».
Στις συζητήσεις που μεταφέρει στο βιβλίο της, ο Μακρόν μεταμορφώνεται σε οξύ, ακόμη και ελαφρώς περιφρονητικό, σχολιαστή μιας διαρκώς ταραγμένης πολιτικής τάξης, χαρακτηρίζοντας, με αέρα ανωτερότητας, ως «κλόουν» πολλούς συναδέλφους του, λες και ο ίδιος είναι άτρωτος στις παγίδες του πολιτικού περιβάλλοντος. Άλλοτε επικρίνει ολόκληρη τη Γαλλία όπου άτομα σαν τον Φιλίπ Ντε Βιλιέ (Καθολικός, συντηρητικός, της παλιάς γενιάς) και ο Ντομινίκ Βιλπέν (κεντροδεξιός, λαϊκιστής και ποιητής) «θεωρούνται επιλογές», άλλοτε τους «δεξιούς» που «ως επί το πλείστον [...] καλπάζουν προς την κατηφόρα της Εθνικής Συσπείρωσης» και άλλοτε χάνει την ψυχραιμία του όπως συνέβη όταν κόλλησαν οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό το φθινόπωρο του 2025: «Αν δεν υπάρξει συμφωνία, όλοι θα επιστρέψουν στις κάλπες. Τα έχω βαρεθεί αυτά τα φίδια!» Χωρίς να σκεφτεί αν η καταστροφική διάλυση του κοινοβουλίου μπορεί να είναι μια από τις αιτίες της διάχυτης δυσφορίας...
Όταν η Françoise Degois τον κατηγόρησε ότι κρατούσε «διφορούμενη στάση» έναντι του κόμματος της Λεπέν, ο Εμανουέλ Μακρόν απάντησε: «Δεν παίζω παιχνίδια με την ακροδεξιά. Ποτέ δεν το έκανα. [...] Μακάρι να ξέρατε ότι δεν έχω καμία σχέση με αυτούς τους ανθρώπους». Ή πάλι: «Δέχομαι επιθέσεις από το πρωί μέχρι το βράδυ στο [δεξιό κανάλι] CNews και υποτίθεται ότι είμαι φίλος με αυτούς τους ανθρώπους; Πλάκα μου κάνετε;» Και ο πρόεδρος συνέχισε επικρίνοντας τη στάση «φιλο-Πούτιν και φιλο-ΜAGA» της Μαρίν Λεπέν. Πιο κάτω, στο βιβλίο, όταν η Françoise Degois, μια αριστερή πρώην σύμβουλος της Ségolène Royal, τον ρώτησε για την πιθανότητα να γίνει πρωθυπουργός ένα πρόσωπο από την αριστερά και να γίνουν δεκτές οι προτάσεις του Zucman για βαριά φορολόγηση των πλουσίων, ο πρόεδρος αντέδρασε έντονα: «Μόνο εσείς πιστεύετε πως τέτοια άτομα μπορούν να βρουν θέση στο πρωθυπουργικό μέγαρο,» είπε. Στη συνέχεια, αρκετές φορές, υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος: «Οι αγορές μας παρακολουθούν. Αν αναστείλουμε τη συνταξιδότηση κατά 2 έτη, δεν θα κερδίσουμε μόνο 3 δισεκατομμύρια φέτος, θα κερδίσουμε 15 δισεκατομμύρια σε τρία χρόνια.» Όμως, όπως είναι γνωστό, υποχώρησε και η μεταρρύθμιση δεν πέρασε.
Για την αριστερά, ο Εμανουέλ Μακρόν επιφυλάσσει μια απροσδόκητη επίδειξη επαίνων. Λέει καλά λόγια για τον Ολιβιέ Φωρ (τον πιο σκληροπυρηνικό του Σοσιαλιστικού Κόμματος), με τον οποίο η Degois δεν κρύβει τη φιλία της: «Είναι άνθρωπος με αίσθηση καθήκοντος απέναντι στο κράτος». Αλλά για μερικούς «δικούς του», όπως ο Γκαμπριέλ Ατάλ, ο Μακρόν είναι πιο αυστηρός: «Του δόθηκαν πάρα πολλά, πολύ νωρίς…».
Ένα άλλο βιβλίο, αυτό της κεντροδεξιάς δημοσιογράφου Catherine Nay από τη Figaro, παρουσιάζει τον Μακρόν σαν «μικρό πρίγκιπα» που ήταν υπερβολικά ανώριμος για να κυβερνήσει μπροστά σε τόσες αντιξοότητες. Το βιβλίο της Nay περιγράφει τα παιδικά χρόνια του προέδρου στην Αμιέν κοντά στην αγαπημένη του γιαγιά, λυκειάρχη, η οποία του ενστάλαξε την αγάπη για τον πολιτισμό και τους μεγάλους συγγραφείς, τους οποίους του διάβαζε φωναχτά, σαν να εξασκούνταν σε κλίμακες στο πιάνο για να γίνει μεγάλος καλλιτέχνης. Ως έφηβος, ονειρευόταν να γίνει σπουδαίος συγγραφέας. Αλλά, μη μπορώντας να βρει εκδότη για το πρώτο του μυθιστόρημα, τα παράτησε. Ήταν οδυνηρή εμπειρία. «Έβαζα τη λογοτεχνία πάνω από όλα», λέει. «Αλλά δεν μπορούν όλοι να γίνουν Ρεμπώ.» Το ταλέντο του ήταν στη ρητορική. Ο Εμανουέλ Μακρόν πέρασε την παιδική του ηλικία βυθισμένος στα βιβλία, ζώντας μια κάπως μοναχική ζωή χωρίς φίλους της ηλικίας του: οι συνομήλικοί του δεν τον ενδιέφεραν καθόλου. Στο σχολείο ήταν άριστος και προκαλούσε τους καθηγητές του σαν να ήθελε να τους δείξει ότι ήξερε περισσότερα από αυτούς.
Η μικρή Αμιέν τον προστάτευε: ο νεαρός Μακρόν έπρεπε απλώς να διασχίσει τον δρόμο για να φτάσει στο τένις κλαμπ, να βγει από τον κήπο και να διασχίσει ξανά τον δρόμο για να φτάσει στο σχολείο, και αργότερα, να περπατήσει δέκα λεπτά μέχρι το La Providence (το ιδιωτικό καθολικό σχολείο στο οποίο φοίτησε από την 6η έως την 11η τάξη). Η οικογένειά του ήταν αριστερή: οι γονείς του σαμπάνια όταν ο Μιτεράν κέρδισε την προεδρία τον Μάιο του 1981, όταν ο Εμανουέλ ήταν 3 ετών. Αλλά για τον πατέρα του, το να είναι αριστερός σήμαινε περισσότερο ότι είχε εργατική καταγωγή, την καταγωγή ενός ανθρώπου που είχε ανέλθει κοινωνικά μέσω των σπουδών και της εργασίας του, παρά έκφραση ταξικής οργής.
Στα 16 του, ερωτεύτηκε την Μπριζίτ Οζιέρ, την καθηγήτρια του στο θέατρο. Στο La Providence, η Μπριζίτ ήταν μια καθηγήτρια γαλλικών που λάτρευαν όλοι, μαθητές και συνάδελφοι· στο θεατρικό εργαστήριο που είχε στήσει η Μπριζίτ, ο Εμανουέλ ανακάλυψε το υποκριτικό του ταλέντο κι εκείνη γοητεύτηκε από τον χαρισματικό έφηβο, ενώ εκείνος συνειδητοποίησε τη δύναμή του να σαγηνεύει τους άλλους. Όταν γνώρισε την Μπριζίτ, διέθετε ήδη μεγάλη αυτοπεποίθηση που εξέπληττε τους συμμαθητές του, οι οποίοι ένιωθαν αμηχανία μπροστά στη σύνδεσή του με την καθηγήτρια. Γι’ αυτούς, η Μπριζίτ ήταν απρόσιτη, αλλά για εκείνον δεν ήταν. Ο αγώνας τους να γίνει αποδεκτή η αγάπη τους — από τις οικογένειές τους και, από την πλευρά της, από τα παιδιά της — διήρκεσε περισσότερο από δέκα χρόνια.
Ο Εμανουέλ Μακρόν δεν ήθελε ποτέ να ενταχθεί σε κόμμα, να κερδίσει μια εκλογική περιφέρεια ή να ακολουθήσει συμβατική πολιτική πορεία. Πάντοτε ήθελε να ανέβει στην κορυφή, με τους δικούς του όρους. Ο τραπεζίτης Stéphane Boujnah, ο οποίος εργάστηκε μαζί του στην Επιτροπή Attali, εκμυστηρεύτηκε ότι ένιωθε ότι «κινούνταν περισσότερο από την επιθυμία για παραβίαση των κανόνων παρά για πολιτικό μετασχηματισμό.» Στο βιβλίο φαίνεται πάντως ότι ο Εμανουέλ Μακρόν έχει αναμφισβήτητη λογοτεχνική κουλτούρα, αλλά ελάχιστη ιστορική. Ως αναγνώστης του Χέγκελ και του Μακιαβέλι, προσπάθησε να παίξει ρόλο από την αρχή κιόλας της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας: ήταν πεπεισμένος ότι η προσωπική του σχέση με τον Πούτιν θα του έδινε μόχλευση· πίστευε ότι θα μπορούσε να τον επηρεάσει. Υπέρμετρη φιλοδοξία… Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου ήλπιζε να συμφιλιώσει τις ΗΠΑ και το Ιράν.
Μπορεί ο Μακρόν να συγκριθεί με έναν από τους προκατόχους του; Ο ίδιος δηλώνει ότι ο Φρανσουά Μιτεράν είναι ο πρόεδρος που τον εμπνέει περισσότερο. Αυτό που τον διακρίνει ουσιαστικά από όλους τους προκατόχους του είναι ότι ήταν πολιτικά ανύπαρκτος δύο χρόνια πριν από την εκλογή του. Ο Μακρόν ανέλαβε την εξουσία χωρίς καμία εμπειρία και επανεξελέγη χωρίς να κάνει προεκλογική εκστρατεία. Η δεύτερη πενταετής θητεία ήταν απρογραμμάτιστη. Η Μπριζίτ δεν ήθελε δεύτερη θητεία και μάλλον είχε δίκιο.
Δύο βιβλία κυκλοφόρησαν σχεδόν την ίδια μέρα στη Γαλλία αποκαλύπτοντας την προσωπικότητα, τις πολιτικές αντιφάσεις, τη φιλοδοξία και την προσωπική ζωή του Γάλλου προέδρου
Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο», ο συγγραφέας μιλά για την κατασκευή της συνείδησης και τις σχέσεις εξουσίας
Το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κέρδισε το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα κριτήρια της βράβευσης.
Ο ίδιος αναφέρεται ως «αθηναιογράφος», και κυρίως ως δημοσιογράφος-συγγραφέας. Το βιβλίο του «Και μη χειρότερα – το φάρμακό σας διά πάσαν νόσον…» είναι γεμάτο με μικρά, αληθινά «φάρμακα διά πάσαν νόσον»
17°
