Μεγάλη Βρετανία: Η παραίτηση Φάρατζ και η στασιμότητα των δύο μεγάλων κομμάτων

Μία διόλου φθηνή υπόθεση θα αποδειχθούν όπως φαίνεται οι επερχόμενες επαναληπτικές εκλογές στην παραθαλάσσια περιφέρεια Κλάκτον της Αγγλίας, αφού ο αρχηγός του UK Reform, Nigel Farage, αναγκάστηκε να παραδώσει τη βουλευτική έδρα του ύστερα από τον δημόσιο κοινοβουλευτικό έλεγχο και την οξεία κριτική που του άσκησαν τα βρετανικά ΜΜΕ. Αιτία η εμπλοκή του σε σκάνδαλο με αδήλωτο «δώρο» ύψους 5 εκατ. λιρών, το οποίο φέρεται να έλαβε από τον δισεκατομμυριούχο κρυπτονομισμάτων, Christopher Harborne, τον Απρίλιο του 2024, λίγο καιρό πριν τις γενικές εκλογές του Ην. Βασιλείου, τον Ιούλιο του 2024. Σύμφωνα με το Euronews, στις επαναληπτικές εκλογές, στις οποίες συμμετέχει κανονικά και ο ίδιος ο Farage, αφότου δήλωσε στο X πως «επιθυμεί να κριθούν οι πράξεις του από τους ανθρώπους του Κλάκτον και όχι από τα ΜΜΕ και τους βουλευτές του Westminster», το κόστος αναμένεται να φτάσει τις 275.000 λίρες. Πρόκειται για χρήματα που θα προέλθουν φυσικά από τις τσέπες των φορολογούμενων, με τους υποψήφιους αντιπάλους του Farage να είναι πολυάριθμοι, φτάνοντας τους 34, αριθμό-ρεκόρ για τα δεδομένα των βρετανικών βουλευτικών εκλογών και την διεκδίκηση μίας μόνο έδρας.

Από τους 34 υποψηφίους, οι 20 είναι ανεξάρτητοι. Ο γνωστότερος εξ αυτών δεν είναι άλλος από τον «Count Binface»: πρόκειται για έναν κωμικό-δημόσιο τρολ, που κυκλοφορεί με μία στολή σε στiλ Darth Vader, φορώντας όμως ως κράνος έναν σκουπιδοτενεκέ. Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι πως, ενώ ο ίδιος ο Farage επιμένει να χαρακτηρίζει την υπόθεση επανεκλογής του ως μία «μάχη ενάντια στο κατεστημένο», το ίδιο το «κατεστημένο» αποφάσισε να απέχει πλήρως της διαδικασίας. Τα μεγάλα κόμματα (το κυβερνών Εργατικό Κόμμα, οι Συντηρητικοί, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες οι Πράσινοι και το ακροδεξιό Restore Britain), αρνήθηκαν να κατεβάσουν υποψηφίους για τη διεκδίκηση της εν λόγω έδρας. Και κάπως έτσι, ένας διαστημικός σκουπιδοτενεκές που υπόσχεται μεταξύ άλλων ως προγραμματική δήλωση την κρατικόποιηση της τραγουδίστριας Adele «μιας υπερδύναμης που δίνει ώθηση στο ΑΕΠ» όπως λέει, έχει πιθανότητες διεκδίκησης μίας βουλευτικής έδρας.

Θα ήταν για γέλια εάν υπήρχε έστω ένα ψήγμα πολιτικής σταθερότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο στη μετά-Brexit εποχή. Οι πρωθυπουργοί πέφτουν σε διάστημα από λίγους μήνες έως 1-2 χρόνια, ενώ το πολιτικό κλίμα στη χώρα μοιάζει να έχει καλυφθεί από ένα αντισυστημικό πέπλο χάους αντί να διαφαίνεται η είσοδος σε μία -επιτέλους- φάση πολιτικής και κυβερνητικής ομαλότητας. Τον αντισυστημισμό δεν τον αντιλαμβάνονται βεβαίως όλοι ως τέτοιον. Στην καινούργια, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση του YouGov που δημοσιεύθηκε στις αρχές του μήνα, το 61% των Βρετανών βλέπει πλέον το κόμμα Reform UK ως ένα «κανονικό κόμμα»: ένα κόμμα ικανό να διεκδικήσει την εξουσία, μπαίνοντας σε κυβερνητική τροχιά, με πρωθυπουργό μία προσωπικότητα σαν κι αυτή του Nigel Farage. Το ποσοστό είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό εάν λάβουμε υπόψη πως μόλις πριν 2 χρόνια, σύμφωνα με την τότε αντίστοιχη δημοσκοπική έρευνα του YouGov, έφτανε μόλις το 19%. Ταυτόχρονα, οι ίδιοι οι ψηφοφόροι του Reform UK βλέπουν το κόμμα τους ως «main party», δηλαδή ως κεντρικό παίκτη στην βρετανική κομματική σκηνή, σε ποσοστό που αγγίζει το 95%, τιμή υψηλότερη ακόμη και από εκείνη των ψηφοφόρων του Συντηρητικού κόμματος, οι οποίο δηλώνουν πως βλέπουν το κόμμα τους ως “main party” σε ποσοστό 91%.

«Η “ιδιοφυΐα” της Μάργκαρετ Θάτσερ αποκατέστησε την αυτοπεποίθηση της Βρετανίας» τόνισε στο μεταξύ, σύμφωνα με την Telegraph, η αρχηγός του συντηρητικού κόμματος, Kemi Badenoch, ως απάντηση στα σχόλια του πρωθυπουργού και νέου αρχηγού των Εργατικών, Andy Burgham. Ο Burgham δήλωσε πως η χώρα ακολούθησε «μια σειρά από λανθασμένες κατευθύνσεις τη δεκαετία του 1980», καθώς και ότι «η πολιτική εξουσία συγκεντρώθηκε στο κέντρο, ενώ η οικονομική εξουσία ιδιωτικοποιήθηκε». Η επικεφαλής του Συντηρητικού Κόμματος εξήρε την πρώην πρωθυπουργό λέγοντας ότι «απελευθέρωσε την επιχειρηματικότητα, την ιδιοκτησία και την ατομική ευθύνη, μέσα από λιγότερη κρατική ρύθμιση και χαμηλότερους φόρους». Εν μέσω των απρόβλεπτων εξελίξεων και της ανακατάταξης του κομματικού σκηνικού, οι Συντηρητικοί μοιάζουν ακόμη να προσπαθούν να βρουν τον βηματισμό τους. Η αρχηγός των Συντηρητικών έσπευσε να τονίσει σε πρόσφατες δηλώσεις της για το καυτό ζήτημα του μεταναστευτικού ότι «όσοι δεν προσφέρουν ουσιαστική οικονομική συμβολή μέσα σε διάστημα δέκα ετών δεν θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να παραμένουν επ' αόριστον στη χώρα. Όσοι δεν εργάζονται ή απασχολούνται σε χαμηλόμισθες θέσεις θα πρέπει να υποχρεούνται να επιστρέφουν στη χώρα τους με τη λήξη της προσωρινής άδειας εργασίας τους», πρόσθεσε η Badenoch.

Τοποθετήσεις στοχευμένες εκατέρωθεν, όχι όμως και αρκετά πειστικές για να αλλάξουν τις ισορροπίες, όπως φαίνεται. Συντηρητικοί και Εργατικοί εμφανίζουν παρόμοιο καθαρό ισοζύγιο θετικών και αρνητικών αξιολογήσεων στο YouGov (από -33 έως -35), χωρίς σημαντικές μεταβολές τους τελευταίους μήνες, ενώ το Reform UK πολώνει περισσότερο την κοινή γνώμη, καθώς συγκεντρώνει υψηλότερα ποσοστά τόσο «πολύ θετικών» όσο και «πολύ αρνητικών» απόψεων. Έτσι έχει διαμορφωθεί η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο μόνιμος κίνδυνος ακυβερνησίας, η στασιμότητα στα μεγάλα κόμματα, η άνοδος του UK Reform, η απουσία, όχι μόνο οράματος, μα και βραχυπρόθεσμου πολιτικού σχεδιασμού, για τη σταδιακή στεγανοποίηση της Βρετανίας, ως ακλόνητης δύναμης στη μετά-Brexit εποχή, συνθέτουν ένα ξεχειλωμένο και εν τέλει ασόβαρο πεδίο κομματικού ανταγωνισμού. Τι μέλλει γενέσθαι; Ίδωμεν. Εξάλλου, οι ίδιοι οι Βρετανοί φαίνεται να εννοούσαν το «Keep Calm and Carry On» όταν το έκαναν σύνθημά τους εν μέσω ισοπεδωτικών βομβαρδισμών στον Β’ Παγκόσμιο. Με τις τωρινές εξελίξεις, υπό τις οποίες άλλοι λαοί ενδεχομένως να είχαν πανικοβληθεί από καιρό, οι ίδιοι ίσως απλώς και να χαμογελούν με αυτοσαρκασμό.