Η Καρυάτιδα: Μια απολαυστική κωμωδία από τον Γιώργο Καπουτζίδη

Ο Γιώργος Καπουτζίδης με το έργο του «Η Καρυάτιδα!» δημιουργεί μια ανατρεπτική πολιτική σάτιρα, που με το βιτριολικό της χιούμορ δεν αφήνει τίποτα ασχολίαστο. Ξεκαρδιστικές άμεσες αναφορές, αλλά και υπονοούμενα πίσω από αθώες ατάκες φέρνουν στο προσκήνιο ρητές ή άρρητες πολιτικές συμπεριφορές, πραγματικές ή «φανταστικές» καταστάσεις. Αναπροσδιορίζοντας με σύγχρονους όρους την καυστική πολιτική κωμωδία λαμπρών κωμωδιογράφων και επιθεωρησιογράφων παλαιότερων εποχών, αναγεννά κυριολεκτικά το είδος με το δικό του απαράμιλλο ύφος, όπου, με τον γνώριμο τρόπο του, η καρικατούρα κάποιων προσώπων και καταστάσεων συνδιαλέγεται με τον ρομαντισμό και την ευσυνειδησία κάποιων άλλων, το κωμικό με το δραματικό σε ίσες δόσεις. Ενώ, ταυτόχρονα, το εξωφρενικό και ξεκαρδιστικό που παρουσιάζει ενέχει τον κίνδυνο να γίνει πραγματικό, με τραγικές συνέπειες.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε μια εποχή όπου το ελληνικό όνειρο άπειρων χρόνων γίνεται πραγματικότητα: η έκτη Καρυάτιδα επιστρέφει στη χώρα της για να συναντήσει τις αδελφές της! Το μέγα επίτευγμα της επιστροφής της επετεύχθη και η υπερήφανη ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζεται να την παρουσιάσει στους δημοσιογράφους, παρουσία Βρετανών. Ένα κοσμοϊστορικό γεγονός που θα φέρει στο παγκόσμιο προσκήνιο τον πρωθυπουργό, εξασφαλίζοντάς του αναμφισβήτητα και μια νέα τετραετία στην κυβέρνηση της χώρας, κι αυτή τη φορά μάλιστα χωρίς τη συμμετοχή του ακροδεξιού κόμματος, με το οποίο είχε αναγκαστεί να συγκυβερνήσει, μην έχοντας την απαραίτητη πλειοψηφία.

Στο γραφείο της υπουργού Πολιτισμού Αλεξάνδρας Βελλή, προερχόμενης από το συγκυβερνών ακροδεξιό κόμμα, υπάρχει υπερένταση, καθώς η υπουργός με τον γραμματέα του υπουργείου, Παναγιώτη, προβάρει τον λόγο της. Έναν λόγο που στην έναρξή του εμπεριέχει ένα αρχαίο απόσπασμα που έχει παπαγαλίσει, το οποίο, κατά διαβολική αστοχία, αναφέρεται σε γέρους με άνοια, καθώς η υπουργός επέλεξε λάθος κείμενο από το λινκ που της είχε στείλει ο γραμματέας. Σε μιαν άκρη του γραφείου, η επαναπατρισμένη Καρυάτιδα αναμένει να μεταφερθεί και να παρουσιαστεί στη συνέντευξη Τύπου. Στον υπόλοιπο λόγο της η υπουργός προσπαθεί να πείσει τον γραμματέα να ενσωματώσει μια αναφορά του Αγίου Παΐσιου στην Καρυάτιδα, καθώς το όνομά του αποτελεί «εγγύηση» για την επιτυχία κάθε ομιλίας της, αντιμετωπίζοντας τα ειρωνικά σχόλια του Παναγιώτη για την άγνοιά της.

Σε αυτό το φορτισμένο κλίμα, η υπουργός θα κάνει μια άγαρμπη κίνηση και θα γκρεμίσει, σπάζοντάς τη σε κομμάτια, την περιβόητη, πολυαναμενόμενη Καρυάτιδα.

Αλεξάνδρα: Πo πo, χίλια κομμάτια έγινε! Πάντως ψεύτικα τα φτιάξανε!

Αυτό θα είναι η αρχή και μόνο από μια σειρά εξωφρενικών καταστάσεων και σουρεαλιστικών διαλόγων που καταλήγουν στη δημιουργία νέων ανυπέρβλητων προβλημάτων. Στο γραφείο θα φτάσουν διαδοχικά ο πρόεδρος του ακροδεξιού κόμματος Ελεύθεροι Έλληνες, Κοσμάς Σιδέρης, πρώην τηλεπωλητής αλοιφών και άλλων μαντζουνίων, ο πρωθυπουργός μαζί με τη σύμβουλό του, Μαριέττα Λαγκάδη, η Βιολέτα, γραμματέας της υπουργού και αρχαιολόγος και, αργότερα, ο Γιώργος, ένας streetartist μεταμφιεσμένος σε Καρυάτιδα, τον οποίο η Αλεξάνδρα θα ανακαλύψει στον δρόμο και θα προτείνει ως… αντικαταστάτη της σπασμένης Καρυάτιδας, θεωρώντας τον επιπλέον γυναίκα:

Γιώργος: Άντρας είμαι.

Αλεξάνδρα: Αχ, ας μην αρχίσουμε αυτή την ανοησία με τις αντωνυμίες του καθενός, έλεος με τη woke ατζέντα.

Από την άλλη, η Βιολέτα, με τις γνώσεις της, θα προσπαθήσει να ενημερώσει τους άσχετους πολιτικούς για την Καρυάτιδα, τον χρόνο κατασκευής της, τον γλύπτη Αλκαμένη, που τη δημιούργησε το 421 π.Χ.

Για τον Σιδέρη το όνομα Αλκαμένης ηχεί γνωστό: Δεν ήταν αυτός που έφτιαξε τις μπαταρίες;

Και ενώ η ηχογραφημένη φωνή του Αλέξη Κωστάλα ανακοινώνει ανά διαστήματα σε πόση ώρα θα ξεκινήσει η συνέντευξη Τύπου, η οποία όλο και πλησιάζει, η Αλεξάνδρα εξανίσταται μαζί του, ρωτώντας τι δουλειά έχει και ανακατεύεται αυτός στις υποθέσεις τους, καταλήγοντας:

Αλεξάνδρα: Γιατί προηχογραφεί ο Κωστάλας πράγματα, παιδιά; […] Απολύεται. Τη φωνή του να μην την ξανακούσω εδώ μέσα. Να πάει στα παγοδρόμια να περιγράφει σβούρες…

Η λύση στο πρόβλημα της κομματιασμένης Καρυάτιδας θα έρθει από τη Μαριέττα, η οποία θα προτείνει να φέρουν για παρουσίαση μία από τις ήδη υπάρχουσες Καρυάτιδες στο Μουσείο της Ακρόπολης με άκρα μυστικότητα. Μόνο που μια σύγκρουση του καμιονιού που τη μεταφέρει θα ακυρώσει το σχέδιο, αφού και αυτή η Καρυάτιδα θα σπάσει. Η μόνη πλέον λύση που απομένει ώστε η κυβέρνηση να διασωθεί είναι να διαρρεύσουν ότι πρόκειται για διπλό τρομοκρατικό χτύπημα από τους εχθρούς της Ελλάδας: τόσο στο υπουργείο, με τη νεοαφιχθείσα Καρυάτιδα, όσο και στο μουσείο.

Οι μόνοι αθώοι σε όλη αυτή την ιστορία είναι η Βιολέτα, με το πάθος της για την αρχαιολογία και τη λατρεία της προς την Καρυάτιδα (Νιώθω ότι μέρος αυτού που είμαι είναι και η ευθύνη να την προστατεύω) και ο Γιώργος, που με την κοπέλα του τα καλοκαίρια καθαρίζει παραλίες.

Όμως το σύστημα επιβάλλει ότι κάποιοι θα πρέπει να πληρώσουν.

Ο Καπουτζίδης, μέσω των συνεχών εκτροπών του λόγου και των κωμικών ανατροπών, θίγει όλες τις παθογένειες της πολιτικής πραγματικότητας, με τις παρακολουθήσεις, τα ρουσφέτια, τις άνευ ιδεολογικών αναστολών μεταπηδήσεις βουλευτών από το ένα κόμμα στο άλλο, την απουσία ανάληψης ευθύνης, τις προκαταλήψεις για θέματα όπως το MeToo και η woke ατζέντα, τον διάχυτο (προς εκμετάλλευση) ρατσισμό, την απουσία παιδείας πολιτικών, την εκμετάλλευση επίσης των θρησκευτικών συμβόλων στο όνομα της ψηφοθηρίας. Και όλα αυτά συχνά με υπονοούμενα του λόγου, με νοηματικά άλματα στους διαλόγους, με ανασημασιοδοτήσεις της κυριολεξίας.

Το τέλος δίνεται με μια βιντεοσκοπημένη μεταφορά μας 2.444 χρόνια πριν, σε έναν διάλογο στα αρχαία ελληνικά μεταξύ του γλύπτη Αλκαμένη (Γιώργος Καπουτζίδης) και του θείου του, Ετεοκλή (Αλέξης Κωστάλας). Ο πρώτος ανησυχεί ότι οι Καρυάτιδες που έφτιαξε δεν είναι τόσο ωραίες όσο των ανταγωνιστών του στον διαγωνισμό και ο Φειδίας δεν θα διαλέξει τις δικές του. Όμως ο Ετεοκλής τον διαβεβαιώνει ότι τον τελευταίο λόγο τον έχει το συμβούλιο του δήμου, στο οποίο μετέχει ο ίδιος, και το έργο, με το σχετικό λάδωμα, θα καταλήξει στον Αλκαμένη. Η μόνη του ανησυχία είναι: Τουλάχιστον τις έφτιαξες γερές ή θα σπάνε;

Η Κατερίνα Μαυρογεώργη σκηνοθετεί το έργο δημιουργώντας το αναγκαίο πλαίσιο και ρίχνοντας, ορθώς, το βάρος στις ερμηνείες των ηθοποιών. Και πράγματι, η Αγορίτσα Οικονόμου, στον ρόλο της Αλεξάνδρας Βελλή, ξεδιπλώνει όλο της το ταλέντο, δημιουργώντας μια απολαυστική φιγούρα, κομψή και ταυτόχρονα άτσαλη στις κινήσεις, με δολοφονική αφέλεια στις ατάκες της, εφάμιλλη μιας Ρένας Βλαχοπούλου. Δίπλα της, έχοντας ο καθένας δώσει εύγλωττο σχήμα στα πρόσωπα που υποδύεται, ο Μιχάλης Πανάδης στον ρόλο του Παναγιώτη, ο Δρόσος Σκώτης ως Κοσμάς Σιδέρης, ο Στέλιος Ξανθουδάκης ως πρωθυπουργός που τον απασχολεί το χρώμα της γραβάτας του, η Μαρία Φιλίνη, φωνή λογικής που ξελασπώνει τον πρωθυπουργό, ως η σύμβουλός του Μαριέττα Λαγκάδη, η Ασημίνα Αναστασοπούλου ενσαρκώνοντας την ευαίσθητη Βιολέτα και ο απολαυστικός στις εκφράσεις του Σωτήρης Μανίκας στον ρόλο του Γιώργου-Καρυάτιδα. Ένα δεμένο σύνολο άξιων ηθοποιών.

Απόλυτα επιτυχημένα τα κοστούμια της Ιφιγένειας Νταουντάκη, προσδιόριζαν τους χαρακτήρες, ενώ η διδασκαλία κίνησης, προσεγμένη στις λεπτομέρειες, είναι της Σοφίας Πάσχου. Το σκηνικό γραφείου με τα αναγκαία στοιχεία, όπως και το επιτυχημένο μπαλκονάκι οφείλονται στην Αρτέμιδα Φλέσσα, οι φωτισμοί στη Βάσια Ατταριάν και η μουσική στον Παναγιώτη Μελίδη. Η φωνή δημοσιογράφου ανήκει στον Αντώνη Αντωνόπουλο, που συμμετείχε και στη δραματουργία, ενώ η φωνή του συζύγου του Παναγιώτη στο τηλέφωνο είναι του Αινεία Τσαμάτη.

Ο Γιώργος Καπουτζίδης σχεδίασε μια οξυδερκή κωμωδία λεπτών αποχρώσεων και καυστικού χιούμορ, που η Κατερίνα Μαυρογεώργη μετέπλασε με σκηνική ενέργεια σε απολαυστική παράσταση. Ένα είδος κωμωδίας που μας χρειάζεται και μας αφυπνίζει, με τη σφραγίδα του Εθνικού μας Θεάτρου.