paint/inks | Περιπλανήσεις στο σύμπαν των εικόνων και των λέξεων: τρεις καλλιτεχνικές διαδρομές που συνδυάζουν ζωγραφική, λογοτεχνία, εκδόσεις και πρωτότυπες δημιουργικές πρωτοβουλίες.
Δύο άτυπες κολεκτίβες που κάνουν καλή δουλειά στις κατακόμβες της επίσημης πραγματικότητας κι ένας πολυσχιδής δημιουργός που δεν παύει να πρωτοτυπεί και να εκπλήσσει ήρθαν να μας κάνουν παρέα αυτές τις μέρες και να τονώσουν την πεποίθησή μας ότι είναι λίαν ψυχωφελές το να μπολιάζεις με τ’ όνειρο την καθημερινότητα. Η ωραία σύμπτωση είναι ότι όλοι τους είναι απριλιάτικοι και θητεύουν τόσο στα χρώματα των εικόνων όσο και στα μελάνια των λέξεων.
Ο Σπύρος Μαντζαβίνος (Αθήνα, 14 Απριλίου 1995) είναι ζωγράφος, συγγραφέας, σκηνοθέτης κινηματογράφου, ποιητής, ραδιοφωνικός παραγωγός, και εκδότης εντύπων ιδιαίτερης κομψότητας. Παίζει και με τις εικόνες και με τις λέξεις, και με τη λαλιά και με την τυπογραφία. Συντροφιά με τον εικαστικό, γραφίστα, γραφιά, ραδιοφωνατζή και οιονεί δοκιμιογράφο Βασίλη Γραβαρίτη (Ερμούπολη Σύρου, 17 Απριλίου 1982) (δια)πράττουν την πιο καλτ εκπομπή του διαδικτυακού ραδιοφώνου κάθε Σάββατο, τη δίωρη «Γλιστρίδα», εκδίδουν το δωρεάν περιοδικό/αφίσα Αγκινάρα και, μόλις προ ολίγων εικοσιτετραώρων, λάνσαραν το πρώτο κέρασμα του νεοσύστατου εκδοτικού εγχειρήματος Βιβλιοθήκη Αγκινάρα, το «Ζωολόγιον α'», αφιερωμένο στην καμήλα, με κείμενα, ποιήματα και ζωγραφιές ευφάνταστων καλλιτεχνών. Το εν λόγω κέρασμα τυπώνεται και διατίθεται σε 150 αριθμημένα και σφραγισμένα με ex libris τεμάχια.
Διαβάζουμε τον Ορφέα Απέργη στη σ. 22: «Βαρύνανε τα μάτια μου, / πάω νωρίς για ύπνο αυτόν τον καιρό, / γιατί ξυπνάω κάθε μέρα στις 7 για το πρωινό επισκεπτήριο στην Κλινική του Σαμέλα, στην Κηφισίας, / πάω και βλέπω αναγκαστικά τη γιαγιά μου την Εβανζελίν, / που όλους τους έθαψε, / κι όλους νομίζω θα μας θάψει, / […] της βγάλανε τις φωνητικές χορδές / γιατί είχε καρκίνο στο λάρυγγα, / όπως ο Καβάφης, γιαγιά, ναι, μου γνέφει, / και τη βλέπω να τον θυμάται απ’ το Κάιρο και την Αλεξάνδρεια, / κάπνιζε πάντα σα φουγάρο η γιαγιά, / αλλά με τόσο στυλ, σαν την Τζίλντα, / τη Ρίτα Χέηγουορθ, με το χρυσό cigarette holder, ε γιαγιά; / ναι, μου γνέφει, / δυο δυο τα πακέτα τα Camel τα άφιλτρα / (αφού η Gianaclis Tobacco είχε προ πολλού πτωχεύσει), / ναι, τα Camel, τα πρώτα έτοιμα τσιγάρα που δεν τα ’στριβες εσύ, / τα πρώτα rolled and packaged τσιγάρα της Αμερικής».
***
Ο Ουίλιαμ Κέντριτζ (William Kentridge, Γιοχάνεσμπουργκ, 28 Απριλίου 1955), ακριβώς τέσσερις δεκαετίες πρεσβύτερος του Μαντζαβίνου, ύστερα από μια αποτυχημένη (όπως ο ίδιος λέει) απόπειρα να διαπρέψει ως ηθοποιός, καταπιάστηκε, σημειώνοντας σαρωτική επιτυχία, με το σχέδιο, τη ζωγραφική, την όπερα, τον κινηματογράφο και τη γλυπτική. Εμμένει, και ορθά, στην καλλιτεχνική αξιοποίηση των αμφιβολιών, στην εφήμερη και παλλόμενη υφή του έργου, στην αέναη αναθεώρηση, στον στιγματισμό των στείρων βεβαιοτήτων.
Το Σάββατο 31 Οκτωβρίου παρουσίασε σε αίθουσα του κέντρου το βιβλίο του «Δόγματα της συγκίνησης – από το εργαστήριο στη σκηνή» (μτφρ. Αντώνης Γαλέος, εκδ. Κάπα), όπου ο δημιουργός δεξιώνεται τον αναγνώστη στον μύχιο κόσμο του και στο φιλοσοφικό/αισθητικό του ενδιαίτημα. Το βιβλίο είναι τυπογραφικό κομψοτέχνημα, χάρη στη φροντίδα του έξοχου και βραβευμένου Ιωάννη Κ. Τσίγκα. Ο Κέντριτζ (κατά γενική ομολογία) σημαντικότατος και δυναμικά επιδραστικός δημιουργός, μας γοήτευσε με την καλώς συγκερασμένη ευρυμάθειά του, με το πληθωρικό του ταμπεραμέντο και με το ανοξείδωτα εφηβικό του χιούμορ. Σημειώνω ότι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παρουσιάζεται το διαλεκτικό του έργο «Μιμήσου τον ύπνο των λίθων», μια ευρηματική πραγμάτευση της καθόδου του Ορφέα στον Άδη για να επαναφέρει την Ευρυδίκη στη χοροεσπερίδα των ζώντων, ενώ στην Εθνική Λυρική Σκηνή ανεβαίνει ο «Ορφέας» του Κλάουντιο Μοντεβέρντι, σκηνοθετημένος ρηξικέλευθα από τον Νοτιοαφρικανό (και παγκόσμιο, φυσικά) καλλιτέχνη.
Ο Σεραφείμ Σανσαρίδης (Καβάλα, 12 Απριλίου 1983) είναι μάχιμος δικηγόρος, δοκιμιογράφος, μελετητής της υπαίθριας γλυπτικής, ερασιτέχνης εικαστικός και εκδότης του πολύ ενδιαφέροντος τριμηνιαίου εντύπου Καμάρες. Πλαισιώνεται από έναν ανήσυχο εσμό φιλότεχνων και δημιουργικών Καβαλιωτών (Ζαφειρία Μολ, Θωμάς Δούδας, Κική Καρβέλα, Βασίλης Καγιάς), που δραστηριοποιούνται με κέφι και μεράκι, κάνοντας πράξη την αποκέντρωση.
Οι Καμάρες έχουν τρία τεύχη, συλλεκτικά και υπογεγραμμένα από τους συντελεστές τους, όλα αφιερωματικά: το πρώτο στη λογοτεχνική σκηνή της Βόρειας Ελλάδας, το δεύτερο στις φαντασιακές και ουτοπικές πόλεις, το τρίτο στο χρώμα μπλε.
Υπογραμμίζω στη σ. 54: «Μπλε, το χρώμα της συγκίνησης, το χρώμα του ουρανού, είναι αυτό που νιώθουμε όταν η γλώσσα πετυχαίνει, αλλά –ας μην ξεχνάμε– το μπλε, το χρώμα της θάλασσας, αποτελεί επίσης και το χρώμα της κενότητας, γι’ αυτό και το μπλε είναι εξίσου αυτό που νιώθουμε όταν η γλώσσα ναυαγεί ή πνίγεται. Μπλε, σε κάθε περίπτωση είναι το χρώμα της γλώσσας που ενεργεί και αποπειράται» (Βασίλης Καγιάς, «Για το μπλε του William H. Gass»).
Από τη θεατρική σκηνή στη διδασκαλία, από την Ελλάδα σε πανεπιστήμια και θεατρικές αίθουσες σε ολόκληρο τον κόσμο. Με αφορμή την αγγλόφωνη έκδοση του βιβλίου του «Υποκριτική: Από τη θεωρία στην πράξη».
Στο έργο του Ακριθάκη, ιστορίες που ξεκινούν από τις σελίδες των τετραδίων, σημειωματάριων και ημερολογίων του μεταφέρονται στο χαρτί, τον καμβά, τον «μικρό τύπο» και το βιβλίο.
Ένα μυθιστόρημα που αναδεικνύει την εξαιρετική περιγραφική δύναμη της συγγραφέως και την ικανότητά της να μετατρέπει έναν συγκεκριμένο τόπο —εδώ, τη Χάβρη— σε ολοκληρωμένη λογοτεχνική εμπειρία
«Το γράμμα μιας άγνωστης», «Αμόκ ή ο τρελός της Μαλαισίας» και «Το φεγγαρόλουστο δρομάκι»: τρεις συναρπαστικές νουβέλες του Τσβάιχ σε μία έκδοση από τις εκδόσεις Γκοβόστη
20°
