Βραβείο Booker 2024 στη συγγραφέα Σαμάνθα Χάρβεϊ για το μυθιστόρημα Orbital

Η Βρετανίδα Σαμάνθα Χάρβεϊ είναι η νικήτρια του βραβείου Booker 2024 για το μυθιστόρημά της «Orbital», που αναφέρεται σε μια ημέρα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, το οποίο έγραψε στη διάρκεια των lockdown κατά την περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού.

Το μυθιστόρημα που κέρδισε το βραβείο Booker είναι το πέμπτο της Χάρβεϊ. Ήταν το πρώτο σε πωλήσεις στη λίστα των έξι επικρατέστερων φιναλίστ και έχει πουλήσει περισσότερα αντίτυπα από ό,τι εκείνα των τριών προηγούμενων βραβευμένων συνδυαστικά, καθώς οι αναγνώστες φαίνεται ότι απόλαυσαν την απεικόνιση της ομορφιάς της Γης από το διάστημα.

Το βραβείο απονεμήθηκε για 55η χρονιά. Προηγούμενοι νικητές του έγκριτου Booker, για το οποίο συναγωνίζονται μυθιστορήματα γραμμένα στην αγγλική γλώσσα, είναι μεταξύ άλλων η Μάργκαρετ Άτγουντ, ο Σαλμάν Ρούσντι και ο Γιαν Μαρτέλ.

Το βιβλίο της Σαμάνθα Χάρβεϊ θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά στις αρχές του 2025, στη σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg.

Βραβείο Booker 2024 στη Σαμάνθα Χάρβεϊ

Όπως είπε η Χάρβεϊ, έγραψε το βιβλίο ενώ ήταν κλεισμένη στο σπίτι της στη διάρκεια της πανδημίας και παρακολουθούσε πλάνα της Γης από το διάστημα στην οθόνη του υπολογιστή της.

Παρομοίασε την εμπειρία των έξι χαρακτήρων του βιβλίου της σαν να είναι «εγκλωβισμένοι μέσα σε ένα κονσερβοκούτι», αναφερόμενη στο λοκντάουν.

Η δράση του έκτασης 136 σελίδων μυθιστορήματός της μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο, στη διάρκεια του οποίου οι αστροναύτες και οι κοσμοναύτες βλέπουν 16 φορές την ανατολή και 16 τη δύση καθώς περιφέρονται γύρω από τη Γη.

Θα αγοράσει καινούργιο ποδήλατο με το χρηματικό έπαθλο

«Το αντικείμενο του βιβλίου είναι όλοι και κανένας. Με τη λυρική της γλώσσα, η Χάρβεϊ παρουσιάζει στα μάτια μας τον κόσμο μας ως περίεργο και νέο», λέει ο Εντμουντ ντε Βάαλ, ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής για το 2024.

Το βραβείο συνοδεύεται από περίπου 60.000 ευρώ, τα οποία όπως είπε η Χάρβεϊ στο BBC, θα τα χρησιμοποιήσει για να αγοράσει ένα νέο ποδήλατο.

Ο νικητής επιλέχθηκε από 156 βιβλία που εκδόθηκαν μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 2023 και 30 Σεπτεμβρίου 2024. Για να είναι επιλέξιμα, τα βιβλία έπρεπε να έχουν γραφτεί αρχικά στα αγγλικά από συγγραφέα οποιασδήποτε εθνικότητας και να έχουν εκδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο ή την Ιρλανδία.

Πριν από το 2014, μόνο βιβλία συγγραφέων από την Κοινοπολιτεία, την Ιρλανδία και τη Ζιμπάμπουε ήταν επιλέξιμα.

Η υπόθεση του βιβλίου Orbital της Σαμάνθα Χάρβεϊ

Έξι αστροναύτες και κοσμοναύτες –από την Αμερική, τη Ρωσία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία– εναλλάσσονται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Βρίσκονται εκεί για να προσφέρουν έργο ζωτικής σημασίας, αλλά σιγά σιγά αρχίζουν να αναρωτιούνται: τι είναι η ζωή χωρίς τη Γη; Τι είναι η Γη χωρίς την ανθρωπότητα; Μαζί, παρακολουθούν τον σιωπηλό μπλε πλανήτη τους, κάνοντας 16 περιστροφές γύρω του μέσα σε μία μόνο ημέρα, στριφογυρίζοντας πάνω από ηπείρους και διανύοντας εποχές, θαυμάζοντας τους παγετώνες και τις ερήμους, τις κορυφές των βουνών και τα κύματα των ωκεανών.

Βλέπουμε φευγαλέα στιγμές της γήινης ζωής τους μέσα από τη σύντομη επικοινωνία με τις οικογένειές τους, τις φωτογραφίες και τα φυλαχτά τους· τους παρακολουθούμε να τρώνε τα γεύματά τους· να αιωρούνται στον ύπνο τους χωρίς βαρύτητα και να γυμνάζονται καθημερινά για να αποφύγουν την ατροφία των μυών, να δημιουργούν δεσμούς που θα μπουν ανάμεσα σε αυτούς και την απόλυτη μοναξιά.

Ωστόσο, αν και απομονωμένοι από τον κόσμο, δεν μπορούν να ξεφύγουν από τη συνεχή έλξη του. Μαζί με την είδηση που φτάνει για τον θάνατο της μητέρας ενός μέλους του πληρώματος, έρχονται και σκέψεις για την επιστροφή τους. Παρακολουθούν έναν τυφώνα που σχηματίζεται πάνω από ένα νησί, νιώθοντας δέος για το μεγαλείο του και φόβο για τις καταστροφικές συνέπειές του.

Η ευθραυστότητα της ανθρώπινης ζωής γεμίζει τις συζητήσεις, τις ανησυχίες, τα όνειρά τους. Αν και τόσο μακριά από τη Γη, δεν έχουν νιώσει ποτέ περισσότερο ότι ανήκουν σε αυτήν.

Η Σαμάνθα Χάρβεϊ γεννήθηκε στο Κεντ το 1975, είναι συγγραφέας και γλύπτρια. Έχει γράψει πέντε μυθιστορήματα και ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο. Τη δεκαετία του 2000 εργάστηκε στο Μουσείο Αστρονομίας Χέρσελ, στο Μπαθ. Βρέθηκε στη μακρά λίστα του Booker το 2009, με το πρώτο της μυθιστόρημα Wilderness. Είναι η πρώτη γυναίκα που βραβεύεται με Booker μετά το 2019, όταν απενεμήθη από κοινού στις Μάργκαρετ Άτγουντ και την Μπερναντίν Εβαρίστο.