Τι μου έμαθαν οι έρωτες

«Ίσως ο έρωτας είναι εκείνο το σχολείο που κατά την αποφοίτησή σου θα απαιτεί να ‘χεις μάθει ότι πριν περιμένεις κάποιος να είναι συναισθηματικά διαθέσιμος για σένα, θα πρέπει να έχεις υπάρξει εσύ συναισθηματικά διαθέσιμος/η για σένα», λέει η Δήμητρα Ζάφειρα. Ή μάλλον το γράφει, αλλά είναι σαν να στο λέει – το βιβλίο της «Τι μου έμαθαν οι έρωτες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος, είναι γραμμένο σχεδόν προφορικά, άμεσα, με απλές «αλήθειες» σαν την παραπάνω, και με βοηθητικές άδειες σελίδες, σαν ημερολόγιο, σε διάφορα σημεία τις οποίες καλείσαι να γεμίσεις εσύ ο/η αναγνώστης/τρια. Τις γεμίζεις, ή σκέφτεσαι πώς θα τις γέμιζες, απαντώντας σε ερωτήσεις «Τι είναι για σένα ο έρωτας;», «Έχεις βρεθεί σε μη αμοιβαίο έρωτα; Ως θύτης ή θύμα;», «Υπήρξε έρωτας που σου έμαθε κάτι για εσένα σε μια στιγμή που δεν μπορούσες να το δεις;», κ.ά. 

Οι έρωτες δεν μου έμαθαν ντιπ τίποτα είπαμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι άλλοι άνθρωποι δεν διδάχτηκαν από άλλους έρωτες (σίγουρα όχι από τους δικούς μου) – και μπορεί, μπορεί λέμε, αν είχα διαβάσει το βιβλίο της Ζάφειρα όσο ακόμα με έκοφταν οι έρωτες, μπορεί να είχα λειτουργήσει διαφορετικά… αν και, θολό μου φαίνεται, γιατί όπως επισημαίνει και η ίδια, ως κλινική ψυχολόγος «με πολυετή πείρα στην υποστήριξη ατόμων και ομάδων που χρειάζονται ενδυνάμωση και φροντίδα», τα κάνουμε σαλάτα στους έρωτές μας από το στραβό μας το κεφάλι: όχι απαραίτητα επειδή πέσαμε πάνω σε ζαβό σύντροφο, ή επειδή οι συνθήκες ήτανε λοξές.

Η Δήμητρα Ζάφειρα λοιπόν είναι σοβαρό άτομο, «έχει εργαστεί σε πολλές κοινωφελείς δομές, σε κέντρο κοινωνικής υποστήριξης και πρόνοιας, καθώς και στο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Τυφλωκωφών και στο Ειδικό Νηπιαγωγείο Τυφλών», όπως γράφει στο σύντομο βιογραφικό της. Δεν υποψιάζεσαι την δράση και την εμπειρία της όταν απλώς κοιτάς το ωραίο εξώφυλλο του βιβλίου της, στο οποίο είναι κούκλα, σαν ινσταγκράμερ-ινφλουένσερ-σταρ, και λίγα λέω. Αλλά το ίδιο το βιβλίο, με αποσπάσματα του Μιχάλη Γκανά, του Μενέλαου Λουντέμη, του Τσαρλς Μπουκόφσκι, της Βιρτζίνια Γουλφ, της Κικής Δημουλά, του Γιάλομ και όλων των μεγάλων ψυχαναλυτών, το «Τι μου έμαθαν οι έρωτες» είναι μια ευχάριστη έκπληξη, με ψήγματα απλής, καθημερινής σοφίας και με βοηθητικά κεφάλαια. Ειδικά το κεφάλαιο με τις Κόκκινες Σημαίες θα έπρεπε να μας το μοιράζουν σε φυλλάδια από την εφηβεία μας, μπας και γλυτώσουμε κανα-δυο πατάτες, που αναπόφευκτα κάνουμε όλοι από την πρώτη φορά που δαγκώνουμε τη λαμαρίνα μέχρι την τελευταία…

Το πιο συγκινητικό κομμάτι πάντως είναι η προσωπική της αφήγηση, για τη συνάντηση των γονιών της, πολλά χρόνια μετά τον χωρισμό τους (χώρισαν όταν η Δήμητρα ήταν τριών χρονών). Εικονογραφεί μέσα σε μια-δυο σεμνές σελίδες ένα κομμάτι των ανθρώπινων σχέσεων που είναι το πιο βαρύ κι ασήκωτο – τον σφοδρό έρωτα και την τρομαχτική τελικά απομάκρυνση δύο ανθρώπων που κάποτε αγαπήθηκαν τόσο, και που κάποτε είχαν αποκτήσει παιδί/παιδιά μαζί…