Η έκθεση «Ελάσσων διαδρομή» του Σπύρου Κωτσαλά φιλοξενείται στην Γκαλερί Άλμα μέχρι τις 28 Νοεμβρίου
Ο Σπύρος Κωτσαλάς παρουσιάζει τη νέα του έκθεση, με τίτλο «Ελάσσων διαδρομή» στην Γκαλερί Άλμα, σε επιμέλεια του ίδιου και της Μαρίας Αλμπάνη. Μια έκθεση που μας ταξιδεύει σε τοπία αρχέγονα, όπου η ανθρώπινη παρουσία άλλοτε υπονοείται και άλλοτε είναι φανερή. Πρόκειται για μια νέα σειρά έργων που ο καλλιτέχνης έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια και εκφράζει τις προσωπικές του αναζητήσεις πάνω στην τέχνη και τη ζωή. Αυτό άλλωστε είναι φανερό και από τους τίτλους που αποφασίζει να δώσει στα έργα του.
Βρέθηκα πριν από λίγες ημέρες στην γκαλερί και ο καλλιτέχνης με ξενάγησε στην έκθεση εξηγώντας μου τα βασικά σημεία της ελάσσονος διαδρομής που βλέπουμε στα έργα του.
Σπύρος Κωτσαλάς
Σπύρος Κωτσαλάς: Η ελάσσων διαδρομή στην Γκαλερί Άλμα
Καθώς μπαίνει κάποιος στην Γκαλερί Άλμα αντικρίζει μια σειρά από έργα, όπου κυριαρχεί η ώχρα, το κεραμιδί, το μπλε και το γκρι. Μια ιδιαίτερη χρωματική παλέτα που κυριαρχεί σε όλα τα έργα και που ο Σπύρος Κωτσαλάς έχει επιλέξει για να υπηρετήσει τους καλλιτεχνικούς σκοπούς του. Στον πάνω όροφο θα λέγαμε ότι η ανθρώπινη παρουσία είναι λιγότερο έντονη, αν και υπονοείται στους περισσότερους πίνακες. Αντιθέτως, στην κάτω αίθουσα, είναι πιο έντονη. Τα έργα έχουν τοποθετηθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να δημιουργούν διάλογο μεταξύ τους και να μας οδηγούν το ένα στο άλλο. Πάλι θα έλεγα ότι αυτός ο διάλογος είναι πιο έντονος στην κάτω αίθουσα. Ίσως ενδεχομένως διότι η σκέψη του καλλιτέχνη ακολουθεί μια διαδρομή που στα μάτια μου τουλάχιστον κορυφώνεται στην κάτω αίθουσα της γκαλερί, ειδικά με κάποια συγκεκριμένα έργα, που η υπαρξιακή αναζήτηση είναι έντονη.
Άποψη της έκθεσης «Ελάσσων χώρος», Γκαλερί Άλμα
Η πρώτη μου ερώτηση στον καλλιτέχνη ήταν να μου εξηγήσει συνοπτικά τον τίτλο της έκθεσης, που μας παραπέμπει σε μια διαδρομή: «Η αρχική ιδέα για την έκθεση είναι η διαδρομή, το πέρασμα του ανθρώπου στη ζωή. Και επειδή αυτό είναι σύντομο, μικρό, γι' αυτό επέλεξα και το επίθετο "ελάσσων". Θεωρώ ότι όλο αυτό το τρέξιμο της καθημερινότητας, δεν σε αφήνει πολλές φορές να σταθείς πάνω σε αυτό το υπαρξιακό ερώτημα»...
Για να αναπαραστήσει αυτό το πέρασμα, όπως μου εξηγεί, «καταφεύγω σε αρχέγονα στοιχεία της φύσης, αντλώντας έμπνευση από δυο πηγές: από τη μια είναι η δική μας η παράδοση, η αρχαιοελληνική και η βυζαντινή και από την άλλη ο μοντερνισμός. Βρίσκω ότι αυτά τα δυο συναντώνται, επειδή δουλεύουν στις δυο διαστάσεις ενώ και τα δυο έχουν προοπτική. Το αποτέλεσμα είναι μια αρχετυπική, μη ρεαλιστική απόδοση του τοπίου».
Και τα χρώματα; Πώς γίνεται η επιλογή, αναρωτιέμαι και τον ρωτώ. «Και τα χρώματά μου προέρχονται από τις κλίμακες της αρχαιοελληνικής τέχνης. Ο Πολύγνωτος ο ζωγράφος είχε δημιουργήσει μια περιορισμένη κλίμακα που έχει το κόκκινο, το κεραμιδί, το μαύρο, το άσπρο και την ώχρα. Εγώ περιστρέφομαι γύρω από αυτά. Αυτό δημιουργεί έναν περιορισμό, αλλά όταν υπάρχουν περιορισμοί στην τέχνη, καταβάλεις μεγαλύτερη προσπάθεια, γίνεσαι πιο δημιουργικός», μου απαντά.
Σπύρος Κωτσαλάς, Ο άνθρωπος που πάσχει τον πολλαπλασιασμό, 2026
Η υπαρξιακή αυτή αναζήτηση του καλλιτέχνη εκφράζεται ποικιλοτρόπως μέσα από διάφορα στοιχεία, είτε πιο ρεαλιστικά είτε πιο μεταφυσικά. Γι' αυτό στα έργα του θα βρούμε τόσο μυθικά όσο και θρησκευτικά και μεταφυσικά στοιχεία. «Όλα αυτά τα υπαρξιακά ζητήματα, που για τον καθένα είναι διαφορετικά, συνδέονται και με την πίστη του ανθρώπου. Ή τη μη πίστη του. Όμως ο καθένας μας αναρωτιέται το πώς βρεθήκαμε στον κόσμο, τι γίνεται μετά το πέρασμά μας στη γη... Εμένα ένα στοιχείο που με ενδιαφέρει και που θέτω στα έργα μου είναι ότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα κομμάτι που έχει αποκοπεί από κάτι το ουσιαστικό και αναζητά την ουσία ώστε να ενωθεί μαζί της».
Έτσι για παράδειγμα υπάρχει το έργο «Ο Ταλθύβιος κοιμάται», που παραπέμπει στις Τρωάδες. Ο Ταλθύβιος ήταν προφήτης και άμα κοιμάται, γνωρίζουμε καλά ότι η καταστροφή καραδοκεί, όπως έγινε στην Τροία. Από την άλλη, σε ένα άλλο έργο βλέπουμε την αντιπαραβολή της θρησκείας με τα είδωλα. «Ζούμε σε μια κοινωνία που χτίζει πολλά είδωλα», παρατηρεί.
Σπύρος Κωτσαλάς, Ο Ταλθύβιος κοιμάται
Οι τίτλοι των έργων του είναι σαφώς ενδεικτικοί αυτού του σκεπτικού του περάσματος και της υπαρξιακής αναζήτησης του καλλιτέχνη. Θέτω μερικά παραδείγματα: «Η ισορροπία ανάμεσα στον χρόνο και στα πράγματα», «Η περιπέτεια της ακινησίας», «Η εύφορη πεδιάδα των προσδοκιών» κλπ. Και αναρωτιέμαι αν φιλοτεχνεί τα έργα του βάσει των τίτλων ή έρχονται εκ των υστέρων. «Οι τίτλοι μου είναι αναπόσπαστο κομμάτι των έργων. Αλλά δεν ξεκινάω ποτέ με τον τίτλο. Το ενδιαφέρον ξεκινάει πάνω στην επιφάνεια του καμβά. Πρέπει πρώτα να βρεθούν οι φόρμες, οι αποχρώσεις, οι εντάσεις πάνω στην επιφάνεια. Και αν βρεθεί αυτό, τότε έρχεται και ο τίτλος. Δηλαδή ξεκινάω με τα μορφοπλαστικά στοιχεία».
Πόσο χρόνο δουλεύει το κάθε έργο; «Αυτό είναι πολύ σχετικό. Εξαρτάται και από τα στοιχεία που έχω μέσα μου και θέλω να εξωτερικεύσω. Υπάρχουν έργα που προκύπτουν άμεσα καθώς γίνεται μια καταγραφή αυτού που έχω μέσα μου, αυτόματα. Άλλες φορές, όμως, αυτό που υπάρχει μέσα μου είναι ασαφές, δεν έχει ακριβή όρια, οπότε χρειάζεται περισσότερη επεξεργασία, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ώστε να "καθαρίσει" και να γίνει σαφές».
Σπύρος Κωτσαλάς, Η ισορροπία ανάμεσα στον χρόνο και στα πράγματα
Έχοντας ολοκληρώσει την ξενάγηση, αυτό που με απασχολεί είναι το μετά. Ένα πρότζεκτ που ξεκίνησε ο ίδιος να δουλεύει εδώ και τέσσερα χρόνια, κλείνει άραγε με αυτήν την έκθεση; «Κάθε φορά κλείνοντας μια έκθεση, γεννιέται κάτι καινούριο», αλλά σαφώς μένουν στοιχεία από αυτή τη διαδρομή για τα επόμενα σχέδιά του...
Από τον Ντέιβιντ Μπόουι και τον Τζον Λένον μέχρι τη Σάρον Στόουν και τον Τζόνι Ντεπ, σελέμπριτις στον ελεύθερο χρόνο τους ζωγραφίζουν, μερικοί και πολύ καλά!
Με αφορμή την έκθεση Between Bites στην αίθουσα τέχνης METAMORFOSIS, η ζωγράφος μιλά στη Thess Voice για την εγγύτητα, την απόσταση και τα ίχνη που αφήνουμε ο ένας στον άλλον
Η έκθεση, σε επιμέλεια της Μαρίας Κουτσομάλλη-Moreau και της Marina Ferretti Bocquillon, μας ταξιδεύει στο Παρίσι του 19ου αιώνα μέσα από εμβληματικά έργα της εποχής
16°
