Μυρτώ Στεργίου: «Ο διαβήτης τύπου 1 μού έμαθε πόσο σημαντικό είναι να κάνω πράγματα που αγαπώ»

Η 14χρονη Μυρτώ Στεργίου διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 1 στα εφτά της χρόνια. Δεν θυμάται πώς ήταν η ζωή της πριν από τη διάγνωση κι έκτοτε σ’ αυτό το νερό κολυμπά — με χάρη περισσή. Παίζει τένις και βιολί, φέτος ξεκίνησε ποδόσφαιρο και, είτε βρίσκεται στην τάξη είτε στο γήπεδο, χρειάζεται να παρακολουθεί το σάκχαρό της και να αποφασίζει πώς θα αντιδράσει. Είναι μια καθημερινότητα σε «συνεχή κινούμενη άμμο», όπως την περιγράφει ο πατέρας της, Χρήστος Στεργίου.

Η Μυρτώ μιλά ανοιχτά για αυτή την καθημερινότητα μέσα από την πρωτοβουλία «Who’s That Type 1?», που εμπνεύστηκε η ίδια. «Η θέλησή μου να μιλήσω δημόσια γι’ αυτό το θέμα γεννήθηκε από την επιθυμία μου να μην περάσει κανείς αυτό που πέρασα εγώ. Η διάγνωση φέρνει πολλές φορές την αίσθηση ότι κανένας δεν σε καταλαβαίνει. Ήθελα να είμαι ο άνθρωπος που μπορεί να βοηθήσει για να μας καταλάβουν περισσότεροι άνθρωποι. Ο βασικός μου στόχος είναι να μην νιώθει κανείς που ζει με διαβήτη τύπου 1 μόνος», μας λέει.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, η πρωτοβουλία επιστρέφει για δεύτερη χρονιά με την εκδήλωση «A Day in the Life with Type 1 Diabetes», την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου, στις 18:00, στο Αμφιθέατρο Δαΐς των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, στο Μαρούσι. Φέτος η Μυρτώ στρέφει την προσοχή σε όσα οι γύρω της σπάνια βλέπουν: τις αποφάσεις που παίρνει μέσα σε μια συνηθισμένη μέρα και το βάρος του να πρέπει να είναι διαρκώς σε επιφυλακή. Σε ένα διαδραστικό εργαστήριο, το κοινό θα κληθεί να πάρει μερικές από αυτές τις αποφάσεις.

Μιλήσαμε με τη Μυρτώ έναν μήνα πριν τη συναντήσουμε στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής, στο 3ο ετήσιο συνέδριο της ATHENS VOICE με θέμα την «Προσαρμοστικότητα».

Μυρτώ Στεργίου: Η 14χρονη που ζει με διαβήτη τύπου 1 και θέλει να αλλάξει όσα γνωρίζουμε γι’ αυτόν

— Μιλάς ανοιχτά για τον διαβήτη, προσπαθείς άοκνα να ενημερώσεις τους ανθρώπους γύρω σου, είσαι μόνο 14 χρονών. Ποια είναι η Μυρτώ πέρα απ’ αυτό όμως; Τι σου αρέσει να κάνεις;

Μ’ αρέσει πολύ το διάβασμα, λογοτεχνικά βιβλία με περιπέτειες, με φαντασία. Επίσης παίζω τένις –παρακολουθώ και εμπνέομαι από τον Σβέρεφ– και φέτος ξεκίνησα και ποδόσφαιρο! Παίζω και βιολί, γενικότερα μ’ αρέσει η μουσική, μ’ αρέσει να βλέπω ταινίες…

Η καθημερινότητα μιας 14χρονης με διαβήτη τύπου 1

— Πώς τα προλαβαίνεις όλα αυτά;

Σίγουρα ο διαβήτης μού έχει μάθει πώς να διαχειρίζομαι τον χρόνο μου και πώς να κάνω πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και πόσο σημαντικό είναι να κάνω πράγματα που αγαπώ.

— Ο Σενέκας θεωρούσε ότι το πολυτιμότερο νόμισμα της ανθρωπότητας είναι ο χρόνος· κι εμείς τον σπαταλάμε χαρίζοντάς τον αφειδώς σε πράγματα και ανθρώπους που δεν το αξίζουν. Τι άλλο, εκτός από τη διαχείριση του χρόνου, θεωρείς ότι σου έμαθε ο διαβήτης τύπου 1;

Νομίζω την αυτοσυγκράτηση – είναι μια αρετή που έχω κατακτήσει αναγκαστικά: πολλές φορές μπορεί να θέλω να φάω κάτι και, λόγω των μετρήσεών μου εκείνη τη στιγμή ή επειδή δεν γίνεται να υπολογίσω την απαιτούμενη ινσουλίνη, δεν μπορώ να το φάω. Συνεπώς, αν το θέλω πολύ, πρέπει να περιμένω. Αυτό εξασκεί την αυτοσυγκράτησή μου.

Ο πατέρας της Μυρτούς, Χρήστος, διακόπτει ευγενικά για να λύσει μια πιθανή παρεξήγηση: «Οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 μπορούν, θεωρητικά, να φάνε τα πάντα. Όμως πρέπει πρώτα να ελέγχουν τα επίπεδα σακχάρου τους για να δουν πόση ώρα πρέπει να περιμένουν ώστε αυτά να πέσουν αρκετά και να τους επιτρέψουν να καταναλώσουν με ασφάλεια διάφορα “επίμαχα” τρόφιμα». Πολλοί, συνεπώς, διαλέγουν να απέχουν μονίμως από ορισμένες τροφές, επειδή είναι –όπως ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά– «πολύ δύσκολη πίστα». «Αλλά αυτή είναι διαχειριστική επιλογή της κάθε οικογένειας και του κάθε ατόμου», προσθέτει.

— Κλατάρεις καμιά φορά;

Μερικές φορές, ναι. Ο διαβήτης χρειάζεται πολλά: είναι κάτι που πρέπει να σκέφτομαι συνεχώς, να παίρνω συνεχώς αποφάσεις – υπάρχει πάντα πίσω από οτιδήποτε κάνω στην καθημερινή μου ζωή. Είτε είμαι με τις φίλες μου, είτε τρώω, είτε θέλω να αθληθώ, πρέπει πάντα να έχω υπόψη το σάκχαρό μου, τις μετρήσεις εκείνης της ώρας. Αυτό γίνεται καμιά φορά κουραστικό. Στο φαγητό, για παράδειγμα, δεν μπορώ απλώς να κάνω μια ένεση ινσουλίνης και να φάω. Πρέπει να υπολογίσω πόσα γραμμάρια είναι το φαγητό μου, πόση ινσουλίνη πρέπει να πάρω ανάλογα με τα επίπεδα του σακχάρου μου, πόσο θα διαρκέσει η επίδραση του φαγητού… άλλο το να πιω έναν χυμό, που ανεβάζει γρήγορα το σάκχαρο, κι άλλο το να φάω ένα κομμάτι πίτσα, που μπορεί να το επηρεάζει για περισσότερη ώρα. Πρέπει να γνωρίζεις τι κάνει στον οργανισμό το κάθε φαγητό.

— Η υπόλοιπη οικογένεια προσαρμόζεται σ’ αυτό το διατροφικό μοντέλο;

Οι γονείς μου ναι. Ο αδερφός μου είναι 11 χρονών και δεν είναι τόσο εύκολο να προσαρμοστεί – δεν χρειάζεται κιόλας. Αλλά γενικά ο διαβήτης έχει δείξει σε όλους μας πώς πρέπει να τρώμε. Ο μπαμπάς μου έτρωγε, ας πούμε, κορν φλέικς με κακάο και ζάχαρη με μεγάλη χαρά πριν διαγνωστώ. Επειδή έχουμε δει ξεκάθαρα πόσο επηρεάζουν την υγεία οι υπερεπεξεργασμένες τροφές, δεν τις χρησιμοποιεί κανένας από την οικογένεια πια.

Όσα δεν βλέπουν οι άλλοι στη ζωή με διαβήτη

— Τι πιστεύεις ότι θεωρούμε αυτονόητο εμείς οι μη διαβητικοί και δεν το εκτιμούμε αρκετά;

Επειδή διαγνώστηκα με διαβήτη τύπου 1 σε πολύ μικρή ηλικία, δεν θυμάμαι πώς ήταν η ζωή μου χωρίς τον διαβήτη. Παρ’ όλα αυτά, σκέφτομαι συχνά την υποθετική περίπτωση στην οποία θα ζούσα με ένα είδος «ασφάλειας», δηλαδή με την πολυτέλεια να μην ανησυχώ συνεχώς αν το σάκχαρό μου θα πέσει ή θα ανέβει. Καταλαβαίνω όμως ότι αυτά είναι απλώς άδειες σκέψεις και, στο τέλος, νιώθω τυχερή που, επειδή ήμουν τόσο μικρή, η «προσαρμογή» μού φάνηκε αυτονόητη.

Αλλά, για να απαντήσω στην ερώτηση, εκτιμώ πολύ την ενσυναίσθηση των άλλων, των ανθρώπων που μπορεί να μην καταλαβαίνουν τι ακριβώς συνεπάγεται το να έχεις διαβήτη τύπου 1, αλλά προσπαθούν να καλυτερεύσουν τη ζωή μου. Για να δώσω ένα παράδειγμα, καμιά φορά τυχαίνει και έχω υψηλό σάκχαρο εν μέσω διαγωνίσματος. Όταν συμβαίνει αυτό, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ. Ορισμένοι καθηγητές μού δημιουργούσαν πρόβλημα μ’ αυτό, όταν δηλαδή τούς ζητούσα, κατ’ εξαίρεση, να μη γράψω το διαγώνισμα εκείνη τη στιγμή. Πέρυσι όμως είχα μια καθηγήτρια στα μαθηματικά που συμπεριφέρθηκε αλλιώς: με έστειλε στη νοσοκόμα να κάνω ένεση ινσουλίνης και μου ζήτησε να πάω την επόμενη ώρα στην επόμενη τάξη της και να γράψω το υπόλοιπο διαγώνισμα εκεί. Αυτό το εκτίμησα πολύ.

Εκτιμώ και την υποστήριξη των φίλων μου, που με στηρίζουν κι έχουν μάθει τι πρέπει να κάνουν αν πάθω υπογλυκαιμία ή αν το σάκχαρό μου είναι πολύ υψηλό. Όταν δεν νιώθω καλά, με βοηθάνε, εξηγούν στους δασκάλους, στη νοσοκόμα… Και έξω απ’ το σχολείο, όταν πάμε για φαγητό ή κάνουμε παρέα, προσαρμόζονται στους ρυθμούς μου: περιμένουν να φάνε μαζί μου, ας πούμε. Αυτό δείχνει κατανόηση και ενσυναίσθηση κι είναι ένα στοιχείο που ψάχνω πολύ στους ανθρώπους με τους οποίους θα συνδεθώ.

Η ψυχραιμία απέναντι στις δύσκολες στιγμές

— Καταλαβαίνω ότι η ψυχραιμία είναι απαραίτητη σε συνθήκες επείγουσες...

Γενικά είμαι πολύ ψύχραιμος άνθρωπος, γιατί οι επείγουσες καταστάσεις είναι πάρα πολλές όταν έχεις διαβήτη τύπου 1. Είναι σημαντικό σ’ αυτές τις περιπτώσεις να έχεις τη συγκρότησή σου, ώστε να μπορείς να σκεφτείς καθαρά ποιο είναι το επόμενο βήμα που πρέπει να κάνεις. Μια φορά, θυμάμαι, ήμουν στην τάξη, και το κινητό μου, που είναι συνδεδεμένο με τον αυτόματο σένσορα που έχω μονίμως πάνω μου, έδειξε ότι το σάκχαρό μου ήταν στο 56 (τα φυσιολογικά επίπεδα είναι 80 με 100). Τρυπάω γρήγορα το δάχτυλό μου για να πάρω μέτρηση από το αίμα μου σε πραγματικό χρόνο και συνειδητοποιώ ότι τα πραγματικά επίπεδα ήταν στο 37, που είναι επικίνδυνο. Έχω πάντα ένα τσαντάκι με μέλι, πορτοκαλάδα και κάποιον υδατάνθρακα. Το μέλι ενεργεί πιο γρήγορα απ’ οτιδήποτε, αλλά μέλι δεν είχα. Είχα αγχωθεί πάρα πολύ, τα επίπεδα σακχάρου μου ήταν φοβερά χαμηλά και αισθανόμουν άσχημα, δεν μπορούσα να σκεφτώ καθαρά, ζαλιζόμουν, όμως σ’ αυτές ακριβώς τις καταστάσεις πρέπει να ξέρεις από πριν τι θα κάνεις. Κι εγώ ήξερα ότι έπρεπε να ζητήσω από τη φίλη μου να πάει στη νοσοκόμα να ζητήσει μέλι, να πάρω τον μπαμπά μου τηλέφωνο να τον ρωτήσω αν πρέπει να πιω 4 γουλιές χυμό και να ακολουθήσω τις οδηγίες του. Κι αυτό έκανα.

Ο Χρήστος επεξηγεί: «Θα ήθελα να προσθέσω πως, όταν κάποιος έχει υπογλυκαιμία και δη τόσο χαμηλή, ακόμα και η κρίση του δεν λειτουργεί σωστά, το μυαλό θολώνει. Και μιλάμε για καταστάσεις ζωής και θανάτου, μια αλληλουχία γεγονότων που, από τη στιγμή που θα αρχίσει, είναι δύσκολο να ανακοπεί. Για κάθε δύο ανθρώπους που ζουν με διαβήτη τύπου 1 υπάρχει ένας ακόμα άνθρωπος που δεν είναι πια μαζί μας. Γιατί; Γιατί από το 37 πήγε στο 25, στο 25 έκανε σπασμούς, δεν υπήρχε δίπλα του κάποιος που να ξέρει τι να κάνει, να του δώσει γλυκαγόνη, τρέχαν όλοι γύρω του σαν τρελοί, κάλεσαν το 166, ο άνθρωπος κατέληξε στο νοσοκομείο σε κώμα και απεβίωσε. Τέτοια πράγματα δεν συζητούνται ανοιχτά, δυστυχώς· οι οικογένειες με ανθρώπους με διαβήτη τύπου 1 τα ξέρουν μεν, αλλά δεν τα συζητάμε».

Η Μυρτώ επανέρχεται, με μια νότα αυτοπεποίθησης και πυγμής: «Εγώ αυτό που λέω πάντα είναι ότι, παρότι κάνει πιο δύσκολη την καθημερινότητά μου, δεν θα άλλαζα την κατάστασή μου αν μπορούσα. Είναι ένα τεράστιο μέρος από τον άνθρωπο που είμαι σήμερα και με έχει μάθει να βλέπω τη θετική πλευρά των πραγμάτων σε κάθε δυσκολία».

Καθώς φεύγω, ξαναγυρνάμε τη συζήτηση στη λογοτεχνία. «Τώρα διαβάζω τους “Αδελφούς Καραμάζοφ”» λέει και χαμογελάει: «Με κουράζουν λίγο τα πολύπλοκα ονόματά τους. Το παλεύω όμως». Συζητάμε συντόμως πώς η κλασική λογοτεχνία σού προσφέρει διαφορετικούς θησαυρούς σε διαφορετικές ηλικίες. «Μου αρέσει να ξαναδιαβάζω βιβλία και να τα αναλύω επίσης!» προσθέτει. Αναρωτιέμαι φωναχτά αν έχω μπροστά μου μια μελλοντική φοιτήτρια φιλολογίας. «Όχι! Μοριακή βιολόγος θέλω να γίνω, αλλά αγαπώ πάρα πολύ τη λογοτεχνία».

Μια μέρα με διαβήτη τύπου 1

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, η πρωτοβουλία «Who’s That Type 1?», που εμπνεύστηκε η Μυρτώ Στεργίου, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά με την εκδήλωση «A Day in the Life with Type 1 Diabetes». Μετά την πρώτη διοργάνωση, που συγκέντρωσε περισσότερους από 300 ανθρώπους, η φετινή εκδήλωση φωτίζει τις καθημερινές αποφάσεις, τις διακυμάνσεις του σακχάρου και το νοητικό φορτίο της ζωής με διαβήτη τύπου 1.

• 18:00 | Η Μυρτώ Στεργίου ανοίγει τη βραδιά
  Συνομιλεί με τη δημοσιογράφο Ηλιάνα Μάγρα για την πρωτοβουλία της και παρουσιάζει την κεντρική ομιλία «Everything Is Fine».
• 19:00–19:40 | Μια μέρα με διαβήτη τύπου 1
  Η Ντέινα Ρόουζμαν μιλά για την τεχνολογία στη διαχείριση του διαβήτη, η δρ Ελίνα Γκίκα για το νοητικό φορτίο και ο Χρήστος Μπαρτσόκας, ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής του ΕΚΠΑ, για τις διακυμάνσεις του σακχάρου. Ακολουθεί το διαδραστικό εργαστήριο Decision Lab με τον Χρήστο Στεργίου, στο οποίο το κοινό καλείται να πάρει αποφάσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1.
• 19:40–20:10 | Οδηγός για όσους δεν ζουν με διαβήτη τύπου 1
  Ο Νίκος Πορτοκάλογλου συζητά με τη Μυρτώ Στεργίου και τον Χρήστο Μπαρτσόκα για τις αθέατες πλευρές της καθημερινότητας με διαβήτη τύπου 1. Συντονίζει η δημοσιογράφος Τασούλα Επτακοίλη.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης και έως το τέλος του έτους θα συγκεντρώνονται δωρεές μέσω του διεθνούς οργανισμού Breakthrough T1D, για τη στήριξη της έρευνας με στόχο την ίαση του διαβήτη τύπου 1.

• Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2026, 18:00–20:15. Θα ακολουθήσει Wine & Cheese έως τις 21:00
• Αμφιθέατρο Δαΐς, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Μαρούσι
• Δωρεάν, με απαραίτητη ηλεκτρονική εγγραφή στο whosthatype1.com
• Αγγλικά με ταυτόχρονη διερμηνεία στα ελληνικά. Η καταληκτική συζήτηση θα γίνει στα ελληνικά