Γουίλιαμ Κέντριτζ στο ΕΜΣΤ: «Το Μεγάλο Ναι, το Μεγάλο Όχι», σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου
Το ΕΜΣΤ παρουσιάζει από τις 3 Ιουνίου 2027 την πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση του Γουίλιαμ Κέντριτζ στην Ελλάδα, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 100 έργα και εστιάζοντας σε μια πλευρά της πρακτικής του που διατρέχει ολόκληρη την πορεία του: τη σχέση των εικαστικών τεχνών με το θέατρο, την όπερα και την performance. Με τίτλο «Το Μεγάλο Ναι, το Μεγάλο Όχι», η έκθεση, σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, συμπαραγωγή με το BOZAR των Βρυξελλών, μεταφέρει στο μουσείο έναν κόσμο όπου το σχέδιο συναντά την κίνηση, η εικόνα τη μουσική και η σκηνή την ιστορία.
«Το Μεγάλο Ναι, το Μεγάλο Όχι» του Γουίλιαμ Κέντριτζ στο ΕΜΣΤ
Γεννημένος στο Γιοχάνεσμπουργκ το 1955, ο Γουίλιαμ Κέντριτζ διαμόρφωσε την καλλιτεχνική του γλώσσα μέσα στη Νότια Αφρική του απαρτχάιντ. Η πολιτική πραγματικότητα, η μνήμη, η αποικιοκρατία και η ανθρώπινη ιστορία δεν εμφανίζονται στο έργο του ως ξεχωριστά θέματα, αλλά ως υλικό πάνω στο οποίο χτίζει τις εικόνες του. Τα σχέδια με κάρβουνο, που σβήνονται και ξανασχεδιάζονται, μετατρέπονται σε κινούμενες εικόνες, ενώ η ίδια διαδικασία συνεχίζεται στο θέατρο, στην όπερα και στις εγκαταστάσεις του.
Στην έκθεση του ΕΜΣΤ αυτή η διαδρομή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής. Σχέδια, γλυπτά, μακέτες, κινηματογραφικές προβολές και τεκμήρια παραγωγής συνθέτουν ένα περιβάλλον που αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ο Kentridge δουλεύει και σκέφτεται. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι θεατρικές και μουσικοθεατρικές παραγωγές του, οι performances και οι συνεργασίες του με μουσικούς, ηθοποιούς, συγγραφείς, χορογράφους και σκηνογράφους.
Ο Κέντριτζ έχει αντιμετωπίσει τη σκηνή όχι ως έναν ξεχωριστό χώρο από την εικαστική του πρακτική, αλλά ως φυσική της συνέχεια
Από το «Il Ritorno d’Ulisse in Patria» και τη «Μαγική Αυλό» μέχρι τη «Μύτη», το «The Refusal of Time», το «The Head & the Load» και το «Waiting for the Sibyl», ο Κέντριτζ έχει αντιμετωπίσει τη σκηνή όχι ως έναν ξεχωριστό χώρο από την εικαστική του πρακτική, αλλά ως φυσική της συνέχεια. Στα έργα του η εικόνα μπορεί να γίνει σκηνικό, η κίνηση να μετατραπεί σε σχέδιο και η μουσική να λειτουργήσει ως ένας ακόμη τρόπος αφήγησης. Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση έχει το «The Great Yes, The Great No», η chamber opera του 2024 που έδωσε και τον τίτλο στην παρουσίαση. Το έργο, όπως και μεγάλο μέρος της δουλειάς του Κέντριτζ , κινείται ανάμεσα στην ιστορία και τη φαντασία, συνδέοντας τη μετακίνηση, την εξορία και την πολιτική ιστορία με τη μουσική, την εικόνα και τη σκηνική δράση.
Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται το σχέδιο. Ο Κέντριτζ εξακολουθεί να ξεκινά τα έργα του από το εργαστήριό του στο Γιοχάνεσμπουργκ, δουλεύοντας πάνω σε διαδοχικά σχέδια πριν αυτά μετακινηθούν σε άλλες μορφές. Η διαδικασία είναι συλλογική: ηθοποιοί, τραγουδιστές, μουσικοί και συνεργάτες μπαίνουν στη συνέχεια στο έργο, μετατρέποντας την αρχική εικόνα σε μια σύνθετη σκηνική και εικαστική κατασκευή.
Από τις πρώτες θεατρικές του δουλειές στη Νότια Αφρική της δεκαετίας του 1980 μέχρι τις μεγάλες παραγωγές που παρουσιάστηκαν σε οργανισμούς όπως η Metropolitan Opera, η Tate Modern και το Φεστιβάλ του Salzburg, ο Κέντριτζ επιμένει να μετακινείται ανάμεσα στα μέσα χωρίς να τα διαχωρίζει. Η έκθεση στο ΕΜΣΤ παρακολουθεί ακριβώς αυτή τη διαδρομή: έναν καλλιτέχνη που αντιμετωπίζει την εικόνα ως κάτι διαρκώς μεταβαλλόμενο και το θέατρο ως έναν ακόμη τρόπο για να μιλήσει για την ιστορία, τη μνήμη και τον χρόνο.
15°
