- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Ελ Γκρέκο: Tο έργο που δεν ενθουσίασε τον Φίλιππο Β΄ ξαναβρήκε τα χρώματά του
Η παραγγελία που δεν έφερε μια θέση στην αυλή
Ελ Γκρέκο: Tο έργο που δεν ενθουσίασε τον Φίλιππο Β΄ ξαναβρήκε τα χρώματά του
Για αιώνες, τα χρώματα ενός από τα μνημειακά έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (Eλ Γκρέκο) παρέμεναν θαμπά, αλλοιωμένα από διαδοχικά στρώματα βερνικιού, συσσωρευμένους ρύπους και παλαιότερες επεμβάσεις. Έπειτα από εννέα μήνες συντήρησης, το «Μαρτύριο του Αγίου Μαυρικίου και της Θηβαϊκής Λεγεώνας» ανέκτησε τη χρωματική ένταση και το βάθος της σύνθεσής του.
Το έργο, που ο Ελ Γκρέκο ζωγράφισε μεταξύ 1580 και 1582 για το Εσκοριάλ, συντηρήθηκε στην Πινακοθήκη των Βασιλικών Συλλογών της Μαδρίτης. Την επίβλεψη είχε ο 81χρονος Ραφαέλ Αλόνσο, πρώην συντηρητής του Μουσείου Πράδο, με πολυετή εμπειρία στα έργα του ζωγράφου.
Κάτω από τα βερνίκια, μια διαφορετική εικόνα
Ο Αλόνσο υπολόγιζε αρχικά ότι η εργασία θα διαρκούσε περίπου τέσσερις μήνες. Όταν όμως ξεκίνησε τον καθαρισμό μαζί με τη συντηρήτρια Αντέλα Μουργκί, διαπίστωσαν ότι η κατάσταση του καμβά, ύψους περίπου 4,6 μέτρων και πλάτους τριών μέτρων, ήταν χειρότερη από την αναμενόμενη.
«Όταν ακούμπησα το βαμβάκι στον πίνακα, η καρδιά μου βούλιαξε», δήλωσε στην El País, η οποία παρακολούθησε τη διαδικασία.
Τα αλλεπάλληλα βερνίκια είχαν σκουρύνει την επιφάνεια, ενώ παλαιότερες επιζωγραφίσεις είχαν καλύψει τμήματα της αρχικής ζωγραφικής. Ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα, όπως εξήγησε ο συντηρητής, οι φθορές αντιμετωπίζονταν συχνά με ζωγραφικές προσθήκες που ενσωμάτωναν την προσωπική ερμηνεία εκείνων που επενέβαιναν.
Η προσεκτική αφαίρεσή τους αποκάλυψε ζωηρά μπλε, κόκκινα, κίτρινα και μοβ. Στα φθαρμένα σημεία χρησιμοποιήθηκαν διαλυτά υλικά, ώστε οι νέες επεμβάσεις να μπορούν να αφαιρεθούν στο μέλλον.
Η παραγγελία που δεν έφερε μια θέση στην αυλή
Ο Φίλιππος Β΄ είχε παραγγείλει τον πίνακα για τη βασιλική του Εσκοριάλ, επιδιώκοντας μια ισχυρή εικόνα της καθολικής πίστης. Ο Ελ Γκρέκο, από την πλευρά του, προσδοκούσε ότι η παραγγελία θα του άνοιγε τον δρόμο για μια μόνιμη θέση ως ζωγράφου της αυλής.
Αντί να τοποθετήσει στο επίκεντρο την εκτέλεση του Αγίου Μαυρικίου και των χριστιανών στρατιωτών του, ο ζωγράφος μετέφερε τη σκηνή του μαρτυρίου στο βάθος. Στο πρώτο επίπεδο κυριαρχούν στρατιώτες με πολύχρωμα ενδύματα, επιμήκεις μορφές και θεατρικές στάσεις, που φανερώνουν την εμπειρία του στη Βενετία και τη Ρώμη.
Σύμφωνα με το ARTnews, ο βασιλιάς αναγνώρισε την ποιότητα του έργου και κατέβαλε 800 δουκάτα, αλλά δεν το θεώρησε κατάλληλο για τη θέση που προοριζόταν. Ο πίνακας μεταφέρθηκε σε άλλον χώρο και ο Θεοτοκόπουλος δεν εξασφάλισε τον διορισμό που επιθυμούσε.
Προσωρινή έκθεση στη Μαδρίτη
Η συντήρηση υποστηρίχθηκε από το ίδρυμα Fundación Callia, σε συνεργασία με το Patrimonio Nacional, τον φορέα που διαχειρίζεται τις ισπανικές βασιλικές συλλογές.
Για τον Αλόνσο, η ολοκλήρωσή της έχει και προσωπική σημασία: όπως είπε στην El País, το «Μαρτύριο» ήταν το τελευταίο από τα μεγάλα αριστουργήματα του Ελ Γκρέκο που περίμενε ακόμη συντήρηση.
Ο πίνακας αναμένεται να παρουσιαστεί προσωρινά στην Πινακοθήκη των Βασιλικών Συλλογών της Μαδρίτης, πριν επιστρέψει στο Εσκοριάλ.
Πηγή: ARTnews, με στοιχεία από την El País
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η παραγγελία που δεν έφερε μια θέση στην αυλή
Οι απόγονοι του Σάμουελ Φίσερ υποστήριζαν ότι η οικογένεια αναγκάστηκε να πουλήσει το έργο εξαιτίας των ναζιστικών διώξεων
Το πορτρέτο του γιου του ζωγράφου έγινε ένα από τα ακριβότερα έργα του σε δημοπρασία
Έξι ελληνίδες φωτογράφοι απαθανατίζουν όσα δεν θα βλέπατε ποτέ σε μία ταινία
Οι «Αλίκες» μιας σκοτεινής, ανατρεπτικής Χώρας των Θαυμάτων. Αναδρομική έκθεση του Πατ Αντρέα στην Alma Gallery
Από το Βερολίνο στο Γκούγκενχαϊμ και τη συλλογή Ναχμάντ
Μία νέα βιογραφία βασισμένη στα σημειωματάρια της συζύγου του Τζο αποκαλύπτει τα μελανά σημεία του γάμου της με τον ζωγράφο
Η εικαστικός μίλησε στην ΑΤΗΕΝS VOICE λίγο πριν τα εγκαίνια της νέας της έκθεσης, «Καπνός στο νερό», στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη
Ένα πρώιμο έργο των «Infinity Net»
Υπολειμματικές μορφές αστικής ζωής και καλλιτεχνικές δράσεις στο Cine Athenée
Οι απόγονοι του Εβραίου εκδότη Σάμουελ Φίσερ υποστηρίζουν ότι η οικογένεια αναγκάστηκε να πουλήσει τον πίνακα
Δέκα καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Πολωνία εξερευνούν τη σχέση ανθρώπινης μνήμης, ψηφιακών αρχείων και μηχανών
Επιστήμονες εντοπίζουν πότε και πού δημιουργήθηκαν εμβληματικά έργα τέχνης
Μπήκαμε στον κόσμο που έχει δημιουργήσει και που ονομάζει «Το Χρυσό Σύνδρομο» στην a.antonopoulou.art
Η νέα περιοδική έκθεση στο Μουσείο Γ. Γουναρόπουλου
Από τη συλλογή Μποργκέζε σε μια γαλλική οικογένεια
Η «Ελάσσων διαδρομή» παρουσιάζει τις υπαρξιακές αναζητήσεις του καλλιτέχνη πάνω στην τέχνη και τη ζωή
Το ηχητικό δρώμενο «Διαδρομές ή ένας ανέφικτος στόχος» παρουσιάζεται την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου με ελεύθερη είσοδο
Η Αθήνα μέσα από τις αστοχίες και τις ρωγμές της
«Frida: The Making of an Icon»: Μια έκθεση που εξετάζει τη διαδρομή και τη μετατροπή της Φρίντα Καλό σε ένα παγκόσμιο πολιτισμικό φαινόμενο
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.