Ηώ Αγγελή
Εικαστικα

Ηώ Αγγελή: «Μου ασκεί μαγεία η διαδικασία της τέχνης, όσο κοπιώδης κι αν είναι»

Η εικαστικός μίλησε στην ΑΤΗΕΝS VOICE λίγο πριν τα εγκαίνια της νέας της έκθεσης, «Καπνός στο νερό», στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη
niki-koskina1
Νίκη - Μαρία Κοσκινά
5’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Η έκθεση «Καπνός στο νερό» της Ηώς Αγγελή θα φιλοξενείται στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη από τις 19 Νοεμβρίου έως και τις 19 Δεκεμβρίου

Η Ηώ Αγγελή παρουσιάζει τη νέα της έκθεση «Καπνός στο νερό» στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη, που εγκαινιάζεται στις 19 Νοεμβρίου. Με αφορμή το νέο αυτό πρότζεκτ, η καλλιτέχνης μάς μίλησε για τη ρευστότητα που χαρακτηρίζει το έργο της, για την ανάγκη της ύπαρξης των ορίων αλλά και της υπέρβασής του, για την ζωγραφική τέχνη ως καταφύγιο αλλά και ως μια «μαγική» διαδικασία, αλλά και για το πώς μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στη ζωγραφική και τη διδασκαλία. 

Hώ Αγγελή: Συνέντευξη στην ATHENS VOICE για την έκθεση «Kαπνός στο νερό» στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη


Η ρευστότητα των ορίων κατέχει κεντρικό ρόλο τόσο στο έργο σας όσο και στην έρευνά σας πάνω στη ζωγραφική. Γιατί; Σε τι αποσκοπεί αυτή η ρευστότητα; Θα λέγατε ότι τα έργα σας είναι πιο… συμμετοχικά; Δηλαδή καλείτε τον θεατή να συμμετέχει ενεργά και να τα αποκωδικοποιήσει;
Η ρευστότητα των ορίων με ενδιαφέρει εδώ και αρκετά χρόνια και την φέρω στη δουλειά μου, με την έννοια των μη συμπαγών υλικών που οριοθετούν τα περάσματα από τον ένα χώρο στον άλλο. Τόσο σε επίπεδο γεωγραφίας όσο και σε επίπεδο ανθρώπινων σχέσεων υπάρχει η ανάγκη των ορίων αλλά και η ταυτόχρονη υπέρβασή τους. Η ρευστότητα των υλικών και των ορίων τα καθιστά διαχειρίσιμα και ευέλικτα.

Καπνός στο νερό: εξηγήστε μας τον τίτλο του συγκεκριμένου πρότζεκτ στη γκαλερί Ζουμπουλάκη. Πώς καταλήξατε σε αυτόν;
Όσον αφορά την ταυτότητα των ρευστών υλικών, ο μεν καπνός θολώνει την ευκρίνεια της εικόνας, το δε νερό τη διαλύει και τη μεταμορφώνει. H μετάβαση ενός δύσκολου, ενδεχομένως, γεγονότος μεταμορφώνεται με τη δυναμική της τέχνης και δημιουργεί νέα πραγματικότητα. Το τραγούδι των Deep Purple «Smoke on the Water» έδωσε τον τίτλο της έκθεσης, μέσα από την ποιητική του υπέρβαση.

Τι περιλαμβάνει αυτή η νέα ενότητα έργων που θα δούμε; Πόσον καιρό τη δουλεύετε; Και ποια είναι τα κύρια εικαστικά σας εργαλεία;
Το συγκεκριμένο σώμα δουλειάς περιλαμβάνει τρεις ενότητες έργων, που συμπληρώνει η μία την άλλη. Η πρώτη ενότητα, με τίτλο «Καπνός στο νερό», αφορά το υγρό στοιχείο, με τη μορφή του θαλασσινού νερού, της ομίχλης στην πόλη ή του θαλάσσιου βυθού. Η δεύτερη ενότητα, με τίτλο «Σπίτια που άνθισαν», περιλαμβάνει τρία έργα μεγάλων διαστάσεων, στα οποία παρατηρούμε τη δυναμική της Φύσης να καταλαμβάνει τον χώρο της κατοικίας και να τον μεταμορφώνει σε ένα είδος θερμοκηπίου. Το τρίτο έργο είναι μια άλλη μορφή κατοίκησης, μία απόλυτα οριοθετημένη, έντονα κόκκινη Σκηνή, η οποία λειτουργεί σαν υπενθύμιση των ευάλωτων υλικών και της σύγχρονης κοινωνικής συνθήκης. Η τρίτη ενότητα, με τίτλο «Πρόσωπα και κήποι», δίνει έμφαση στον άνθρωπο και οργανώνεται από έγχρωμα πορτρέτα μικρών διαστάσεων, νέων κυρίως ατόμων, που συνοδεύονται από πουλιά και άνθη. Η έκθεση αποτελεί μία σπονδυλωτή περιήγηση στον κόσμο, μέσα από το τρίπτυχο του κύκλου της ζωής και είναι το αποτέλεσμα τεσσάρων χρόνων δουλειάς. Ένας επινοημένος ‘άλλος τόπος’ που διαφέρει από τους συνηθισμένους, και λειτουργεί με δικούς του μυστικούς κανόνες και αινιγματικούς συνειρμούς.

Κάθε έκθεση αποτελεί για εσάς μια πρόκληση, ένας κύκλος που κλείνει και σας πηγαίνει κάπου αλλού στη συνέχεια; Παρατηρώ αρκετές διαφορές στα έργα σας -και ειδικά στη ρευστότητα των μορφών και των αντικειμένων, στις πινελιές σας ή τις θεματικές σας- στις εκθέσεις σας, τουλάχιστον σε αυτές που έχετε αναρτήσει στην προσωπική σας ιστοσελίδα.
Κάθε νέα ενότητα διατηρεί τη γενική φυσιογνωμία των προηγούμενων και αυτονομείται ως προς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ανάλογα με τη στόχευση. Η θεματολογία της δουλειάς μου, εδώ και πολλά χρόνια, διαπραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος κατοικεί και αφήνει το αποτύπωμα του στον εσωτερικό και εξωτερικό χώρο και τον τρόπο που αφομοιώνει και αντιστέκεται στην δύναμη της φύσης.

Ποια είναι τα βασικά υλικά της ζωγραφικής σας που αποτυπώνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο αυτό που θέλετε να επικοινωνήσετε και συχνά να υπονοήσετε;
Χρησιμοποιώ ακρυλικά χρώματα σε βαμβακερό ή λινό καμβά και σε βαμβακερά χαρτιά, σινική μελάνη και ακρυλικά έγχρωμα μελάνια. Η κλίμακα των έργων ποικίλει. Η υλικότητα του έργου, όπως και η κλίμακά του είναι σημαντικές παράμετροι της ταυτότητας του έργου.

Υπάρχουν κάποια χρώματα που προτιμάτε ενώ ζωγραφίζετε; Έχουν για σας συμβολισμούς;
Προτιμώ τους μεσαίους τόνους, άλλοτε σε επίπεδες επιφάνειες και άλλοτε σε πολλαπλές διαφάνειες που δημιουργούν παλίμψηστα. Το κόκκινο κάποιες φορές καταλαμβάνει πολύτιμο χώρο.

Διδάσκετε ζωγραφική στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Υπάρχει κάποια «μαγική» συμβουλή που δίνετε στους φοιτητές σας που θέλουν να ακολουθήσουν μια καριέρα καλλιτέχνη; Πόσο δύσκολο είναι στις μέρες μας να επιβιώσει κάποιος από αυτό το «επάγγελμα»;
Η Σχολή που διδάσκω έχει αρχιτεκτονικό πρόσημο. Η τέχνη, είναι ένας άλλος τρόπος να ερμηνεύουν οι φοιτητές τη χωρικότητα και να διευρύνουν την οπτική τους αντίληψη. Η τέχνη θα έπρεπε να διδάσκεται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, προκειμένου να διευρύνει τον πνευματικό ορίζοντα των μαθητών και να ενθαρρύνει τις ιδιαίτερες δεξιότητες από νεαρή ηλικία. Σίγουρα δεν υπάρχουν μαγικές συμβουλές, «μαγεία» είναι η ίδια η διαδικασία, πολλές φορές ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Ο καθένας ανακαλύπτει μόνος του τα δικά του πατήματα. Η τέχνη, φυσικά, μπορεί να γίνει επάγγελμα, όπως παρατηρούμε μέσα στη ροή των αιώνων από όπου έχουμε τεκμήρια, τόσο από ιδιωτικές όσο και από δημόσιες παραγγελίες και συλλογές. Δεν είναι εύκολη η επιβίωση του καλλιτέχνη από τη δουλειά του, χρειάζεται κάποια αντίβαρα.

Τέχνη και ΑΙ: Ποια είναι η δική σας άποψη για τη χρήση εργαλείων ΑΙ στην καλλιτεχνική διαδικασία;
Το ΑΙ είναι χρήσιμο εργαλείο όσον αφορά την εύκολη πρόσβαση σε εξειδικευμένες πηγές έρευνας. Το AI όμως δεν αποτελεί πανάκεια, αντίθετα συχνά ενισχύει τη φυγόπονη, χωρίς προσωπικό χαρακτήρα εργασία.

Πώς μοιράζετε τον χρόνο σας ανάμεσα στη διδασκαλία και τη ζωγραφική;
Η διδασκαλία πολλές φορές ενισχύει το προσωπικό μου έργο. Τα νέα παιδιά έχουν την περιέργεια του καινούριου και είναι ανοιχτά σε ενδιαφέρουσες ερμηνείες και συζητήσεις, βάζοντας ερωτήματα που πολλές φορές ξαφνιάζουν. Όσον αφορά τον χρόνο που διαθέτω στη διδασκαλία, ευτυχής συνθήκη είναι να μπορώ να διατηρώ τον ζωτικό μου χρόνο και χώρο για να υπάρχει ποιοτική αλληλεπίδραση.

Έχετε σπουδάσει και Πολιτικές Επιστήμες. Πώς σας βοήθησαν αυτές οι σπουδές στη συνέχεια; Τι εφόδια σας έδωσαν και γιατί αποφασίσατε να στραφείτε στην τέχνη;
Οι Πολιτικές Επιστήμες είναι ένα πολυμορφικό πεδίο με αντικείμενο τον άνθρωπο μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, όπως η φιλοσοφία, η κοινωνιολογία, η πολιτική επιστήμη και η ιστορία. Γνωστικά αντικείμενα που έχουν άμεση σχέση με τον τρόπο που ερμηνεύουμε τη συνθήκη της ζωής μέσα στη διαχρονική της διαδρομή. Εγώ όμως αγάπησα τη ζωγραφική γιατί πέρα από την ανάγκη για οποιαδήποτε προσωπική ερμηνεία των πραγμάτων του κόσμου, μου έδινε και μου δίνει χαρά η ίδια η διαδικασία, όσο κοπιώδης κι αν είναι. Την τέχνη μόνο σαν εμμονική αφοσίωση μπορώ να την καταλάβω.

Ηώ Αγγελή

Πάντα μου ασκούσε γοητεία η αυτάρκεια της ζωγραφικής, το κάτι που δημιουργείται από το τίποτα αλλά μπορεί να κουβαλάει έναν ολόκληρο πολιτισμό.

Ηώ Αγγελή

Πάντα μου ασκούσε γοητεία η αυτάρκεια της ζωγραφικής, το κάτι που δημιουργείται από το τίποτα αλλά μπορεί να κουβαλάει έναν ολόκληρο πολιτισμό.

Πότε και πώς εμφανίστηκε η ζωγραφική στη ζωή σας; Και πότε αποφασίσατε να αφιερωθείτε εντελώς σε αυτό;
Από μικρή ζωγράφιζα ό,τι έβλεπα ή φανταζόμουν και το έκανα σαν παιχνίδι. Ήταν ένα παιχνίδι όπως τα άλλα, απλά η ζωγραφική ήταν και καταφύγιο. Αργότερα με ενδιέφεραν οι θεωρητικές σπουδές, αλλά όχι τόσο, όπως αποδείχθηκε, ώστε να αφήσω τη ζωγραφική. Οπότε έγινε μονόδρομος. Πάντα μου ασκούσε γοητεία η αυτάρκεια της ζωγραφικής, το κάτι που δημιουργείται από το τίποτα αλλά μπορεί να κουβαλάει έναν ολόκληρο πολιτισμό. Τα χρόνια του μεταπτυχιακού στο Royal College of Art, στο Λονδίνο, ήταν σημαντικά για πολλούς λόγους. Η ουσιαστική επικοινωνία φοιτητών και δασκάλων, το γνήσιο ενδιαφέρον όλων απέναντι στο κάθε έργο - ανεξάρτητα εικαστικής τοποθέτησης, ταυτότητας και πολιτισμικής προέλευσης - επηρέασαν καθοριστικά την αφοσίωσή μου στη ζωγραφική.

Ποιες ήταν οι επιρροές σας και οι δάσκαλοί σας;
Οι καλλιτέχνες που με έχουν συγκινήσει είναι πολλοί. Θα αναφέρω ενδεικτικά κάποιους σύγχρονους, όπως την Kiki Smith, τον Anish Kapoor, τον Dexter Dalwood, ή τον νεότερο Matthias Weischer. Δάσκαλοί μου στη Σχολή ήταν ο Νίκος Κεσσανλής και ο Δημήτρης Μυταράς.

Μετά την έκθεση στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη, ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;
Είναι νομίζω πολύ νωρίς για να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση…

INFO
Γκαλερί Ζουμπουλάκη, 19 Νοεμβρίου έως 19 Δεκεμβρίου

Δειτε περισσοτερα

Στίβεν Πριόβολος - Συνέντευξη: Το ντοκιμαντέρ «Η Μητέρα του Νεπάλ», ο αγώνας της Ανουράντα Κοϊράλα κατά της εμπορίας ανθρώπων, οι συνεργασίες με σταρ του Χόλιγουντ.
Στίβεν Πριόβολος: Από το Χόλιγουντ στη «Μητέρα του Νεπάλ»

Ο Έλληνας κινηματογραφιστής μιλά για τον αγώνα της Ανουράντα Κοϊράλα κατά της εμπορίας ανθρώπων, τη συνύπαρξη με μεγάλους σταρ και τις συναντήσεις που άλλαξαν τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο