Το «Μονστρίλιο» του Μεξικανού Χεράρδο Σάμανο Κόρδοβα είναι το πιο ενδιαφέρον βιβλίο τρόμου που διαβάσαμε φέτος — και δεν διαβάσαμε λίγα: παίζει με τα είδη, είναι υπερήφανα queer, είναι πρωτότυπο, και είναι ωραία ενοχλητικό. Μας κέρδισε.
Το πένθος —αφήνει να υπονοηθεί— μπορεί να πάρει πολλές μορφές, και καμιά τους δεν είναι καλή. Και αυτό το μυθιστόρημα —λογοτεχνικό ντεμπούτο του Κόρδοβα στη μεγάλη φόρμα: είναι κυρίως διηγηματογράφος αλλά και εικαστικός: σχεδιάζει… τερατάκια— εξερευνά τις πιο τρελές από αυτές. Είναι ένα παράξενο βιβλίο, που ενσωματώνει πολλή αγάπη, πολλή θλίψη, πάρα πολλή μοναξιά, και πολλές, πολλές τερατωδίες. Και έχει μια θεότρελη υπόθεση, ένα κράμα φάνταζι, μαγικού ρεαλισμού, φολκλόρ, λαογραφίας, οικογενειακού δράματος — και τρόμου.
Η Μάγος, λοιπόν, χάνει τον εντεκάχρονο γιο της, τον Σαντιάγο, που γεννήθηκε με έναν μόνο, και παραμορφωμένο, πνεύμονα. Συντετριμμένη, αφαιρεί με ένα μαχαίρι ένα κομμάτι από τον πνεύμονά του και το παίρνει μαζί της στην Πόλη του Μεξικού, όπου, ακολουθώντας έναν παλιό λαϊκό θρύλο, αρχίζει να το φροντίζει και να το ταΐζει. Με έναν παράδοξο τρόπο, το απομεινάρι του πνευμονιού μεγαλώνει, αποκτά μάτια, τρίχωμα, στόμα, και τελικά γίνεται ένα σαρκοβόρο πλάσμα, ο Μονστρίλιο, που με τον καιρό παίρνει ανθρώπινη μορφή και μοιάζει όλο και περισσότερο με τον νεκρό Σαντιάγο. Η Μάγος προσπαθεί να το μεγαλώσει σαν παιδί της, κρύβοντάς το από τον κόσμο και αντιμετωπίζοντας, όσο αυτό είναι δυνατό, τις βίαιες ορμές του. Όμως, όσο εκείνο μεγαλώνει, η ανθρώπινη ανατροφή που του προσφέρει συγκρούεται με την αληθινή του φύση, που είναι κάτι πολύ, πάρα πολύ, ακόρεστα πεινασμένο… για σάρκα.
Το βιβλίο, που ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη, στην Πόλη του Μεξικού και στο Βερολίνο, είναι γραμμένο από τέσσερις διαφορετικές οπτικές γωνίες, γιατί τίποτε δεν μπορεί και δεν πρέπει να μείνει κρυφό εδώ πέρα. Μια πολυεπίπεδη ιστορία, και μια πολυεπίπεδη αναγνωστική εμπειρία ταυτόχρονα, που έχει στοιχεία από το «Gremlins» και τον «Ψαλιδοχέρη», από τον Κάφκα και τη «Μεταμόρφωση», από το «Νεκρωταφίο ζώων» του Κινγκ και τον «Φρανκενστάιν» της Μαίρης Σέλεϊ: μια πολύ παράξενη, πολύ εκλεκτικά όμορφη παρέα. Όμορφη με τον ιδιαίτερο τρόπο της, βέβαια. Και αληθινά ξεχωριστή — επιτέλους.
Μια πολυεπίπεδη ιστορία, και μια πολυεπίπεδη αναγνωστική εμπειρία ταυτόχρονα, που έχει στοιχεία από το «Gremlins» και τον «Ψαλιδοχέρη», από τον Κάφκα και τη «Μεταμόρφωση», από το «Νεκρωταφίο ζώων» του Κινγκ και τον «Φρανκενστάιν» της Μαίρης Σέλεϊ.
Γραμμένο με ωραία, άμεση και πλούσια πρόζα, με συχνές μεταπτώσεις ανάμεσα στο μακάβριο, το χιούμορ και τη συγκίνηση, με πολλούς queer χαρακτήρες, το μυθιστόρημα είναι συνολικά μία γκροτέσκα, τρελή διατριβή για την ανθρώπινη υπόσταση και την άνευ όρων αποδοχή: την πιο ειλικρινή, και πιο δύσκολη.
Χωρίζεται σε τέσσερα μέρη, με διαφορετικούς αφηγητές το καθένα: τη μητέρα, μια φίλη της οικογένειας, τον πατέρα, και τον ίδιο τον Μονστρίλιο. Η εναλλαγή των φωνών φωτίζει διαφορετικές όψεις της αγάπης και του πένθους, και παρουσιάζει σταδιακά το τέρας σαν ένα πρόσωπο με πραγματική εσωτερική ζωή. Από μικρό, επικίνδυνο πλάσμα που κινείται με βάση το ένστικτο, ο Μονστρίλιο γίνεται ένας νεαρός άντρας που θέλει ό,τι και οι υπόλοιποι σαν κι αυτόν: να δουλέψει, να δεθεί με άλλους, να ερωτευτεί. Μόνο που είναι τέρας βέβαια, κι αυτό ο Κόρδοβα μας το θυμίζει όποτε παίρνουμε να τον συμπαθούμε: υπάρχουν ωραίες σκηνές βίας, και ακόμη ωραιότερες σκηνές αποκρουστικών μεταμορφώσεων.
Από μικρό, επικίνδυνο πλάσμα που κινείται με βάση το ένστικτο, ο Μονστρίλιο γίνεται ένας νεαρός άντρας που θέλει ό,τι και οι υπόλοιποι σαν κι αυτόν: να δουλέψει, να δεθεί με άλλους, να ερωτευτεί. Μόνο που είναι τέρας...
Φρίκη από τη μία, και τρυφερότητα από την άλλη. Κοινωνική προκατάληψη — και αποδοχή. Συνηθισμένο… και ακραία διαφορετικό. Μητρική αγάπη, και ανάγκη ελέγχου. Ανεξαρτησία… αλλά και μια δεύτερη απώλεια. Και με ένα κεντρικό ερώτημα στην όχι πιο κρυφή πτυχή του βιβλίου — ένα ερώτημα που έχουμε όλοι, αλλά ιδιαίτερα τα queer άτομα: «Άραγε θα με αγαπούν οι άλλοι ό,τι κι αν γίνει, όπως κι αν είμαι;»
Το «Μονστρίλιο» ανήκει στα σύγχρονα μυθιστορήματα τρόμου που χρησιμοποιούν το αλλόκοτο για να εξετάσουν τις πιο εύκολα αναγνωρίσιμες ανθρώπινες εμπειρίες. Πρωτότυπο, συγκινητικό και σκληρό, συνδυάζει τον σωματικό τρόμο με το οικογενειακό δράμα. Επίσης, και μεγάλη προσοχή εδώ: δεν είναι μια μεταφορά — είναι αυτό που είναι, και εννοεί κάθε του λέξη.
Πολύ ξεχωριστή εκδοτική πρόταση από την πολύ ξεχωριστή, και εξαιρετικά προσεγμένη και επίσης εκλεκτική, Carnívora, με τις ωραίες μεταφράσεις της, την τυποτεχνική της αρτιότητα, και τις αναπάντεχες προτάσεις της από το ισπανόφωνο σύμπαν: προτάσεις μιας αλλόκοτης καθημερινότητας που θέλει να φωνάξει πως είναι εδώ. Ακούμε.
Από το σάιτ τής Carnívora:
Μια μητέρα, η Μάγος, χάνει το παιδί της. Βασισμένη σε ένα μείγμα παλιών λαϊκών δοξασιών και σε μια προσπάθεια να κρατήσει με κάποιο τρόπο ζωντανό τον γιο της, που μόλις πέθανε, κόβει και διατηρεί σε ένα βάζο ένα κομμάτι από τον πνεύμονά του. Έναν πνεύμονα που η ίδια τρέφει και ο οποίος εξελίσσεται σε ένα νέο ον, τον Μονστρίλιο, ένα σαρκοβόρο τέρας που μαθαίνει πώς να γίνει ξανά άνθρωπος. Ο Μονστρίλιο ξετυλίγει το κουβάρι μιας αλλόκοτης ιστορίας, την οποία διατρέχει το πένθος, η αγάπη και η ανάγκη για αποδοχή του εαυτού. «Ο κόσμος ήταν τρομακτικός. Χειρότερα. Εγώ ήμουν τρομακτικός μέσα σε αυτόν. Σε ένα σώμα που δεν είχα ιδέα πώς να χειριστώ», γράφει ο συγγραφέας σε αυτό το ασυνήθιστο μυθιστόρημα. Ο Μεξικανός εμπνέεται από τον Κορτάσαρ, αλλά και τη Σβέμπλιν, τον Έικα, τη Λινκ και τον Νταλ, και προφέρει ένα τερατώδες σύμπαν, που με στοιχεία από τη λογοτεχνία του φανταστικού και τη λογοτεχνία τρόμου διερευνά την υπόσταση της αγάπης άνευ όρων, ακόμα κι αν είσαι «μια κουκουβάγια που νομίζει ότι είναι κόκορας», και ανασύρει τα πιο πρωτόγονα συναισθήματα. Το πρωτότυπο γράφτηκε από τον συγγραφέα στα αγγλικά, που του πρόσφεραν την απαραίτητη απόσταση να εκφράσει τα συναισθήματά του και να δομήσει έναν λογοτεχνικά γκροτέσκο κόσμο που πειραματίζεται, θέτει ερωτήματα και προκαλεί. Με μια πλοκή παράδοξη και σπαρακτική, ο Σάμανο Κόρδοβα εξερευνά στο πρώτο του μυθιστόρημα τις συγκρούσεις γύρω από την ταυτότητα, τη σεξουαλικότητα, την αποδοχή, και προτείνει ένα είδος που με queer γλώσσα αποπειράται να αμφισβητήσει την παραδοσιακή αφήγηση και επαναδιαπραγματεύεται τη λογοτεχνική έκφραση.
Και ένα μικρό βιογραφικό του συγγραφέα:
Ο Χεράρδο Σάμανο Κόρδοβα είναι συγγραφέας και καλλιτέχνης από την Πόλη του Μεξικού. Έχει πάρει μεταπτυχιακό στη Λογοτεχνία από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Έχει σπουδάσει ως υπότροφος στο Bread Loaf και στο Tin House. Έργα του έχουν δημοσιευτεί στα The Common, Ninth Letter, Passages North και Chicago Quarterly Review. Είναι επίσης γνωστός για τα πλασματάκια που ζωγραφίζει. Στο ντεμπούτο του συνδυάζει την τολμηρή φαντασία και την υποβλητική γραφή με το συναισθηματικό βάθος. Γραμμένο σε τέσσερις πράξεις που διατρέχουν την υφήλιο, από το Μεξικό και το Μπρούκλιν μέχρι το Βερολίνο, το «Μονστρίλιο» προσφέρει, με σοκαριστική σαφήνεια, ένα λυτρωτικό και ακριβές πορτρέτο της ανθρώπινης ύπαρξης.
Βρείτε το στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας, ή όπου αλλού σάς αρέσει να προμηθεύεστε τα βιβλία σας.
Δύο βιβλία κυκλοφόρησαν σχεδόν την ίδια μέρα στη Γαλλία αποκαλύπτοντας την προσωπικότητα, τις πολιτικές αντιφάσεις, τη φιλοδοξία και την προσωπική ζωή του Γάλλου προέδρου
Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο», ο συγγραφέας μιλά για την κατασκευή της συνείδησης και τις σχέσεις εξουσίας
Το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κέρδισε το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα κριτήρια της βράβευσης.
14°
