Η γυναίκα που πιστεύει, που παραιτείται, που παθαίνει κρίση πανικού, που πνίγεται στις μπίρες, που θυμάται, που ξεχνά, που σπουδάζει με κεφαλομάντηλο, που αντιστέκεται, που ενδίδει, που ερωτεύεται. Που όλες φοβούνται. Τον εαυτό τους και μετά τους άλλους. Μα και το παρόν και το μέλλον τους και το παρελθόν βέβαια, που τις δυναστεύει ως ανάμνηση, ως εμπειρία, ως δυστυχία. Δεκαέξι γυναίκες μάς δίνουν στιγμές της ζωής τους στο βιβλίο του Ευάγγελου Αρεταίου, «Σαν άμμος που χάνεται». Γυναίκες στην Ευρώπη, στην Τουρκία, στη Συρία, στην Ουκρανία. Γυναίκες υπομονής στα δύσκολα και αντοχής στα φοβερά. Τι μπορεί να ενώνει μια γυναίκα καριέρας στις Βρυξέλλες και μια θαλασσοδαρμένη στο Αιγαίο πρόσφυγα; Μια ξεπεσμένη επαγγελματικά δικηγόρο στην Αθήνα και μια εκπαιδεύτρια κατά των τζιχαντιστών στο Μάλι; Μια γυναίκα στην Τουρκία υπέρ του καθεστώτος και μία εναντίον; Μια μάνα που έχασε το παιδί της από λευχαιμία και μια θεία ενός κοριτσιού που παλεύει να ζήσει με αδύναμη καρδιά;
Τις ενώνουν τα αισθήματα, όπως μόνο οι γυναίκες μπορούν να τα αισθανθούν. Κοφτερά και παρηγορητικά, δυνατά και σιωπηλά, παραγνωρισμένα κι εκκωφαντικά. Ο φόβος και η απογοήτευση, η ελπίδα και η χαρά, η ματαίωση και η προσμονή, το άγνωστο αύριο για όλες τους κυριαρχεί στο βιβλίο. Τις ενώνει το ότι είναι «όμορφα ίδιες», όπως παραδέχεται ο συγγραφέας. Ο Αρεταίος τις ακολουθεί κινηματογραφικά, το μολύβι του γίνεται φακός που τις καταγράφει. Τα σώματά τους, οι κινήσεις τους, το νερό που τρέχει πάνω τους, η κάφτρα του τσιγάρου τους, και το υπέροχο πέρασμα των δαχτύλων στα μαλλιά, είναι ζωντανές εικόνες μπροστά μας. Γι’ αυτό και δεν τις προσπερνάς εύκολα, μα στέκεις στη σελίδα, θέλει και τη φαντασία του αναγνώστη αυτό το ζωντάνεμα. Οι σκέψεις αυτών των γυναικών, όσα νιώθουν, όσα ρυθμίζουν τις πράξεις τους, όσα τις κινητοποιούν και ταυτόχρονα τις αφήνουν παραιτημένες αναδύονται μέσα από τις σελίδες. Δεκαέξι κορίτσια όλων των ηλικιών, όλων των κοινωνικών θέσεων, όλα τους όμως κορίτσια της εσωτερικής ανάγκης να ορίσουν τον εαυτό τους, να καθορίσουν παρόν και μέλλον, κόντρα στο ρεύμα, τολμηρές και ατίθασες, ή πλέοντας μαζί του ήσυχες αλλά αποφασισμένες.
Ο Αρεταίος δεν εξωραΐζει τις ηρωίδες του. Τις παρουσιάζει ευάλωτες, αμφιταλαντευόμενες, μετανιωμένες, ευαίσθητες στον έξω κόσμο, μ’ ένα εσωτερικό κεντρί για το μέσα τους, που δεν τις αφήνει να εφησυχάσουν, να επαναπαυθούν. Διυλίζουν τις περιστάσεις της ζωής τους, δεν τις προσπερνούν, επιδιώκουν όρους ζωής κι όχι μια απλή δεδομένη επανάληψη της καθημερινότητας. Τις ορίζει η οικογένειά τους και τα βιώματα της νεότερης ζωής τους, τις ορίζει η ανάγκη μα και η επιλογή. Κι έτσι στο πρόσωπο της καθεμιάς, όλες τους σύγχρονες και διπλανές μας, μπορούμε να αναγνωρίσουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας. Μια σκέψη, μια πράξη, μια συμπεριφορά που θα μπορούσε να είναι ή και είναι δική μας, που μας ενώνει ώστε να ξέρουμε ότι δεν είμαστε μόνες στα δύσκολα, που επιβεβαιώνει τη δύναμή μας. Γιατί το βιβλίο είναι τελικά ένα θαυμαστικό στη δύναμη, την πάλη, την ευγένεια της γυναίκας. Της Μπουρτζού και της Φαίης, της Νουπέλντα και της Ιουλίας, της Μπαχάρ και της Λένας. Δεν θα μπορούσε, λοιπόν, παρά να είναι γραμμένο μονάχα από έναν άντρα, κάποιον που φανερά τις αγαπά.
5°
