Ο Μ. Τζον Χάρισον κερδίζει το Booker με το βιβλίο «The End of Everything». Άξιζε τη διάκριση;
Το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κέρδισε το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα κριτήρια της βράβευσης.
Νικητής του βραβείου Booker 2026 ο Μ. Τζον Χάρισον για το βιβλίο «The End of Everything»
Σε ηλικία 81 ετών, ο Μ. Τζον Χάρισον κέρδισε χθες το βράδυ το βραβείο Booker για το βιβλίο επιστημονικής φαντασίας του «The End of Everything». Στο σύντομο αυτό μυθιστόρημα 200 σελίδων, ο πρωταγωνιστής Φίλιπ Τένετ και η ηλικιωμένη θεία του, Μάρνι, ζουν στη νότια ακτή της Αγγλίας, μερικές δεκαετίες στο μέλλον και αρκετά χρόνια μετά από μια μυστηριώδη καταστροφή: μια εισβολή των «iGhetti».
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια μιας τελετής στο Old Billingsgate του Λονδίνου, τη Δευτέρα το βράδυ, 9 Νοεμβρίου. Ο συγγραφέας θα λάβει ένα έπαθλο 50.000 λιρών (67.000 δολάρια). Στη φετινή κριτική επιτροπή, υπό την προεδρία της ιστορικής Μαίρη Μπίρντ (Mary Beard), συμμετείχαν οι συγγραφείς Ρέιμοντ Αντρομπούς (Raymond Antrobus) και Πατρίσια Λόκγουντ (Patricia Lockwood), η κριτικός Ρεμέκα Λίου (Rebecca Liu) και ο μουσικός Τζάρβις Κόκερ (Jarvis Cocker), frontman του βρετανικού συγκροτήματος Pulp.
Το βιβλίο «The End of Everything» του Μ. Τζον Χάρισον
Το βιβλίο παρουσιάζει έναν κόσμο παράξενο και δυσνόητο, και είναι κατά κάποιο τρόπο μια περιπέτεια αποκάλυψης η οποία δεν μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει τι ακριβώς συμβαίνει και γιατί, εστιάζοντας αντ’ αυτού στην ίδια την αναζήτηση και τον αποπροσανατολισμό. Η ιστορία ξεδιπλώνεται κυρίως μέσα από τα μάτια του Φίλιπ, ενός ανθρώπου που αναζητά αντικείμενα στις ακτές και ο οποίος εντοπίζει ένα βιολογικό «τεχνούργημα» που είχε απορριφθεί στη θάλασσα από τους εισβολείς.
Ο πρωταγωνιστής του Χάρισον δεν είναι σε καμία περίπτωση ένας ήρωας ο οποίος επιζητά να παλέψει για ή να επιλύσει κάτι. Οι απαντήσεις δεν έρχονται και οι εξηγήσεις δεν υπάρχουν. Δεν μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, όπως πολύ συχνά συμβαίνει σε βιβλία τέτοιου είδους, και να πάρει τα ηνία μιας επανάστασης. Μέσα από αυτή, λοιπόν, την ασάφεια και την ολοκληρωτική έλλειψη γνώσης και βεβαιότητας, ο Φίλιπ προσπαθεί να επιβιώσει μέρα με τη μέρα.
Είναι αρκετοί αυτοί που είδαν το βιβλίο του Χάρισον ως μια αλληγορία για την αναδυόμενη τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο ίδιος ο συγγραφέας όμως εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η ιδέα για την ιστορία ήρθε πολύ πριν από την ΤΝ, και γεννήθηκε μετά την οικονομική κρίση του 2008.
Παρόλο που το βιβλίο «Orbital» της Σαμάνθα Χάρβι, το οποίο κέρδισε το βραβείο Booker το 2024, λαμβάνει χώρα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, είναι ένα φιλοσοφικό διήγημα για τη ζωή και την αξία της, και δεν θεωρείται ―ή κατηγοριοποιείται ως― ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας. Αυτό κάνει το «The End of Everything» ίσως το πρώτο βιβλίο της κατηγορίας αυτής να κερδίσει το βραβείο Booker.
Αν και το «The End of Everything» είναι καιρό στη λίστα μου TBR (to be read), δεν έχω καταφέρει ακόμα να το διαβάσω, πρώτον γιατί ήθελα να δώσω προτεραιότητα σε άλλα βιβλία, και γιατί η αλήθεια ήταν έχω ακούσει μεικτές κριτικές ― μερικές φορές και άκρως αρνητικές.
Από την τελευταία λίστα υποψήφιων βιβλίων έχω διαβάσει μονάχα δύο: το «The Things We Never Say» της Ελίζαμπεθ Στράουτ (Elizabeth Strout), το οποίο δεν μου άρεσε καθόλου και δεν κατάλαβα ποτέ γιατί προτάθηκε για αυτό το βραβείο εξ αρχής, και το εκπληκτικό «John of John» (Τζον, γιος του Τζον) του Ντάγκλας Στούαρτ (Douglas Stuart), το οποίο θεωρώ ένα από τα ομορφότερα βιβλία που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια, και το οποίο μπαίνει τόσο βαθιά στο ανθρώπινο συναίσθημα και την ίδια τη δυσκολία της ανθρώπινης ύπαρξης που για μένα έπρεπε να είχε κερδίσει.
Το γεγονός ότι ο Στούαρτ καταφέρνει να κάνει τον αναγνώστη του να ταυτιστεί και να νιώσει δυο ανθρώπους ―τον Τζον και τον Τζον― σε τέτοιο βάθος, ενώ η πραγματικότητά τους είναι τόσο απομακρυσμένη ―χρονικά, χωροταξικά, και πολιτιστικά― από τη δική του, ήταν για μένα ένα χάρισμα, και μια ωδή στην τέχνη της λογοτεχνίας.
Θέλω να διαβάσω το «The End of Everything» ώστε να έχω και προσωπική άποψη, αλλά αν νιώσω αυτό που ένιωσαν όσοι έδωσαν στο βιβλίο αρνητική κριτική, θα είναι η δεύτερη συνεχόμενη φορά που το βιβλίο που κέρδισε το βραβείο Booker ―μαζί με το «Flesh» πέρυσι του Ντέιβιντ Ζάλει (David Szalay)― υστερεί, όχι μόνο ως προς τις προσδοκίες, αλλά τελικά και ως προς το νόημα.
Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο», ο συγγραφέας μιλά για την κατασκευή της συνείδησης και τις σχέσεις εξουσίας
Το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κέρδισε το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα κριτήρια της βράβευσης.
Ο ίδιος αναφέρεται ως «αθηναιογράφος», και κυρίως ως δημοσιογράφος-συγγραφέας. Το βιβλίο του «Και μη χειρότερα – το φάρμακό σας διά πάσαν νόσον…» είναι γεμάτο με μικρά, αληθινά «φάρμακα διά πάσαν νόσον»
15°
