Το «Έγκλημα και τιμωρία» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι ανεβαίνει τον Ιανουάριο στο θέατρο Σημείο σε σκηνοθεσία και διασκευή του Αλέξανδρου Διαμαντή
Το «Έγκλημα και Τιμωρία» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι μεταφέρεται στη σκηνή του Θεάτρου Σημείο από τις 15 Ιανουαρίου 2027, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Διαμαντή. Ο Όμηρος Πουλάκης, η Μάνια Παπαδημητρίου, η Παρθενόπη Μπουζούρη και η Ηρώ Γκουλίτου συναντιούνται επί σκηνής, ζωντανεύοντας την ιστορία του Ρασκόλνικοβ, ενός νεαρού φοιτητή που, βυθισμένος στη φτώχεια και την απομόνωση, αποφασίζει να δολοφονήσει μια ηλικιωμένη τοκογλύφο. Η πράξη του θα τον οδηγήσει σε μια οδυνηρή εσωτερική σύγκρουση, καθώς έρχεται αντιμέτωπος με την ενοχή, τη συνείδηση και τα όρια ανάμεσα στο καλό και το κακό.
Το «Έγκλημα και Τιμωρία» στο Θέατρο Σημείο
Πίσω από την πράξη του βρίσκεται μια ολόκληρη θεωρία για την ανθρώπινη ύπαρξη, την ηθική και τα όρια της ελευθερίας. Μπορεί ένας άνθρωπος να αποφασίσει μόνος του τι είναι καλό και τι κακό; Μπορεί να υπερβεί τους ηθικούς κανόνες στο όνομα μιας ανώτερης ιδέας; Η συνάντησή του με τη Σόνια, τον ανακριτή Πορφύρι και τον Σβιντριγκάιλοβ θα τον φέρει αντιμέτωπο με τις επιλογές του και τις συνέπειές τους.
Στη σκηνοθετική προσέγγιση του Αλέξανδρου Διαμαντή, η ιστορία του Ρασκόλνικοβ αποκτά τη μορφή μιας εσωτερικής κατάβασης, όπου η απομόνωση, η φτώχεια και ο ατομισμός συνθέτουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον. Το έργο του Ντοστογιέφσκι, με τη διαχρονική του δύναμη, γίνεται αφορμή για έναν προβληματισμό γύρω από τη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, την πίστη, την ενοχή και τη δυνατότητα της συγχώρεσης. Μια ιστορία που, πέρα από το έγκλημα, αναζητά τον δρόμο προς την αποδοχή της ζωής και τη λύτρωση.
ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο Ρασκόλνικοβ είναι απολύτως απομονωμένος. Ζει αυτοεξόριστος εντός μιας μικρής σοφίτας. Χωρίς έναν άνθρωπο να μιλήσει, παραδίδεται σε παράλογες σκέψεις: «Το παν είναι στο χέρι μας», επαναλαμβάνει. Και συμπληρώνει: «Από φόβο δεν το πιάνουμε». Η τέλεση του εγκλήματός του είναι η κατάληξη μιας καθοδικής πορείας, στρωμένης με παραμιλητά και παραληρήματα.
Ταλανίζεται από μια σειρά συνειδησιακών κρίσεων που ενεργοποιούνται από τρία πρόσωπα: την πόρνη Σόνια, ενσάρκωση της χριστιανικής αγάπης, μετάνοιας και συγχώρεσης, τον ανακριτή Πορφύρι, εκφραστή του Δικαίου και της λογικής και, τέλος, τον αριστοκράτη Σβιντριγκάιλοβ, την προσωποποίηση του υλισμού και του ωφελιμισμού, εννοιών που αποτελούν τον σταθερό πόλο του Κακού στον Ντοστογιέφσκι. Η υπερβατική έννοια της Πίστης αντιπαρατίθεται με μια ατομοκεντρική αντίληψη της Ελευθερίας.
Το Έγκλημα και Τιμωρία είναι ανοιχτό σε πολλαπλές αναγνώσεις, παραμένοντας δυσάρεστα επίκαιρο. Επίκαιρη είναι και η ατμόσφαιρά του: η ανέχεια, η ανισότητα και η αποξένωση περιπλανώνται ακόμα στον Κόσμο. Η ανθρωπότητα παραμένει αντιμέτωπη με αυτά τα δεινά, παρά την τεχνολογική και επιστημονική της πρόοδο.
Ο ατομισμός και η συνεπακόλουθή του απόλυτη μοναξιά, μάς είναι οικεία. Επιβάλλονται στην πολιτική, την κοινωνική, αλλά και την προσωπική μας ζωή. Ο Ρασκόλνικοβ ζει ανάμεσά μας, μας μοιάζει, η πορεία του θα μπορούσε να είναι η δική μας.
Το Έγκλημα και Τιμωρία έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας τραγωδίας: ο Ρασκόλνικοβ, άφρων και οιηματίας, εγκληματεί πρωτίστως διασαλεύοντας την τάξη των πραγμάτων. Στον Ντοστογιέφσκι, όμως, αντίθετα απ’ ό,τι στους Τραγικούς, η αναπόδραστη τελική τιμωρία του ήρωα, αποτελεί ταυτόχρονα την τελευταία του ελπίδα. Εκεί που είναι ο κίνδυνος, εκεί και η σωτηρία: η Ανάσταση. Αυτή είναι η ιστορία μιας πορείας προς την αποδοχή της ζωής.
Και μας προσφέρει αμίμητη έμπνευση και παρηγοριά αυτή η ιστορία. Στον πυρήνα της βρίσκεται ένα ερώτημα, το οποίο κάθε άνθρωπος κάθε γενιάς οφείλει ν’ απαντήσει: Τί είναι Καλό και τί Κακό;
Αυτό που περιμένουμε είναι να δημιουργηθεί και να υποστηριχθεί σοβαρά μια σκηνή για τα εκλεκτά ελληνικά έργα του 20ού αι. Και να ανατεθεί στους καλύτερους συγγραφείς μας να γράψουν νέα.
17°
