Η παιγνιώδης σοβαρότητα της Ειρήνης Καραγιαννοπούλου

Η περιπλάνηση στην πόλη, κάποιες αναπάντεχες συναντήσεις, έργα τέχνης που σε κεντρίζουν, ταινίες που σε ιντριγκάρουν, μουσικές που ξεχαρβαλώνουν ό,τι σε σκοτίζει και σε αλαλιάζει, το κεχριμπαρένιο κομπολόι που σε συνδράμει στην επιβεβλημένη εγκράτεια, ιδού πώς κυλάνε οι εβδομάδες στην πόλη.

Για ώρες να περιβάλλεσαι από μια πανδαισία κίτρινων μορφών που άλλοτε μένουν επιβλητικά ασάλευτες και άλλοτε πάλλονται, στραφταλίζουν, εκβάλλουν ήχους, θροΐζουν, μπολιάζονται από γαλάζιες και κόκκινες νύξεις, φουρφουρίζουν και μετεωρίζονται με ψυχεδελικές post-popδιαθέσεις, ταξιδεύοντάς σε μες στο χρόνο, στη δεκαετία του 1920 αίφνης, αλλά και στο χώρο, σε ένα καμπαρέ όπου δεσπόζει το τσάρλεστον, αλλά και σε τοπία βγαλμένα από τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας.

Στην αίθουσα τέχνης a.antonopoulou.art στην οδό Αριστοφάνους, αφού γευτήκαμε σερμπέτια και ήπιαμε καφεδάκι στην οδό Αισχύλου, φωταγωγηθήκαμε από το πελώριο χαμόγελο και τα γαλάζια μάτια της ζωγράφου Ειρήνης Καραγιαννοπούλου (Θεσσαλονίκη, 1973), η οποία μας ξενάγησε στον κίτρινο κόσμο που έχει δημιουργήσει και που ονομάζει Το Χρυσό Σύνδρομο.

Lady Luck

Τα έργα που παραμένουν εσκεμμένα άτιτλα αφηγούνται την εμμένουσα διάθεση της δημιουργού να σχολιάσει τόσο τα όνειρα της αφθονίας όσο και την αφθονία των ονείρων. Η πλησμονή, το περίσσιο, το ξέχειλο είναι κινητήρια δύναμη αλλά και ζώνη γεμάτη παγίδες, όπως μαθαίνουμε από το ανοξείδωτο Στάλκερ του Αντρέι Ταρκόφσκι και από το μυθιστόρημα Πικνίκ στο πλάι του δρόμου των Αρκάντι και Μπορίς Στρουγκάτσκι (μτφρ. Γιώργος Πινακούλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Η Έφη Φαλίδα, επιμελήτρια της έκθεσης, σχολιάζει εύστοχα: «Ήταν μια επίδειξη θάρρους από την πλευρά της εικαστικού, καθώς αποφάσισε να μεγαλώσει τη χειρονομία της ζωγραφίζοντας. Γιατί με τη ζωγραφική –ας μη γελιόμαστε– είναι σα να παλεύεις με θηρίο. Και αυτή η νέα της συντροφιά ξεκάθαρα σε καλεί να την περιεργαστείς. Αδρές κίτρινες πινελιές, μαύρο βάθος διάστικτο από τελείες που φεγγοβολούν, μία δεσπόζουσα σκοτεινή γυάλινη σφαίρα απλωμένη πάνω σε «χρυσόμαλλο δέρας», μία σύνθεση ονειρικών γκοθ τοπίων ρομαντικής σύλληψης προσπερνούσαν τη σκόνη του χρόνου χωρίς να την αποδιώχνουν. Σύγχρονα έργα αλλά και παράξενες αναμνήσεις του παρελθόντος. Όλα τώρα και τίποτα εδώ».

Longer

Ναι, όλα τώρα και τίποτα εδώ. Μνήμες από μυθιστορήματα του Στάνισλαβ Λεμ (ιδίως από το Σολάρις) αλλά και από άσματα του Σαββόπουλου («σαν τοπίο του βυθού»), χρωματοχοροί και χρωματόηχοι που προξενούν απρόσμενους συνειρμούς: μια φωνή απαγγέλλει ένα κολάζ από στίχους του Σαίξπηρ, παραθέματα του Εγέλου, και αφορισμούς του Λα Ροσφουκώ ενόσω ο δαιμόνιος Μιχάλης Σιγανίδης παίζει ένα κονσέρτο για αιθερόφωνο, πέρλες σε κρυστάλλινο κλωβό, και αυλό του Πάνα.

Σχετικό Άρθρο

Lifestyle Analog hobbies: Επιστρέφουμε στις μικρές, χειροποίητες χαρές της γιαγιάς

Ερικέτη Κωνσταντίνου 29.10.2026, 12:37

Μας λέει η Ειρήνη ότι το Χρυσό Σύνδρομο έχει κάτι από φαντασμαγορία και από Λας Βέγκας και από Κέρας της Αμάλθειας, και μου έρχεται στο νου το Καταραμένο Απόθεμα, αυτό σπουδαίο πόνημα του Ζορζ Μπατάιγ καθώς και το επίσης σπουδαίο έργο Homo Ludens του Γιόχαν Χάιζινχα, δύο συγγράμματα όπου εξετάζονται και ιστορούνται οι σχέσεις των κοινωνιών με την πλησμονή και με το παιχνίδι. Και ξέρουμε, από προηγούμενες δουλειές της, πόσο παίζει με την πλησμονή και το παιχνίδι, πόσο και πώς ανακατεύει ξανά και ξανά την τράπουλα της επινοητικότητας αλλά και των παραπομπών στην ιστορία της τέχνης η δημιουργός, ιδίως όταν ερωτοτροπεί με τα επιτεύγματα της pop-art, με την τεχνική της μεταστροφής (detournement) που επινόησε ο Γκυ Ντεμπόρ, και με την οικειοποίηση (appropriation) όπως την ασκούν πολλοί σημαίνοντες καλλιτέχνες της contemporaryart.

Στην ερώτηση της Έφης Φαλίδα εάν με τη νέα της δουλειά επιχειρεί να εμφανίσει κάτι που ψάχνει, κάτι που ακόμη δεν έχει κατορθώσει να προσεγγίσει, η Καραγιαννοπούλου απαντάει: «Ναι. Προσπαθώ να βρεθώ μπροστά από κάτι. Δεν θέλω ακριβώς να αναμετρηθώ μαζί του, θέλω να το πλησιάσω. Ξέρω όμως καλά πόσο απλησίαστο είναι. Αυτό έχει να κάνει και με τη ζωγραφική, με το ανέφικτο, το impossibility της ζωγραφικής. Η ζωγραφική είναι κάτι που δεν μπορείς πραγματικά να καταφέρεις. Δεν μπορείς να το πιάσεις, να το αγγίξεις, να το καταλάβεις, να το κάνεις δικό σου. Είναι το μη επίτευγμα».

Προσωπικά πάντως, θεωρώ επίτευγμα την αναμέτρηση της Καραγιαννοπούλου με το απροσπέλαστο, αναμέτρηση που περνάει από ελεγχόμενους αυτοσχεδιασμούς, από ανορθόδοξα παιχνίδια με τους χρωματισμούς, αλλά και από μια γερά αφομοιωμένη ιστορία της ζωγραφικής – όπως φαίνεται από το έργο στο οποίο στάθηκα πολλή ώρα και το οποίο συντίθεται από μια παιγνιώδη, πλην σοβαρότατη, οικειοποίηση των Χαρτοπαικτών που εγκλείει δημιουργικά τον ιμπρεσιονισμό (ένθεση της Ολυμπίας του Μανέ), τον υπερρεαλισμό (ένθεση ενός γλυπτού του Πικάσο), τον ντανταϊσμό (μέσω ενός φωτογραφικού κολάζ του Ντισάν) και το κίνημα Fluxus (μέσω της παρουσίας του Γιόζεφ Μπόις).