Ο Βασίλης Γκογκίδης, η Submersion Records και το βιβλίο «Music Ecosystems» για το τι είναι και πώς διαμορφώνεται μια μουσική σκηνή
Η Submersion Records είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανεξάρτητη εταιρεία. Κρατάει ένα χαμηλό -συχνά DIY- προφίλ, κυκλοφορεί το υλικό της σε περιορισμένα αντίτυπα κι έχει ένα πολύ ιδιαίτερο κριτήριο. Το βιβλίο "Music Ecosystems" είναι μια φωτογραφική και εννοιολογική εξερεύνηση του πώς λειτουργεί μια μουσική σκηνή. Μέσα από φωτογραφίες και σύντομες συνεντεύξεις με μέλη της ελληνικής μουσικής σκηνής, το βιβλίο διευρύνει την έννοια του τι είναι μια μουσική σκηνή, συμπεριλαμβάνοντας ηχολήπτες/τριες, γραφίστες/τριες, δισκογραφικές εταιρείες, δισκοπωλεία, χώρους ζωντανών εμφανίσεων, καθώς και μουσικούς. Τους βλέπει ως ένα οικοσύστημα ανθρώπων που διαμορφώνουν από κοινού μια σκηνή κι αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Το βιβλίο παρουσιάζεται στο Syd Records στην Αθήνα, την Κυριακή 5 Απριλίου.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα γι’ αυτό το βιβλίο;
Είναι αρκετά χρόνια που ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για την post rock/metal, ambient, γενικά την dark εναλλακτική μουσική στην Ελλάδα αλλά ποτέ δεν είχα το χρόνο καθώς το να γράψεις ένα τέτοιο βιβλίο είναι απαιτητικό εγχείρημα. Τον Οκτώβριο του 2024 ξεκίνησα να παίρνω μαθήματα φωτογραφίας στον δημιουργικό χώρο του Pheno στη Θεσσαλονίκη και στο τέλος των μαθημάτων θα παρουσιάζαμε ένα τελικό project, το οποίο αποφάσισα να είναι ένα βιβλίο γιατί μου άρεσε σαν πρόκληση. Ήθελα να κάνω κάτι που να έχει σχέση με την μουσική και κατέληξε να είναι ένα φωτογραφικό βιβλίο με συνοδευτικές συνεντεύξεις.
Πώς κατέληξες στον τίτλο «Music Ecosystems»;
Στον τίτλο κατέληξα όταν αποφάσισα ποια θα είναι η ιδέα που ήθελα να παρουσιάσω στο βιβλίο. Κάναμε αρκετές συζητήσεις με τον άνθρωπο που μας παρέδιδε τα μαθήματα φωτογραφίας, τον Νίκο Κωστόπουλο, και συζητήσαμε το θέμα του βιβλίου και τι θα ήταν ρεαλιστικό να γίνει με τον χρόνο που είχα αλλά και τι θα ήταν φωτογραφικά - καλλιτεχνικά «σωστό». Επειδή συμμετέχω χρόνια στην μουσική σκηνή από διάφορα πόστα, του μουσικού, του γραφίστα, της δισκογραφικής εταιρίας, του διοργανωτή μικρών συναυλιών, είχα στο μυαλό μου ότι πολλές φορές όταν μιλάμε για μουσικές σκηνές αναφερόμαστε κυρίως στους/στις μουσικούς που παίζουν και ηχογραφούν μουσική. Παρόλα αυτά υπάρχει ένα ολόκληρο οικοσύστημα επαγγελματιών τριγύρω που βοηθάει την παραγωγή και προώθηση της μουσικής με διάφορους τρόπους. Στόχος του βιβλίου είναι να αναδείξει μια διευρυμένη ιδέα γύρω από την λειτουργία των μουσικών σκηνών.
Πώς έγινε ο διαχωρισμός στα 6 κεφάλαια που αποτελούν το βιβλίο και τι καλύπτει το καθένα από αυτά;
Ήταν πολύ δύσκολο να αποφασίσω ποια θα είναι τα έξι κεφάλαια του βιβλίου και η αλήθεια είναι ότι αν είχα παραπάνω χρόνο θα ήταν και περισσότερα τα κεφάλαια. Έχω αφήσει έξω από το βιβλίο μέλη του οικοσυστήματος που θα ήθελα να συμπεριλάβω αλλά δεν πρόλαβα. Στα έξι κεφάλαια που τελικά κατέληξαν στο βιβλίο προσπάθησα να παρουσιάσω τα επαγγέλματα που βρίσκονται στον πυρήνα παραγωγής ενός μουσικού άλμπουμ. Ξεκινώντας από τους/τις μουσικούς, μετά πάμε σε στούντιο ηχογραφήσεων, γραφίστες/ριες, δισκογραφικές εταιρίες, δισκοπωλεία και τέλος μουσικές σκηνές στις οποίες γίνονται συναυλίες. Κάθε κεφάλαιο ξεκινάει με μία δισέλιδη συνέντευξη στην οποία το άτομο/άτομα που φωτογράφισα απαντούν στις τρεις ίδιες ερωτήσεις:
Ποιός είναι ο ρόλος τους στην μουσική σκηνή;
Ποιές είναι οι σχέσεις τους με την υπόλοιπη σκηνή;
Πώς είναι μια μέση μέρα στη δουλειά;
Πώς επέλεξες τους ανθρώπους που μιλούν στο βιβλίο;
Στις πιο πολλές περιπτώσεις είναι άτομα με τα οποία συνεργάζομαι όπως η Καλλιόπη Γερακιανάκη και η Καλλιόπη Μητροπούλου, κοντινά μου άτομα όπως ο αδερφός μου στο κεφάλαιο που μιλάει για τα στούντιο και τέλος άτομα τα οποία γνώριζα και θαύμαζα τη δουλειά τους όπως η Dinara Records και η Αναστασία Δαφερέρα.
Οι φωτογραφίες αποτελούν υλικό που έχεις μαζέψει μέσα στα χρόνια ή έγιναν για να συμπεριληφθούν στο βιβλίο;
Έγιναν για να συμπεριληφθούν στο βιβλίο. Ξεκίνησα να μαζεύω τις φωτογραφίες τον Δεκέμβριο του 2024 και σταμάτησα τον Φεβρουάριο του 2025 για να είναι έτοιμο το βιβλίο στην ομαδική παρουσίαση που κάναμε στο τέλος των μαθημάτων. Ήταν μια αγχωτική διαδικασία με πολλές ώρες δουλειάς αλλά το συγκεκριμένο deadline με βοήθησε πολύ να την τελειώσω και να μην το αφήσω για αργότερα!
Τι είναι μια μουσική σκηνή;
Είναι όλα τα άτομα που «εργάζονται» για να παραχθεί, να αναπαραχθεί και να προωθηθεί η μουσική αλλά και να παιχτεί σε μια συναυλιακή συνθήκη. Το εργάζονται το βάζω σε εισαγωγικά γιατί πολλές φορές η εργασία δεν συνδέεται με τα χρήματα παρόλα αυτά το έργο που παράγουν αυτοί οι άνθρωποι είναι σημαντικό, είτε με το να παίζουν σε ένα συγκρότημα, είτε να γράφουν άρθρα σε μουσικά site, να κάνουν μια ραδιοφωνική εκπομπή στο ίντερνετ και λοιπά. Υπάρχουν πολλές δραστηριότητες που έμειναν έξω από το βιβλίο για λόγους περιορισμένου χρόνου, οι άνθρωποι που διοργανώνουν συναυλίες για παράδειγμα, το κοινό το οποίο αγοράζει μουσική είτε σε φυσική μορφή είτε εισιτήρια για συναυλίες. Οι άνθρωποι που μανατζάρουν τους μουσικούς και προωθούν την μουσική σε περιοδικά για να ακουστεί παραπάνω. Είναι περίπλοκη ύπαρξη η μουσική σκηνή όπως και οι καλλιτεχνικές σκηνές γενικότερα. Η ιδέα του ατόμου που δουλεύει μόνο του και ξαφνικά ως εκ θαύματος φτιάχνει αριστουργήματα τα οποία ανακαλύπτει όλος ο κόσμος είναι για μένα μια ιδέα που δεν βοηθάει τα καλλιτεχνικά οικοσυστήματα να αναπτυχθούν και να «ανθίσουν». Η δημιουργία της τέχνης ήταν, είναι και θα είναι μια κοινωνική ζύμωση με πολλά επίπεδα και πολυπλοκότητα ανάλογα την κοινωνία για την οποία μιλάμε.
Υπάρχουν αυτή τη στιγμή σκηνές στην Ελλάδα;
Υπάρχουν ναι, πιστεύω πως πάντα θα υπάρχουν σκηνές, μικρές ή μεγάλες. Μια σκηνή που όσο μεγαλώνω μεγαλώνει και αυτή είναι η ραπ σκηνή, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει μεγάλη καλλιτεχνική και εμπορική άνθηση με πολλά άτομα να παίζουν αυτή τη μουσική αλλά και πολλά άτομα να πηγαίνουν σε συναυλίες, να ακούνε τα τραγούδια κλπ. Η μουσική που λέμε λαϊκή/μπουζούκια μαζί με τα έντεχνα/παραδοσιακά είναι σκηνές που παραμένουν στο προσκήνιο ακόμα αν και περιορίστηκαν λίγο με την κρίση. Το μέταλ και ροκ υπάρχει ακόμα και δίνει δυναμικό παρών αν και με βάση τις δικές μου παρατηρήσεις έχει λιγότερο νεανικό κοινό και συγκροτήματα από παλιά. Τα ηλεκτρονικά έχουν τον δικό τους πλανήτη είτε μιλάμε για DJ μουσική/κουλτούρα είτε για ambient και παρόμοια πιο πειραματικά ιδιώματα. Πολύ καλά πάει και η ελληνόφωνη indie σκηνή (δεν βρήκα καλύτερο όρο για να την περιγράψω) με μουσικούς όπως ο Pan Pan, Παιδί Τραύμα, Nalyssa Green, Mazoha κλπ. Και μην ξεχνάμε όπως υποστηρίζει και το βιβλίο, ότι γύρω από τους μουσικούς υπάρχουν πολλοί ακόμα επαγγελματίες που εργάζονται για την παραγωγή και προώθηση της μουσικής και νιώθω πως το επίπεδο τους έχει ανέβει πολύ τα τελευταία χρόνια.
Ποιες μουσικές σκηνές που έχουν αναπτυχθεί στον κόσμο σε ενδιαφέρουν/ενδιέφεραν πιο πολύ;
Όσον αφορά τις σκηνές που έχω παρακολουθήσει πιο πολύ στην πορεία μου σαν ακροατής είναι το post rock και post metal των 00’s με εταιρίες όπως η Ipecac και η Hydra Head, το stoner rock στις αρχές του, εκεί 2009 με 2014 και πιο πρόσφατα προσπαθώ να ανοιχτώ στα ηλεκτρονικά, ambient, neo jazz (η σκηνή του Λονδίνου είναι κόλλημα μου) και μουσική από διάφορα μέρη του κόσμου που γίνονται μίξεις αυτών των ιδιωμάτων με στοιχεία της τοπικής μουσικής τους.
Και στην Ελλάδα, ποιες σκηνές παρακολουθείς πιο πολύ;
Κατά κάποιο τρόπο στην Ελλάδα από νωρίς παρακολουθούσα δισκογραφικές σαν τις Inner Ear, CTS, Venerate Industries, Logarithm Cassette Label, Numb Capsule, Pikap Records και κάπως από εκεί ήρθε και η ιδέα για την δισκογραφική στην οποία συμμετέχω. Έτσι ανακάλυψα και πόσο πλούσια είναι η σκηνή στην Ελλάδα γιατί οι εταιρίες που ανέφερα έχουν βγάλει αρκετά διαφορετική μουσική αλλά πάντα ποιοτική. Από το 2009 μέχρι το 2018 περίπου παρακολουθούσα πολύ ενεργά το stoner/sludge/post metal με συγκροτήματα όπως οι Universe 217, Allochiria, Kalpa, Planet of Zeus, 1000 Mods, Lucky Funeral κλπ. Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ και την ambient, ηλεκτρονική ambient, ροκ σκηνή της οποία είμαστε και εμείς μέλος με την ομάδα της Submersion Records, γενικά μουσική που έχει μια ατμόσφαιρα και κάτι διαφορετικό.
Τι ενδιαφέρον άκουσες το τελευταίο διάστημα από Ελλάδα ή από εξωτερικό;
Τι να πρωτοπώ! Γενικά επειδή καμιά φορά κάνω DJ set και ραδιόφωνο προσπαθώ να ακούω όσο μπορώ καινούργια μουσική. Από αυτή την neo jazz σκηνή του Λονδίνου που ανέφερα παραπάνω μου άρεσε πολύ το νέο album των Nubiyan Twist με τίτλο «Chasing Shadows» και το ομότιτλο EP των Sembra επίσης από το Λονδίνο. Εξερευνώ τον κατάλογο της Hush Hush Records από την Washington, προτεινόμενες κυκλοφορίες Hitomi Moriwaki – «Subtropic Cosmos», Super Magic Hats – «Separation», Norio – «Daidara bou». COLA REN – «Mekong Ballad» από Κίνα και τελειωμό δεν έχει! Από Ελλάδα μου άρεσε το καινούργιο των Mob – «333», το «Femmeland» της Vassilina, η κασέτα «Τα Αθηναικά» των I broke the vase, το «Wavsher 18» του Κώστα Βλάχα, «Witch Head Nebula Tapes» της Μαριανίνας Καλοκαιρινού, το «Woven» των Yako Trio και πολλά άλλα. Ακούω και τις κυκλοφορίες της Submersion Records φυσικά, ειδικά αφού περάσει λίγος καιρός από την κυκλοφορία τους και έχω ξεχάσει την δουλειά που έχει πέσει για να βγουν!
Τι σχέδια έχεις για τη Submersion ή και προσωπικά για το επόμενο διάστημα;
Στο πλαίσιο επικοινωνίας του βιβλίου σε παραπάνω κόσμο έχω κανονίσει μια παρουσίαση στις 5 Απριλίου στο Syd Records στο Μοναστηράκι στην Αθήνα και θα γίνουν και άλλες παρουσιάσεις μόλις βρω χρόνο. Με την ομάδα της Submersion (εγώ, Γιάννης Καψάσκης και Καλλιόπη Γερακιανάκη) βρισκόμαστε στην διαδικασία διοργάνωσης του ετήσιου φεστιβάλ μας, του Submersion Festival στις 15 και 16 Μαΐου στο ΚΕΤ στην Αθήνα. Έχουμε στο πρόγραμμα μας την επόμενη κυκλοφορία μας, στις 17 Απριλίου θα κυκλοφορήσει το νέο album του Βαγγέλη Μόσχου (This Darkness of Mine) με τίτλο «Nowhen Sonatas» το οποίο θα περιέχει διασκευές κλασικής μουσικής σε ambient ύφος. Κάποια στιγμή μέχρι το καλοκαίρι θα κυκλοφορήσει και μια συνεργασία του Aidan Baker με την J. Zunz, μια συνάντηση της πιο παλιάς σειράς μουσικών του ambient/drone όπως είναι ο Baker, με μια πιο νεαρή μουσικό με πιο ηλεκτρονική προσέγγιση στη μουσική της.
Μιχάλης Εμμανουηλίδης, Μαριάννα Βασιλείου και Αυρήλιος Καρακώστας μιλάνε για το σημείο συνάντησης του γκρουπ με τον σκηνοθέτη και μοιράζονται αγαπημένα τραγούδια τους
17°
