Η έκθεση «space of togetherness» του ΝΕΟΝ άνοιξε τις πόρτες της στο κοινό

Η έκθεση «space of togetherness», που διοργανώνει φέτος ο Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ, εγκαινιάστηκε στις 9 Σεπτεμβρίου στον χώρο της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, «Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά», επί της οδού Πειραιώς 52, και θα διαρκέσει έως τις 20 Οκτωβρίου 2024.

Σε επιμέλεια της Διευθύντριας του ΝΕΟΝ, Ελίνας Κουντούρη, η έκθεση αυτή επιδιώκει να παρουσιάσει ορισμένα από τα πιο πιεστικά ερωτήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη και ο κόσμος, παρουσιάζοντας ένα σύνολο ιστοριών που εστιάζουν στο σημείο όπου διασταυρώνονται οι φυλές, οι πολιτικές και τα δικαιώματα ατόμων και κοινοτήτων. Όπως τόνισε και η ίδια: «Η έκθεση “space of togetherness” διερευνά το πώς η μετανάστευση, η μετακίνηση ανθρώπων και ιδεών επιτρέπει την πολιτιστική αλληλεπίδραση και ανταλλαγή και διαμορφώνει την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο σε ένα ‘χώρο ροών’, συνεχούς κίνησης και εναλλαγής. Ερευνά πώς οι καλλιτέχνες και οι διακριτές φωνές τους μας παρακινούν στον παρόντα χρόνο να αμφισβητήσουμε και να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο εξιστορούνται οι ιστορίες του παρελθόντος. Τα έργα τους μας προτρέπουν να συνυπάρξουμε σε έναν κοινό τόπο, όπου αναλογιζόμαστε τις αδικίες της εποχής μας και μεριμνούμε για ένα πιο δίκαιο μέλλον».

Κατά τη διάρκεια των έξι εβδομάδων που θα διαρκέσει η έκθεση «space of togetherness» θα ξεδιπλωθεί ένα πολύπλευρο πρόγραμμα δράσεων, ανοιχτό στο κοινό, με ομιλίες και συζητήσεις, ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και οικογένειες, συναυλίες, dance battles, αναγνώσεις και περφόρμανς, που θα φέρουν στον χώρο της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου καλλιτέχνες, ακαδημαϊκούς, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και των φορέων χάραξης πολιτικής.

Επιθυμώντας η συζήτηση να συμπεριλάβει όλα τα μέλη των κοινοτήτων που απαρτίζουν και διαμορφώνουν το χάρτη της κοινωνίας που ζούμε, ο ΝΕΟΝ απηύθυνε πρόσκληση σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, κοινότητες, artist-run spaces και curator-led οργανισμούς, παρέχοντας βήμα και χώρο να παρουσιάσουν το δικό τους πρόγραμμα στο πλαίσιο της έκθεσης.

Οι οργανισμοί που θα συμμετάσχουν είναι η διαΝΕΟσις, το Δίκτυο Μέλισσα, το Δίπυλον, η ομάδα Døcumatism, η Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο, το EIGHT/ΟXΤΩ, το Παπιγιόν project, ο TAVROS και το ίδρυμα Fulbright Greece.

Η πρώτη εβδομάδα του προγράμματος θα είναι αφιερωμένη στους καλλιτέχνες της έκθεσης. Η Διευθύντρια του ΝΕΟΝ και επιμελήτρια της έκθεσης Ελίνα Κουντούρη θα συνομιλήσει την Τρίτη 10 Σεπτεμβρίου με τη Μαρία Λοϊζίδου και τον ιδρυτή του Παπιγιόν project, Αχιλλέα Χαρίσκο, στις 18:30, με την Καλλιόπη Λεμού, στις 19:00 και με την Grada Kilomba, στις 19:30, την Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου με την Bouchra Khalili, στις 18:00 και την Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου με τον Igshaan Adams, στις 18:30.

«space of togetherness» του ΝΕΟΝ στον χώρο της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, «Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά»

Η έκθεση «space of togetherness» διερευνά τον τρόπο με τον οποίο υφαίνονται στην καθημερινή μας ζωή προκαθορισμένες ιδέες για τον ρατσισμό, την κοινωνική κινητικότητα, τα δικαιώματα των μεταναστών και πώς ενυπάρχει η αίσθηση του «ανήκειν», η συνύπαρξη, μέσα από τη διαφορετικότητα της τάξης, της φυλής, του φύλου. Συμμετέχουν 20 καλλιτέχνες και συλλογικότητες από 13 χώρες, παρουσιάζοντας διαφορετικές καλλιτεχνικές πρακτικές, με πρόσφατα αλλά και παλαιότερα έργα τους.

Επίσης, θα παρουσιαστούν 5 νέες αναθέσεις έργων προς τους: Igshaan Adams, Μαρία Λοϊζίδου, Κώστα Ρουσσάκη, Αντρέα Τζούροβιτς και Μαριάννα Χριστοφίδου.

Στο αριστερό κτίριο, στο κεντρικό αμφιθέατρο της Δραματικής Σχολής, η σκηνή κυριαρχείται από τρία «συγκοινωνούντα» έργα της Μαροκινής-Γαλλίδας καλλιτέχνιδας Bouchra Khalili. Μέσα από φιλμ και άλλα οπτικά και ηχητικά μέσα, η εικαστικός μεταδίδει στο κοινό τη μακροχρόνια έρευνά της επάνω στη μετακίνηση των Αράβων στην Ευρώπη και συγκεκριμένα επάνω στο Κίνημα Αράβων Εργατών (Mouvement des Travailleurs Arabes) και τις θεατρικές ομάδες του, Al Assifa (που στα αραβικά σημαίνει «Η Τρικυμία») και Al Halaka (που σημαίνει «Ο Κύκλος» ή «Η Συνέλευση»).

Πίσω από τη σκηνή, το ποίημα της Πορτογαλίδας Grada Kilomba, «18 Verses» (2022), σε χωρική και ηχητική εγκατάσταση, αντλεί υλικό από τη μετα-αποικιοκρατία, ενώ διερωτάται για τις έννοιες της γνώσης, της εξουσίας και της βίας. Στο χώρο δεσπόζει ο λόφος από αλάτι των patricia kaersenhout, από την Ολλανδία, που αντιπροσωπεύει ένα σύμβολο για την πνευματική και σωματική απελευθέρωση. Τα υφασμάτινα κολάζ της Πολωνέζας Małgorzata Mirga-Tas αντλούν από τη Ρομά καταγωγή της και την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της κοινότητάς της. Το γλυπτό της Καλλιόπης Λεμού είναι μια εξερεύνηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της έμφυλης αδικίας, ενώ τα έργα της Αμερικανίδας Sophie Kovel διερευνούν τις οικονομικές, κοινωνικές, αισθητικές και ιδεολογικές λειτουργίες του εθνικισμού.

Στον εξωτερικό χώρο δεσπόζει η νέα ανάθεση στον Κώστα Ρουσσάκη, που φέρει τον τίτλο «Κόλαση» (2024) και αναφέρεται στον κοινό τόπο που όλοι μοιραζόμαστε. Πρόκειται για ένα τραπέζι μήκους 27 μέτρων με 90 σκαμπό, που το καθένα φέρει ένα γλυπτό γράμμα, τα οποία, αν διαβαστούν διαδοχικά, σχηματίζουν στίχους από το ποίημα «Αγγίζοντας αυτή τη νεότητα» του Νίκου Καρούζου. Είναι ένα σύμβολο συνύπαρξης, που θα φιλοξενήσει τις δημόσιες συζητήσεις στο πλαίσιο του παράλληλου προγράμματος της έκθεσης.

Στο διάδρομο, οι πλεκτές εγκαταστάσεις της Κύπριας Μαρίας Λοϊζίδου μας παραπέμπουν σε συλλογικές και προσωπικές ιστορίες διασποράς. Δεξιά και αριστερά, στις δύο αίθουσες, αναπτύσσεται το σε εξέλιξη συλλογικό κοινοτικό έργο της ομάδας Døcumatism με θέμα τους «AfroGreeks», δηλαδή την αφρικανική διασπορά στην Ελλάδα.

Στον πάνω όροφο, το ηχητικό έργο της Μαριάννας Χριστοφίδου, «Restory(ing) Waters» (2024), μια νέα ανάθεση, είναι μια συνεργασία με το Δίκτυο Μέλισσα, τη συνθέτρια και ερμηνεύτρια Σαβίνα Γιαννάτου και τον συνθέτη Σταύρο Γασπαράτο. Δίπλα, στο δεύτερο έργο της, «Rivers, Banks», μια μαιανδρική, πτυχωτή κουρτίνα μήκους 14 μέτρων που ανακαλεί τη μορφή του ποταμού Ντρίνα ο οποίος χωρίζει τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Σερβία, ορίζει το χώρο.

Στον τοίχο, τα φωτογραφικά δίπτυχα των VASKOS δοκιμάζουν τα όρια της παραδοσιακής ταυτότητας, οι φωτογραφίες του Enri Canaj ακολουθούν το ταξίδι της μετακίνησης προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη, σχέδια και εικόνες του Παλαιστίνιου Taysir Batniji δίνουν ποιητικές και ενίοτε καυστικές οπτικές της πραγματικότητας, φωτογραφικά στιγμιότυπα της Στέλλας Νάστου αποτυπώνουν την ποιητική διάσταση του νερού στη μετακίνηση και έργα των patricia kaersenhout και της Μαρίας Λοϊζίδου εστιάζουν στον γυναικείο ρόλο σε διαφορετικές συνθήκες επιβίωσης. Δύο χαλιά της Mona Hatoum αποδίδουν τη σκληρότητα και τα συστήματα ελέγχου μέσα σε μια κοινωνία με τη χρήση διαφορετικών υλικών, ενώ η γλυπτική εγκατάσταση του Σουηδού Tarik Kiswanson αναφέρεται στον μετασχηματισμό της φύσης και της ιστορίας.

Στο επόμενο δωμάτιο, ο Νοτιοαφρικάνος Igshaan Adams δημιουργεί ένα σύμπλεγμα με παλιότερα έργα του και μια νέα ανάθεση, συνδυάζοντας χειροποίητες υφαντές εγκαταστάσεις με περφόρμανς, η οποία θα εξελίσσεται, με τη συμβολή του Garage Dance Ensemble, κατά τη διάρκεια της έκθεσης.

Στη δεξιά πλευρά του χώρου της Δραματικής Σχολής, ο Αντρέα Τζούροβιτς, γεννημένος στην πρώην Γιουγκοσλαβία, δημιουργεί ένα νέο έργο που διερευνά τη σχέση μεταξύ «παιχνιδιού» και «σύγκρουσης», συνδυάζοντας ηχητική και επιτοίχια εγκατάσταση. Δίπλα, η Μαρία Λοϊζίδου, επίσης σε νέα ανάθεση, παρατείνει τη ζωή προσωπικών φυτών της οικογένειάς της και δημιουργεί έναν «μεταναστευτικό» κήπο, ο οποίος θα παραμείνει στο χώρο, σε συνεργασία με το Παπιγιόν project του Αχιλλέα Χαρίσκου.

Στο εσωτερικό του κτιρίου, η Γεωργία Σαγρή παρουσιάζει ένα ερευνητικό έργο σε εξέλιξη που βασίζεται στην αναπνοή και την ανάρρωση, ενώ ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης, μέλος της ομάδας Døcumatism, παρουσιάζει τη βίντεο εγκατάσταση «Singing in Athens», ένα έργο σε εξέλιξη σε μια απρόβλεπτη Αθήνα σε αναβρασμό.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων θα παρουσιάζεται αναλυτικά ανά εβδομάδα στο neon.org.gr